Hindus are basically and practically secular in real sense. We have no legally recognized Guru or priest whom we are supposed to obey. This is the democratic character of Hinduism

It is the strategy promoted by Nehruvians and their cultural allies, like some media owners and political parties, to degrade Hindu religion and abuse those who favor Hindus. This is as a part of their vote bank politics.


First of all, all the Hindus must be firm on the above mentioned points. All Hindus must understand that they are supposed to tell spade a spade, so far the aforesaid communal gangs are concern. In real sense these Nehruvians, their politically allied parties and their supporting gangs e.g. the media gangs associated with fake analysts, are all communal gangs. Hence address them always as communal and hit them back very hard whenever they spell out any lie and otherwise also.


Our Hindu Dharma is quite different in culture and traditions than other religions.

Hindu religion is an open religion and we have liberty for discussion of our beliefs and ideas. Second thing is, that Hindus’ traditions are for pleasure and uplifting the society as and when needed. We have divided humans’ mindsets in four categories for attaining pleasure.

paint 6

Viz. Interested in logical philosophy (Gyaan), interested in doing work for the society skillfully (व्यवसाय Karma), interested in poetic description and devotion to God (Bhakti भक्ति), Self-concentration through Yoga (ध्यान योगा)to have pleasure and self-realization of the eternal pleasure and truth.

We do not have quarrel on such individual choices. We should have no conflict on this. Because the selection of path to attain pleasure, depends upon the individual mindset.


God is the same for Jews, Christians and Muslims.

But Jews do not respect Jesus and do not accept Jesus as the God or Son of God. They also do not recognize Mohammed as a prophet.

paint 02

Christians have the same God what Jews have. But they term Jesus as the Son of God or God. But Christians do not recognize Mohammed as a prophet.

paint 3

Muslims have the same God what Jews and Christian have. But they say the Book of Jews (Torah) and the Book of Christians (Bible), is not in its original form. Hence God had sent a prophet viz. Mohammed as a last prophet. Whatsoever Mohammed said is final. Muslims do recognize all great persons as prophets, but none of them as sons or daughters etc… of God. God is alone and he cannot have relatives. For these reasons they are different and they fight and wage wars among each others.

paint 01


Vedas are difficult to understand, thereby we have Upnishadas(उपनिषदाः) . But to understand upnishadas we need basic knowledge of logic and philosophy. Hence to make the understanding Vedas’ philosophy simpler we have Geeta ( गीता ) . We have Vedic ( वेदिक) Cosmic God named VishvaDeva ( विश्व मूर्त्ति, विश्वदेवः) . Each entity is a part of this Cosmic Conscious (विश्वात्मा परमात्मा) . We worship Fire God Rudra ( अग्नि रुद्रः) . Some thought Shiva ( शिवः) is the ultimate truth and he came out from his ultimate form Brahm (ब्रह्म) to Fire( रुद्र ).

paint 9

Some people thought the Sun (Vishnu विष्णुः ) is soul of VishvaMurti ( विश्वमूर्त्ति )   . Vishnu incarnates on Earth and save the Earth from evils time to time. Lastly he came as Krishna (कृष्ण)     some people thought the last incarnation is Buddha. To take all great men or king emperor as incarnation of Sun is a very common tradition right from Japan, India,  Egypt to Mexico. 

paint 8

Some thought the last incarnation is Chaitanya Maha Prabhu चैतन्य महाप्रभु   ,

Some thought Sahajananda Swami सहजानंद स्वामी ,

some thought Sai Baba सांई बाबा.

Many continued to maintain their own belief. But all of them, have allowed others to have their beliefs. They never wage wars and never created any hatred for others. Because ultimately they are part of the same Cosmic God. We can call the God by thousands of names. Similarly we can have a lot symbolical images. Hindus know very well that God is “NOT LIKE THAT = न ईति, न ईति = नेति नेति”. Hindus say, we, for our pleasure can call God, by many names. Each name has some image. Hence there is no harm in worshiping him with any image. All the images of God are symbolic. 

Cosmic God has introduced a system of Karma that governs the Cosmos and the societies. Thereby society frames laws and decides what is good and what is bad. For doing bad work, the system punishes. Laws and traditions are getting changed by the Rishi-s who are experts in social sciences. Hindus do not leave, everything to the God. Because it is the society which is part and parcel of God. 

Hindus can have discussion but they keep respect and tolerance for others. We have various philosophical line of schools, like Advai अद्वैतवाद , Dvait द्वैतवाद , Trait (Trivedi त्रैतवाद ), Chaturvedi चतुर्वाद   , and Panch Vetti (Pancholi पंचवाद ). Shankaracharya believed in Advait. He defeated all others prevailing schools of philosophy in 9th Century AD. However he had not created hatred for others. This is the culture only possessed by Hindus. Hence when the communal so-called learned people designate Hindus as intolerants, these communal gangs are supposed to be hit back very hard by Hindus.

paint 5

Hindus require no teaching from others on any matter because they themselves have proved to correct themselves whenever it was needed. Hindus should maintain their culture and traditions. They need not follow the culture of other religions.




ऑड ईवन क्या कोई बडा आविष्कार है?

जैसे ही की टीवी चेनल ख्लके बैठते है तो “ऑड ईवन” के विषय पर एक विज्ञापन हर पंद्रह मीनीटके अंतरालमें आता है. कभी एक शिक्षिका बच्चोंसे पूछती है, और अंतमें कहेती है कि देखो बच्चोंको भी मालुम है कि ऑड और ईवन क्या होता है. कभी एक लंबे बाल-दाढीवाला और एक बीन बाल-दाढीवाला जो एक दुसरेसे भीन्न प्रकृति वाले है वे दोस्त बनके अपनी अपनी कार शॅर करता दिखायी देता है.

ऑड तारीख पर ऑड नंबर वाले वाहन चलाने है और ईवन तारीख पर ईवन नंबर वाले वाहन चलाने है. इस बातको जनताको बताने के लिये हर १५ मीनीटको यह विज्ञापन टीवी चेनलोंपर आता रहता है. जनतासे गलती न हो जाय और जनता अपना ऑड नंबरी वाहन ईवन तारीखको रोड पर न निकाले या तो ईवन नंबर वाले वाहन ऑड नंबरकी तारीख पर न निकाले इस वजह से हर १५ मीनीट को रात्रीके १० बजे तक भी हमें यह विज्ञापन टिवी चेनल पर आज तक दिखाया जाता है.

यदि हर १५ मीनीटको ऐसा विज्ञापन न दिखाते और सिर्फ मोबाईल फोन पर एक बार मेसेज दे देते तो क्या होता? यदि कोई स्कुटर कारवाला गलती करता तो उसका दंड होता. और दिल्ली ट्राफिक पूलिसको पैसे मिलते. उनमेंसे कुछ दिली पूलिसकी जेबमें भी जाते. वैसे तो इसमें भी, सीस्टममे कुछ संशोधन करके दंड वसुलीका काम फुल प्रुफ बनाया जा सकता है.

किन्तु बात कुछ और ही लगती है. दिल्लीके सीएमसे न्यायालयने पर्यावरण के विषय पर दर्ज की गई याचिका पर जवाब मांगा तो सीएम ने उसका एक समाधान बताया. और यह ऑड-ईवनवाला समाधान प्रस्तूत किया. ऐसा दिखाने कि कोशिस की जा रही है कि, मानो एक बहूत बडा आविष्कार कर दिया हो. यह एक अति सफल आविष्कार कर दिया हो इस प्रकार दिल्ली सरकार आवश्यकतासे कुछ अधिक ही प्रयत्न शील है. वास्तवमें यह जनताके पैसे की बरबादी है.

सर्व प्रथम तो दिल्ली सरकारको चाहिये कि वह समस्याका विश्लेषण करें.

पर्यावरण यदि बिगडा हुआ है तो वाहनसे प्रदुषित होनेका प्रतिशत २० है. यदि ऑड-ईवन फोर्म्युलामें कोई रियायत दी गई है तो उपरोक्त प्रतिशत संख्या और कम होती है. हां जी, कुछ रियायते दी गई है. स्कुई बच्चोंकी स्कुलबस, किरायेकी ऑटो रिक्शा, टेक्शी, महिला द्वारा चलाई जाने वाली कारें, पब्लिक ट्रान्सपोर्ट की बसें आदि.

पर्यावरणमें ऋणात्मक असर कौन पैदा करता है?

क्या ज्यादा वाहन रास्ते पर चलनेसे ही हवामें प्रदुषण बढता है?

ज्यादा वाहन ज्यादा समय तक मार्ग पर रहेनेसे हवा प्रदुषित होती है.

ज्यादा वाहन ज्यादा समय तक मार्ग पर कब रहेते है?

ट्राफिक सीग्नल ज्यादा हो,


वाहनकी रफ्तार कम हो,

मार्ग और फुटपाथ पर अनधिकृत कबजा हो, जैसे कि, हॉकर्स, गल्लेवाले, दुकानवाले, वाहनंका पार्कींग, बील्डरोंका बील्डींग मटीरीयल रखना, कूडा,

वाहन चालकमें ट्राफिक सेन्सकी कमी हो,


ट्राफिक पुलिसका बेअसर सीस्टम


वाहन पूराना हो या उसका पीयुसीकी जांच करना जरुरी बन गया हो,

पब्लिक ट्रन्स्पोर्ट सीस्टम सुखदायी, नियमित और सुलभ न हो तो लोग रुटीन कामके लिये अपना वाहन के उपयोग करने पर मजबुर हो.

सबसे अधिक प्रभावशाली यदि कोई परिबल है तो मार्ग पर अनधिकृत कबजा, ट्राफिक सेन्सकी कमी और ट्राफिक कंट्रोलकी जानबुझकर बनाई गई डीफेक्टीव सीस्टम या तो सीस्टमका अभाव.


यदि ट्राफिक कन्ट्रोल सीस्टम सही हो तो ट्राफिक सेन्सको सुधारा जा सकता है और मार्ग पर अनधिकृत कबजा भी रोका जा सकता है.


मार्ग और गली के प्रत्येक २५० मीटर पर, ब्रान्च मार्ग पर, और टर्नींग पीन्ट पोईन्ट पर, नीगरानी रखनेवाले सीसी टीवी केमेरा लगे हो, जो ट्राफिक कंट्रोल रुम पर हमेशा स्क्रीनके उपर देखे जाते हो.

सीस्टम सोफ्टवेर

सीस्टम सोफ्टवेर ऐसा होना चाहिये कि जो भी वाहन गलत तरीकेसे ओवरटेक करें, दो वाहनंके बीचमें पर्याप्त अंतर न रखें, स्पीड लीमीटसे ज्यादा तेज वाहन चलावें, कार चलाते चलाते मोबाईल का उपयोग करें, गलत जगह पर वाहनको पार्क करें, सही जगह पर गलत तरीकेसे वाहन पार्क करें, तो ट्राफिक पूलिस उस वाहन पर क्लीक करें. ऐसा करनेसे सोफ्टवेर सीस्टम स्वयं ईतनी सक्षम होगी कि, वह अपने आप एक नोटीस उस कारके मालिक पर एसएमएससे भेजेगी, ईमेल भेजेगी. और उसको निश्चित रकमका बील भेज देगी. साथमें उस ट्राफिक नियमके भंगकी एक वीडीयो क्लीप भी भेज दी जायेगी. उसी समय उस वाहनके मालिकके सुनिश्चित बेंक एकाउन्टमेंसे एक सप्ताहके अंतर्गत वह बीलकी रकम डेबीट हो जायेगी. यदि वाहनके मालिकको अपना पक्ष रखना हो तो वह एक सप्ताहके अंतर्गत एसएमएस अंतर्गत सूचित न्यायालयमें जाके अपना पक्ष रख सकता है.

ट्राफिक कन्ट्रोल के पास वाहन मालिकके प्रत्येक बैंक एकाउन्टका लिस्ट होगा, वाहन मालिकके मोबाईल फोन नंबर होगा, वाहन मालिकका पोस्टल एड्रेस होगा, ईमेल एड्ड्रेस होगा. यदि कोई भी कारणके अंतर्गत ट्राफीक कन्ट्रोल डीपार्टमेन्ट दंड वसुल करनेमें असफल रहा “बेंक एकाउन्टमें उपयुक्त धनराशी पर्याप्त नहीं है” तो वाहनका मालिक डीफोल्टर बनेगा. और वह वाहन जब रोड पर निकलेगा तो उसका एलार्म सीग्नल ट्राफिक कन्ट्रोल स्क्रीन पर आयेगा. ट्राफिक कंट्रोल स्टेशनका ऑपरेटर ट्राफिक मोबाईल वानको मेसेज देगा कि “फलां गाडी” “फलां मार्ग पर” “फलां जगह पर” दौड रही है, उसको कबजेमें लो. यदि कोई वाहन तीन बार एक ही प्रकारकी गलती करता है तो उसका रजीस्ट्रेशन छह मासके लिये निलंबित होगा.

ट्राफिक सीग्नल पर क्या होता है?


ग्रीन लाईट हो जाने पर भी कई सेकंडो तक वाहन आगे नहीं बढ पाते हैं. क्यों कि कुछ वाहन जो बांई बाजु पर है उनको दांई बाजु जाना है और कुछ वाहन जो दांई बाजु पर है उनको बांई बाजु जाना होता है. बाइक स्कुटर वाले अक्सर ऐसा ही करते है. वे चार मीटर आगे जाने के लिये, किसी भी दिशामें आगे जायेंगे. इससे वाहनोंको आगे बढनेमें तकलिफ होती है. दो लेनमें तीन वाहन (कारें) चलाना आम बात हो गई है. बाईक और स्कुटरवाले लेनके बीचों बीच अपना वाहन चलाते है. बाईक पर तीन व्यक्ति और कभी चार व्यक्ति भी सवार होते हैं.


नगरके अंदर राष्ट्र मार्ग पर गतिकी सीमा ६० किलोमीटर प्रति कलाक है, राज मार्ग पर गतिकी सीमा ४० किलोमीटर प्रति कलाक है, उपमार्ग पर गतिकी सीमा २० किलोमीटर प्रति कलाक है, गलीयोंके अंदर गतिकी सीमा १० किलोमीटर प्रति कलाक है. यह भी ट्राफिक यदि सरल है तब ही. वास्तवमें यह सिमा और धीमी हो सकती है. इन सबके बावजुद यदि ट्राफिकके नियमोंका सही पालन कराया जाता है तो ट्राफिक अकस्मातोंका निर्मूलन किया जा सकता है और की भी व्यक्ति ट्राफिकके नियमंका उल्लंघन करनेका सोच तक नहीं सकता.

यदि ट्राफिक कट्रोल करनेवाला तंत्र निश्चित कर लें कि “हमें ट्राफिकका नियमन हर हालतमें करना है” तो यह काम असंभव नहीं.

विदेशोमें विकसित देशोमें क्या है? यदि आपने ट्राफिक नियमका थोडासा भी उल्लंघन किया तो समज़ लो कि आपको छूट जानेकी कोई शक्यता नहीं. आप १०० प्रतिशत पकडे ही जाओगे.

विकसित देशोंमें पब्लिक ट्रान्स्पोर्त सीस्टम ऐसी है कि, आपको हर २५० मीटरके अंतरालमें एक मेट्रोस्टॅशन मिल जायेगा. बसें भी मिल जायेगी. टाउन प्लानींग ऐसा होता है कि गली गलीमें दुकानें मिलेगी नहीं. शोपींग कोम्प्लेक्ष अलग ही रहेंगे. शोपींग और निवासी मकानोंका कभी मिश्रण नहीं होता है. जो बहूत ही पूराने (१९४२ से पहेलेके), उसमें ही आपको मार्ग पर शोपींगकी दुकाने मिलेगी, जो उसके बाद हुआ है वह बिलकुल प्लानींगके हिसाबसे हुआ है.

शिरीष मोहनलाल दवे







“સૌનો સાથ સૌનો સામાજિક વિકાસ” પણ ક્યાં સુધી?

આંબેડકર અને ગાંધીજી વચ્ચે પાયાનો મતભેદ આ હતો.

તેમજ ગાંધીજી અને ભગત સિંહ વચ્ચે પણ પાયાનો મતભેદ આમાં જ સમાયેલો હતો.

તેમજ ગાંધીજી અને સુભાષ વચ્ચે પણ પાયાનો મતભેદ આમાં જ સમાયેલો હતો.

આપણે આંબેડકર અને ગાંધીજી વિષે જ વાત કરીશું.

સૌનો સાથ અને સૌનો વિકાસ આમ તો નરેન્દ્ર મોદીનો મંત્ર છે. પણ કદાચ નરેન્દ્રમોદીનો આ મંત્ર આર્થિક વિકાસ ને લગતો છે. નરેન્દ્ર મોદીની આ વાત સાચી છે કે બધી સમસ્યાઓનું મૂળ આર્થિક કમજોરી છે. પણ આપણે એ વાત નહીં કરીએ. આપણે આંબેડકર અને ગાંધીજી સામાજીક સમસ્યાઓને કેવી રીતે જોતા હતા અને તેને કેવી રીતે ઉકેલવા માગતા હતા તે વિષે જોઇશું.

Gandhiji and Ambedkar


આંબેડકર અર્થશાસ્ત્રની ઉપાધી મુંબઈ યુનીવર્સીટીમાંથી લઈ વડોદરા નોકરીએ લાગી ગયેલ. વડોદરાના મહારાજાએ તેમને વધુ અભ્યાસ અર્થે યુએસએ મોકલેલ. કોલંબીયા યુનીવર્સીટી ન્યુયોર્ક સીટીમાં અનુસ્નાતક ની ઉપાધી મેળવેલ. તેમના વિષય અર્થશાસ્ત્ર, સમાજશાસ્ત્ર, રાજ્યશાસ્ત્ર, માનવ શાસ્ત્ર હતા. ભારત આવી તેઓ તે પછી લંડન ગયેલ અને કાયદાશાસ્ત્રીની પણ ઉપાધી લીધેલ અને અનેક સંશોધન ગ્રંથો લખેલ. તેમની આગળ બીજા નેતાઓ અભ્યાસ અને ચિંતનની બાબતમાં વામણા જ લાગે.

જવાહરલાલ નહેરુ જો મોતીલાલ નહેરુના ખભા ઉપર બેસીને ન આવ્યા હોત અને જો આંબેડકર અંત્યજ ન હોત તો આંબેડકર ભારત ઉપર રાજ કરતા હોત !! આપણે જે. એલ. નહેરુ અને આંબેડકર વચ્ચેની વાત નહીં કરીએ. નહેરુ ખંધા હતા અને આંબેડકર સ્પષ્ટવક્તા હતા. આટલે થી વાત સમેટી લઈ, આંબેડકરની વાત આગળ ચલાવીશું.

આંબેડકર એક અંત્યજ હતા. એટલે તેમને સવર્ણો તરફથી ઘણા અન્યાયો અને અપમાનો સહન કરવા પડેલા. પોતે ભણતા હતા તે પહેલાં, પોતે ભણતા હતા ત્યારે અને ભણી લીધા પછી પણ તેમણે અંત્યજ હોવાને નાતે પારાવાર અન્યાયો અને અપમાનો સહન કરેલા. એટલે અંત્યજને થતા અન્યાયો અને અપમાનો તેમને આત્મસાત થયેલા હતા. આંબેડકર અમેરિકા અને યુકે ગયેલ તેથી તેમણે સમાજશાસ્ત્ર ઉપર વધુ ચિંતન કર્યું હશે એમ લાગે છે. તેમના સંશોધન ગ્રંથો પણ આજ વિષય ઉપર છે. તેમનામાં ઉચ્ચવર્ણ પ્રત્યે કટૂતા ન હોવાનું કારણ તેમનું માનવશાસ્ત્ર ઉપરનું વૈજ્ઞાનિક ઢબે કરેલું ચિંતન હોઈ શકે છે.

આંબેડકરની લડત ત્રણ મોરચે હતી. એક તો વિદેશી શાસન મોરચે અને બીજી તેમના સવર્ણ સાથીઓ વચ્ચે. ત્રીજી પોતાના જાતભાઈઓનો ઉદ્ધાર કરી તેમને મનુષ્ય જાતિમાં સ્વિકૃત કરાવવા. આ માટે જ તેમની લડત તેમના સવર્ણ સાથીઓ સાથે પણ હતી.


ગાંધીજીને દક્ષિણ આફ્રિકામાં થયેલા અન્યાયો અને અપમાનો જો કે આંબેડકરને થયેલા અન્યાયો અને અપમાનોની તૂલનામાં ન આવી શકે. પણ એક વ્યક્તિ જે ભારતમાં ઉચ્ચવર્ણનો હક્ક ભોગવતી હોય અને તે વ્યક્તિ જ્યારે દક્ષિણ આફ્રિકામાં જાય ત્યારે તેને અંત્યજના જેવા અન્યાય અને અપમાન સહન કરવા પડે ત્યારે તે વ્યક્તિ જો વિચાર શીલ હોય તો પ્રતિકાર કરે જ. ગાંધીજીની લડત અનેક મોરચે હતી. એક તો સ્વતંત્રતા માટે હતી, શોષણવિહીન સામાજ માટેની ક્રાંતિની હતી. સ્ત્રીઓના ઉદ્ધારની હતી, આર્થિક સ્વાવલંબનની હતી, અહિંસક સમાજ, કુદરતી ઉપચારો, સુશિક્ષિત સમાજ કેમ પેદા કરવો વિગેરે અનેક બાબતની તેમની લડત હતી.

પોતાની જે જાતિવાદી અવહેલના દક્ષિણાઅફ્રિકામાં થઈ તેથી ગાંધીજીને ભારતીય અંત્યજોના દુઃખનો સાક્ષાતકર થયો. તેમણે અસ્પૃષ્યતા નિવારણને પ્રાથમિકતા આપી. સૌ પ્રથમ તેમણે કોંગ્રેસને આમજનતા માટે ખૂલ્લી કરી. અને અસ્પૃષ્ય લોકોને પોતાના આશ્રમમાં પ્રવેશ આપ્યો. એક અસ્પૃષ્ય કુટૂંબને આશ્રમમાં પ્રવેશ આપ્યો અને તેનો જે વિરોધ થયો તે આપણે જાણીએ છીએ. તેથી કરીને તેમણે હરિજનવાસમાં પોતાનો આશ્રમ લઈ જવાનો નિર્ણય પણ કરેલ.

ગાંધીજી ઉચ્ચ નીચમાં માનતા ન હતા. પણ જ્ઞાતિપ્રથામાં માનતા હતા. જ્ઞાતિપ્રથા તેમને મન વ્યવસાય પ્રમાણે વિભાગીકરણ હતું. એક જ જાતનો વ્યવસાય કરનારા લોકોના વ્યાવસાયિક હિત સમાન હોય છે. વ્યક્તિની મનોવૃત્તિઓ મોટે ભાગે તે જે વ્યવસાય કરે છે તેની ઉપર આધાર રાખે છે. તેથી કૃષ્ણ ભગવાને ગીતામાં કહ્યું છે “ચાતુર્‍ વર્ણં મયા (પ્રકૃતિએ) સૃષ્ટં ગુણકર્મ વિભાગસઃ” કેટલાક લોકો ચાતુર્‍વર્ણમાં “મયા” શબ્દનો અર્થ “ઇશ્વર” એમ કરે છે. પણ તે બરાબર નથી. જો તે ઇશ્વર સર્જિત હોત તો તે બધે જ સમાન રુપે હોત. પણ આપણે જોઇએ છીએ દાખલા તરીકે સરકારી નોકરી એક વ્યવસાય છે. તેમની જ્ઞાતિ “સરકારી નોકર”ની છે. એટલે જ્યારે મોંઘવારી કે પગારવધારાની વાત આવે ત્યારે સરકારી નોકરી કરતા બધા જ સાથે થઈ જાય છે તેમાં જન્મે બ્રાહ્મણ, જન્મે વાણીયા, જન્મે ક્ષત્રીય કે જન્મે શુદ્ર બધા ભેગા થઈને પ્રદર્શન કરે છે.

અત્યારે પણ વ્યવસાય કરનારાઓ ભૌગોલિક રીતે રીતે નજીક નજીકમાં વ્યવસાય કરે છે. જેમકે શોપીંગ સેન્ટર, ઓફીસો, ખેતી વિગેરેને ગણાવી શકાય. જો કે સાવ આવું સજ્જડ રીતે નથી. પહેલાંના જમાનાઓ બધા ઘરે બેસી વ્યવસાય કરતા એટલે તેમના ઘરો પણ પાસ પાસે રહેતા. આવી રીતની વ્યવસ્થા તેમના ફાયદામાં હશે. વ્યવસાઈ શિક્ષણ વારસાગત ઉતરતું ગયું અને તેથી જ્ઞાતિપ્રથા દૃઢ થતી ગઈ.

પણ અમૂક લોકોને અસ્પૃષ્ય કેમ ગણવામાં આવ્યા તે સંશોધનનો છે. અને આ પ્રણાલીનો વખતો વખત વિરોધ પણ સવર્ણો દ્વારા દરેક યુગમાં થયો છે. આપણે તેની ચર્ચા નહીં કરીએ. પણ ગાંધીજીને આ વાત કઠી અને તેમણે તેની સામે આંદોલન કર્યું.

૧૮૫૦ના અરસાથી ચાલુ થતો કાળ નવજાગૃતિનો કહેવામાં આવે છે. એટલે કે અંગ્રેજી ભાષાના શિક્ષણનો પ્રારંભ અને અંગ્રેજો દ્વારા માન્ય થયેલા શિક્ષણનો સમય. આમાં એક ફાલ એવો હતો કે જે પોતાને શ્રેષ્ઠ સમજતો. આ ફાલને અંગ્રેજોએ આમ જનતા સાથેના સંવાદનું માધ્યમ બનાવ્યું. તેનું નામ આપ્યું કોંગ્રેસ. આમાંના ઠીક ઠીક ભાગના નાની નાની સામાજીક ક્રાંતિ માટે તયાર હતા. એટલે ગાંધીજીને અસ્પૃષ્યતા નિવારણ કોંગ્રેસમાંથી થોડો ઘણો સહકાર મળ્યો. આ ઉપરાંત તેમણે કોંગ્રેસના દ્વાર આમ જનતા માટે ખોલી દીધા એટલે તેમને સપોર્ટ કરનારાઓમાં થોડી ઘણી વૃદ્ધિ પણ થઈ.

રોટી-બેટીના વ્યવહાર વિષે શું?

જનતા આ માટે તૈયાર ન હતી. એટલે એ પ્રશ્નને ગાંધીજીએ સ્પર્ષ ન કર્યો. પણ પોતાના આશ્રમમાં તો સૌ કોઈ એક રસોડે જ જમતા હતા.

આમ તો “કોને અડવું, કોને ન અડવું, કોને ત્યાં પાણી પીવું, કોને ત્યાં પાણી ન પીવું, કોને ત્યાં જમવું કોને ત્યાં ન જમવું, કોની સાથે લગ્ન કરવાં કોની સાથે લગ્ન ન કરવાં” … એ વ્યક્તિગત પસંદગીના વિષયો છે. (જેઓ માનવીય વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતામાં માને છે તેઓએ આ પ્રશ્ન ઉપાડી લેવો જોઇએ).

પણ ફલાણાની જ્ઞાતિ “અમુક” હોવાથી તેનો સ્પર્ષ જ ન થાય એ ભાવના તે સમૂહનું અપમાન છે. (આ જ ભાવના “હું ‘ભારતમાતાની જય” બોલીશ જ નહીં’, હું ‘પાકિસ્તાન જીંદાબાદ કહીશ પણ ભારત જીંદાબાદ નહીં કહું’’ સમાયેલી છે તે અફજ઼લ પ્રેમી ગેંગે સમજવી જોઇએ).

ગાંધીજી, આમ જનતાનો ઠીક ઠીક હિસ્સો, સામાજીક ક્રાંતિ માટે તૈયાર હોય તો જ, તેને માટે આંદોલન કરી શકાય તેમ માનતા હતા. આમાં થોડો સમય તો લાગે જ. પણ પ્રયત્ન એ દિશામાં જારી રાખવો જ જોઇએ. ગાંધીજી અખંડ ભારતની સ્વતંત્રતા માટે વધુ રાહ જોવા પણ તૈયાર હતા. તેઓ ભાગલા થયા પછી પણ, પાકિસ્તાનની જનતાને સમજાવવા જવાના હતા.

આંબેડકરની દલિતો માટેના અધિકારોની ભાવના એટલી તીવ્ર હતી કે તેઓ દલિતોના પ્રતિનિધિત્વ માટે રાહ જોવા તૈયાર ન હતા. એટલે કેબીનેટ મિશનમાં દલિતોના પ્રતિનિધિત્વને સમાવવામાં આવ્યું હતું. દલિતોને હિન્દુઓથી અલગ ગણવા ગાંધીજી તૈયાર ન હતા. એટલે તેમના માટે અલગ પ્રતિનિધિત્વ તેમની સંખ્યાના આધારે થાય તે તેમને પસંદ ન હતું. નહેરુએ અમુક પ્રતિનિધિત્વના વિસ્તારો ઉપર દલિત પ્રત્યાષી જ ઉમેદવારી નોંધાવી શકે તેવી જોગવાઈ રાખી.

નહેરુ અને જય પ્રકાશ નારાયણ

નહેરુ આમ તો, જય પ્રકાશ નારાયણને મંત્રી મંડળમાં લેવા તૈયાર હતા. પણ જય પ્રકાશ નારાયણ દરેક કામ સમય બદ્ધ રીતે કરવા માટેની સૂચી લઈને ગયા. જવાહર લાલને તો એ જાતની સમય બદ્ધતા પસંદ ન હતી. તેમને તો બધું અધ્ધર અધ્ધર રાખવું હતું. એટલે જય પ્રકાશ નારાયણ પ્રધાન મંડળમાં ન જોડાયા. ૧૯૫૨ની ચૂંટણીમાં જે રીતે કોંગ્રેસના ઉમેદવારો નક્કી થયા અને હિન્દુ કોડબીલને જે રીતે નહેરુએ કટકે કટકે પસાર કરાવ્યું તેનાથી આંબેડકરને ખાત્રી થઈ ગઈ કે નહેરુ વોટ બેંક ઉભી કરવાની શક્યતા ધરાવે છે અને જો તેમની ખુરસીને આંચ આવે તેમ હોય તો તેઓ કોઈ જાતનું પોતાની લોકપ્રિયતાથી વિરુદ્ધનું સાહસ લેવા તૈયાર નથી. આવું તો ઘણું બધું હતું. આંબેડકર નાણાપ્રધાન બનવા માટે શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ હતા. પણ તેમને તે ખાતું ન જ અપાયું. આમ આંબેડકરની દૃષ્ટિમાં નહેરુ વિશ્વસનીય રહ્યા નહીં.

આંબેડકરને મુસ્લિમોમાં અને તેમની નેતાગીરીમાં તેમજ ખ્રિસ્તીઓમાં વિશ્વાસ ન હતો. હિન્દુઓમાં (જૈનો સહિતના હિન્દુ ધર્મમાં) જ્ઞાતિપ્રથા ઘણી વ્યાપક હતી તે ઉપરાંત તેમને નહેરુમાં વિશ્વાસ ન હતો. એટલે તેમણે બૌધ ધર્મ અંગિકાર કર્યો. આ નિર્ણય તેમનો વિવાદાસ્પદ હતો. પણ આ એક જ વિકલ્પ તેમની પાસે હતો એવું તેમને લાગ્યું.

જનતાને તૈયાર કરો

પણ મૂળ વાત જનતાને તૈયાર કરવાની છે. શાસક કે ક્રાંતિકારી જે કંઈ કરવા માગતો હોય તે માટે તેણે જનતાને તૈયાર કરવી જોઇએ. જનતાના સાથ વગર કોઈ વ્યાપકતા વાળું કામ પાર ન પડી શકે.

ગાંધીજી પહેલી વખત જ્યારે ઇંગ્લેન્ડથી ભારત આવ્યા ત્યારે તેમણે પ્રાયશ્ચિતની વિધિ પણ કરેલી. તેમનામાં પોતાની જ્ઞાતિ સામે લડવાની તાકાત ન હતી. કારણ કે તેઓ મહાત્મા થયા ન હતા.

જ્યારે ગાંધીજી દક્ષિણ આફ્રિકા ગયા ત્યારે તેઓ “ઈંગ્લેન્ડની પ્રજા શ્રેષ્ઠ છે અને તે વિશ્વ ઉપર રાજ કરવા સક્ષમ છે અને યોગ્ય છે” તેમ માનતા હતા. ભારતમાં પણ આવી માન્યતા ધરાવતો વિશાળ વર્ગ હતો. પણ ધીરે ધીરે તેમનું વાચન વધતું ગયું અને તેમને અનુભવ થતો ગયો કે તેમની આ માન્યતા ખોટી હતી અને તેમની આ માન્યતા બદલાઈ ગઈ. પણ તેમણે એવું કોઈ આંદોલન ન કર્યું કે અંગ્રેજો સામે ધિક્કારની લાગણી ઉત્પન્ન થાય. ગાંધીજીએ મુદ્દાઓ પકડ્યા અને આંદોલન કરતાં પહેલાં જનતાને તે મુદ્દાઓ વિષે સમજ આપી હતી, જનતા સાથે સંવાદ પણ ચાલુ રાખતા હતા. જનતાને અનુભૂતિ કરાવી કે તેમની વાત કેવી રીતે સાચી છે.

ચોરાચોરીના બનાવ વખતે થયેલી હિંસાને લીધે તેમને લાગ્યું કે જનતા હજી અહિંસક લડત માટે તૈયાર નથી. એટલે આંદોલનનું સંચાલન અયોગ્ય હાથમાં જતું ન રહે અને આંદોલનમાં કોઈ હિંસા આચરી ન શકે તે માટે તેમણે કોંગ્રેસના સંગઠન ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. તે પછીના આંદોલન સંચાલનની કમાન યોગ્ય વ્યક્તિના હાથમાં આપવામાં આવતી.

ગાંધીજીના અનુયાયીઓ કદાચ ઓછું ભણેલા હશે પણ તેઓ સુશિક્ષિત હતા. તેમની અહિંસાના સિધ્ધાંતની સમજણ સચોટ હતી.


“જો તમે શારીરિક બળ વડે અંગ્રેજ સરકાર સામે લડવા માટે જશો તો અંગ્રેજ સરકાર લાકડી લઈને તમારી સામે આવશે. જો તમે લાકડી લઈને અંગ્રેજ સરકાર સામે લડવા જશો તો અંગ્રેજ સરકાર બંદુક લઈને તમારી સામે આવશે. જો તમે બંદુક લઈને અંગ્રેજ સરકાર સામે લડવા જશો તો અંગ્રેજ સરકાર તોપ લઈને તમારી સામે આવશે. પણ જો તમે રેંટીયો લઈને અંગ્રેજ સરકાર સામે લડવા જશો તો અંગ્રેજ સરકાર શું કરી શકશે?”

જો આપણે સામાજિક ક્રાંતિ લાવવા માગતા હોઈએ તો જ્ઞાતિ પ્રથા અને તે પણ જન્મથી નિશ્ચિત થતી જ્ઞાતિ પ્રથા નાબુદ કરવી જ પડશે. કારણ કે આ જ્ઞાતિપ્રથા વેદોને માન્ય નથી, કે ગીતાને માન્ય નથી. અને ધારો કે આવું ન હોય તો પણ આ કુદરતી નથી, કારણ કે વ્યક્તિની ઓળખ તેના જ્ઞાન અને કર્મ થી થાય છે. એટલે આપણે એટલા સક્ષમ હોવા જોઇએ કે કઈ વ્યવસ્થા, સમાજને ઉન્નતિ તરફ લઈ જશે. જો આવું કરવામાં નહીં આવે તો સમાજમાં વિભાજન થશે. આ વાત દેશ હિતમાં નથી.

આ દિશામાં રાજકીય પક્ષોએ અને સમાચાર માધ્યમોએ પણ યોગ દાન આપવું જોઇએ.

નહેરુવીયન કોંગ્રેસ અને તેના સાથીયોના પરોઠના પગલાં

જો રાજકીય પક્ષો જન્મપ્રાપ્ત જ્ઞાતિ પ્રથાને નાબુદ કરવાની દિશામાં પગલાં ભરવાને બદલે એનાથી ઉંધું જ કરે તો શું?

આંબેડકરે અનામતની વાત ફક્ત અછૂતો માટે જ કરી હતી. પણ પછી અનામતને ઓબીસી, ઓસી, એસસી જેવા અનેક નામાભિધાનો દ્વારા વિસ્તારવામાં આવી. એક સમય એવો આવ્યો કે જેને અનામત જોઇતી હોય તે જ્ઞાતિ કમીશન પાસે જાય અને પોતાનો કેસ રજુ કરે. ટૂંકમાં આમાં વરવું રાજકારણ, નહેરુવીયન કોંગ્રેસ દ્વારા ઘુસાડવામાં આવ્યું. ૧૯૮૦ સુધી અનામતીઓમાં નહેરુવીયન કોંગ્રેસનો દબદબો હતો. પણ તે પછી બીજા નહેરુવીયન કોંગ્રેસ જેવા સાંસ્કૃતિક પક્ષો ઉભા થયા. આ પક્ષો નહેરુવીયન કોંગ્રેસને હંફાવવા લાગ્યા. એટલે હવે તો અનામત માટે સ્પર્ધા ચાલુ થઈ ગઈ છે.

ગાંધીજી પોતાની આર્ષદૃષ્ટિથી અનામતના તૂતને અને ભય સ્થાનોને જોઇ શક્યા હતા. આંબેડકરમાં હિન્દુઓ વિષે કટૂતા ન હતી. કારણ કે તે અતિસુશિક્ષિત અને માનવ શાસ્ત્રના જ્ઞાતા હતા. પણ આર્ષદૃષ્ટા અને સુશિક્ષિતપણુ ભીન્ન ભીન્ન છે. જો કે આંબેડકરે પણ અછૂતો માટેની અનામત મર્યાદિત સમય માટે રાખેલી. એટલે સમાજના વિભાજન માટે આંબેડકરને દોષ દેવો યોગ્ય નથી. પણ તેમના અનુયાયીઓ પર જ્ઞાતિ પ્રત્યે કટૂતા અને તિરસ્કાર રાખે છે. એટલું જ નહીં નરેન્દ્ર મોદી કે જે સ્વયં પછાત જ્ઞાતિનો છે (અને તેણે કદી પછાત જ્ઞાતિની રુએ લાભ લીધો નથી) તેની વિરુદ્ધ પણ ઝેર ઑકે છે.

ગ્રામોદ્યોગ અને સાક્ષરતા

ગાંધીજીની સ્વાતંત્ર્ય પછીની પ્રાથમિકતા તાત્કાલિક રોજી અને સાક્ષરતા (સાક્ષરતા એટલે શિક્ષણ અને સમસ્યાઓને સમજવાની ક્ષમતા) હતી. તાત્કાલિક રોજી ગ્રામોદ્યોગ દ્વારા જ સંભવી શકે. ગ્રામોદ્યોગ દ્વારા ભૌગોલિક ક્ષેત્રોનું સ્વાવલંબન પણ આવે. એટલે ગામડા તૂટે નહીં અને શહેરો અરાજકતાવાળા થાય નહીં. ગાંધીજી આ વાત સ્વાતંત્ર્ય મળ્યા તેના ઘણા જ સમય પહેલાંથી કહ્યા કરતા હતા. સાક્ષરતા એટલે સમસ્યાઓની સમજણની સક્ષમતા. ગાંધીજીએ વિદેશી માલનો બહિષ્કાર કરવાના આંદોલનો પણ કરેલ. તે વખતના ભલભલા નેતાઓ ગાંધીજીની આ વાત સમજી શકેલ નહીં અને તેનો વિરોધ પણ કરેલ. પણ આપણે તે નેતાઓના નામ લઈ તેમની બુરાઈ નહીં કરીએ.

આવી જ વાતોમાં અનામતની વાત પણ લઈ શકાય. અનામત જો દશકાઓ સુધી અનિયત સમય માટે રહે તો સમાજમાં વિભાજન થાય. જ્ઞાતિઓ વચ્ચે કડવાશ જન્મે. જો તેમાં વોટબેંકનું રાજકારણ ભળે અને સમાચાર માધ્યમોનો હેતુ સમાજમાં સમસ્યાઓ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાને બદલે બીજો જ થઈ જાય તો દેશ રસાતાળ જ જાય.

આજે આમજ થઈ રહ્યું છે.

જે નહેરુવીયન કોંગ્રેસ પોતાને સ્વાતંત્ર્ય લડતની વારસદાર માને છે તે જ અત્યારે એમ કહી રહી છે કે પાટીદારોને અનામત મળવી જોઇએ. અમે જ્યારે સત્તામાં હતા ત્યારે અમે પાટીદારો માટે ઘણું કરેલ. જો કે આ બધું “વદતો વ્યાઘાત” (વિરોધાભાસ જેવું છે) છે. ઇન્દિરા ગાંધી જે નહેરુવીયન કોંગ્રેસની આરાધ્યા દેવી છે તેણીએ, ચિમનભાઈ પટેલને વિધાનસભા પક્ષમાં બહુમતિ સપોર્ટ હતો તો પણ તેમને મુખ્ય મંત્રી બનાવ્યા ન હતા. પછી ચિમનભાઈએ લડીને ૧૯૭૨-૭૩માં મુખ્યપ્રધાન પદ મેળવેલ. નવનિર્માણ આંદોલનને કારણે જ્યારે ચિમનભાઈ પટેલે નહેરુવીયન કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપેલ ત્યારે આ નહેરુવીયન કોંગ્રેસીઓ એમ કહેતા હતા કે “ચિમનભાઈ પટેલને હટાવવામાં અંદરખાને તો અમે જ હતા”. આમ તો જોકે નહેરુવિયનોની અને નહેરુવીયન કોંગ્રેસની ખાસીયત છે કે અણહક્કનો લ્હાવો લેવો અને પોતાની પીઠ પોતે જ થાબડવી. નહેરુવીયન કોંગ્રેસના ઉપરોક્ત ઉચ્ચારણોથી એટલું તો સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે ચિમનભાઈ પટેલને હટાવવાનો જશ તેમનો છે તેમ તેઓ માને છે. બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલને પણ ૧૯૮૦માં નહેરુવીયન કોંગ્રેસે જ પક્ષપલ્ટાઓ દ્વારા ગબડાવેલા. અત્યારે આજ નહેરુવીયન કોંગ્રેસીઓ, આનંદીબેન પટેલ “હમણાં પડશે … હમણાં પડશે … એવી અફવાઓ તેમના પેઈડ સમાચાર માધ્યમો દ્વારા ફેલાવી રહ્યા હતા. હજુ પણ તેઓ પાટીદારોના આંદોલનની યોગ્યતાની શૈક્ષણિક ચર્ચા કર્યા વગર તેમના આંદોલનને કૂંકો મારી મારીને સળગાવવાના પ્રયત્નો કરી રહ્યા છે.

સમાચાર માધ્યમોનું ધ્યેય હવે જનતાને દોરવણી અને સુશિક્ષિત કરવાને બદલે ઈન્દિરા ગાંધીની જેમ બીજેપી વિરુદ્ધ અફવાઓ ફેલાવો, તોડી મરોડીને નિવેદનોના અર્થઘટનો કરો, સમાજમાં નિરાશા ફેલાવો, સારી વાતોને દબાવી દો અને શબ્દોના અર્થો હમ્ટી ડમ્પ્ટીની જેમ કરો … એવું થઈ ગયું છે.

જ્ઞાતિવાદને જાકારો આપવાને બદલે નહેરુવીયન કોંગ્રેસીઓ, તેમના પેઈડ સમાચાર માધ્યમો અને નહેરુવીયન કોંગ્રેસના સાંસ્કૃતિક સાથીઓ જાતિવાદને ઉશ્કેરી રહ્યા છે. તેમની આ માનસિકતા દેશમાં નવી જ સમસ્યાઓ ઉભી કરશે.

આ લોકોમાં સાક્ષરતા ક્યારે આવશે?

શિરીષ મોહનલાલ દવે

ટેગ્ઝઃ સૌનો સાથ, સૌનો સામાજિક વિકાસ, આંબેડકર, ગાંઘીજી, જવાહરલાલ નહેરુ, જય પ્રકાશ નારાયણ, અનામત, અછૂત, અંત્યજ, અસ્પૃષ્ય, સમસ્યાનું મૂળ, આર્થિક અસમાનતા, ગ્રામોદ્યોગ, સાક્ષર, અર્થશાસ્ત્ર, માનવશાસ્ત્ર, હમ્ટી ડમ્પ્ટી


अफज़ल प्रेमी गेंगके करतूतोंका असर कश्मिरमें

जीन्ना नहेरु युनीवर्सीटीमें अफज़ल प्रेमी गेंगने देश विरोधी और देशको तोडनेके इरादेवाले सूत्रोच्चार किया. नहेरुवीयन फरजंद, केज्रीवाल और नहेरुवीयन कोंग्रेसके सांस्कृतिक साथीयों और उनके पेईड समाचार माध्यमोंने जीन्ना नहेरु युनीवर्सीटीको पर्यटन स्थल बना दिया और बीजेपीकी हो सके उतनी भर्त्सना की. क्यों कि इन लोगोंका एजन्डा है बीजेपी की कैसे भी करके निंदा करना और किसीभी घटनाको बीजेपीके विरुद्ध बनाके टीप्पणी करना.

जे.एन.यु.की घटनाको देशहितके विरुद्ध की ताकतोंके प्रदर्शनके स्थान पर उसको जे.एन.यु.के विद्यार्थीयोंकी आवाज़को दबा देनेका विषय बना दिया और वितंडावाद करके बीजेपीकी भर्त्सना की.

उस समय देशप्रेमी कई लोगोंने विपक्षके इस आचारके सामने आपत्ति जतायी, किन्तु इस अफज़ल प्रेमी गेंग अपने आचार पर मुस्ताक रही और साथ साथ हैदराबादके वेमुलाकी आत्महत्याका और दाद्री-घटनाका भी मिश्रण करते रहे.

उस समय देश प्रेमी कई लोगोंने इस अफज़लप्रेमी गेंगके [जिनमें नहेरुवीयन कोंग्रेस, उसके सांस्कृतिक साथी पक्ष, समाचार माध्यमके एंकर, कोलमीस्ट्स (कटारीया), विश्लेषक संमिलित है] विघातक प्रतिभावका यह कहकर विरोध किया था कि, इस प्रकारके आचारसे सीमा सुरक्षा बलोंके जवानोंका होंसला तूट सकता है उतना ही नहीं देश विरोधी तकतोंका होंसला बढ सकता है.

जब भारत और पाकिस्तान, एवं भारत और बंगला देशके बीचकी क्रिकेट मेचमे  भारतकी विजय हुई तब कश्मिरी छात्रोंने क्यूं कोई विरोध प्रदर्शन नहीं किया?

हो सकता है कि उस समय वे सज्ज नहीं थे. देश विरोधीयोंका होंसला तो बुलंद था ही. किन्तु आयोजन पूरा हुआ नहीं था.

हां जी, आयोजन पूरा नहीं हुआ था.

आयोजनसे क्या मतलब है? कैसा आयोजन?

यदि आप यह समज़े कि एन.आई.डी. की घटना आयोजन हीन है तो शायद आप भूल कर रहे है.

पाकिस्तान और बंग्लादेशकी पराजयका, वे लोग जश्न मना नहीं सकते थे यदि सब कुछ सज्ज होता तो भी. किन्तु यदि एन.आई.डी. के देशप्रेमी छात्र बडे पैमाने पर जश्न मनाते तो ये अफज़लप्रेमी कश्मिरी छात्र अवश्य कुछ न कुछ करते. एन.आई.डी. के देशप्रेमी छात्र भारतकी टीमकी फायनलमें विजयकी प्रतिक्षा कर रहे थे. और उस समय ये अफज़लप्रेमी कश्मिरी छात्र अवश्य बडा हंगामा करने वाले थे. क्यों कि उनका होंसला नहेरुवीयन कोंग्रेस और उसके सांस्कृतिक साथीयोंने बुलंद कर दिया था. अब हुआ यह कि भारतकी तो पराजय हो गयी और भारतकी फायनलमें पहूंचनेकी कोई शक्यता रही नहीं. तो अफज़ल प्रेमी कश्मिरी गेंगने सोचा कि अब क्या किया जाय?

वैसे तो अफज़ल प्रेमी गेंगका, वेस्ट ईन्डीज़की टीम से ज्यादा प्यार तो था नहीं. लेकिन भारत हार गया तो उसका जश्न मनावें और यदि गैरकश्मिरी छात्र कुछ भी गडबड करें तो उनको बूरी तरह पीटना.

आयोजन क्या हो सकता है?

एन.आई.डी. के कुछ अध्यापक, कश्मिरी छात्र, आतंकवादी नेता और कश्मिरकी पूलिस इन लोगोंने मिलकर पूरा आयोजन किया. आतंकवादी प्रारंभिक समयमें इसमें हिस्सा लेने वाले नहीं थे. क्यों कि मामला कैसे आगे बढेगा वह तो जब मामला घटेगा तब ही पता लग सकता था. किन्तु इस घटनामें उनकी उपस्थिति हम नकार नहीं सकते. यदि इस घटनाका व्याप एन.आई.डी.की सीमाका भी उल्लंघन करता है तो शायद आतंकवादी अपना काम आगे बढाने वाले थे. इसकी शक्यता अब भी हम नकार नहीं सकते. कुछ भी हो सकता है.

अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रकी गेंगने क्या किया?

यदि वेस्ट ईन्डीज़ जित गयी तो वेस्टईन्दीज़का ध्वज लहेराना चाहिये. लेकिन अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रोंका एजंडा ही भीन्न था. इसलिये उन्होने पाकिस्तानका ध्वज लहेराया जिसका इस मेचके परिणामसे कुछ भी लेना देना नहीं था.

तो अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रोंने ऐसा क्यों किया?

क्यों कि उनको तो देशप्रेमी छात्रोंका प्रतिभाव चाहिये था. जैसा ही देशप्रेमी छात्रोंका प्रतिभाव मिला इन अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रोंने हमला कर दिया. अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रोंको लगा कि ये देशप्रेमी छात्र तो अनुमानसे अधिक है तो उन्होने देश विरोधी सूत्रोच्चारोंका और अधिकसे अधिक आधार लिया. देशप्रेमी छात्रोंने मीडीयाको बुलाया, तो अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रोंने पूलिसको बुलाया. पूलिसने मीडीयाको रोका. पूलिस, अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रोंकी और एन.आई.डी. के कुछ अध्यापकोंकी मिलीभगत थी तो उन्होने देशप्रेमी छात्रोंको “हिन्दुस्तानी कुत्ते” कहकर पीटा.

अब भारतके राजकीय पक्षोंकी बारी आयी. जो अबतक अफज़ल प्रेमी थे उन्होंने अफज़ल प्रेमी कश्मिरी छात्रोंकी भर्त्सना नहीं की. क्यों कि ये तो उनकी वॉट बेंक थी. उन्होने बीजेपीको कोसना चालु किया. “बीजेपीकी ही तो कश्मिरमें मिलीजुली सरकार है इसलिये बीजेपीका उत्तरदायित्व बनता है. बीजेपीके आनेसे कश्मिरकी शांति नष्ट हो गयी है… “ ऐसा विपक्षोंने कहा. समाचार माध्यम भी इसी रागका आलाप करने लगे है.

कैसा काश्मिर मिला है बीजेपीको?


कश्मिरके विघातक बलोंकी मानसिकता और कश्मिरकी अशांति क्या बीजेपी-गठबंधन आनेके बाद प्रारंभ हुई है?

क्या नहेरुवीयन कोंग्रेसकी गठबंधन सरकारके समय कश्मिर देशप्रेमसे महेक रहा था?

क्या सब आतंकवादी हतःप्रभः होके पाकिस्तान भाग गये थे?

नहेरुवीयन कोंग्रेस और उसके सांस्कृतिक साथीयोंके समयमें कश्मिर कैसा था?

कश्मिरमें सीमा पारसे आतंकवादीयोंको आवकारनेवाली और कश्मिरमें मुस्लिमोंमें विघातक संगठनोंकी जन्मदात्री ही तो नहेरुवीयन कोंग्रेस है.

कश्मिरमें आतंकवादका उदय किसने किया?

भारतमें और कश्मिरमें आतंकवादका उदय इन्दिरा गांधीने किया.

यदि इन्दिरा गांधीने बेवकुफी वाला सिमला करार न करके पूर्व निश्चित “पेकेज डील” किया होता तो आज कश्मिरमें आतंकवाद भी न होता, आतंकवादी हमले भी नहीं होते और धारा ३७० भी नहीं होती. बंग्लादेशके साथ भी अनुरुप करार करके सभी घुसपैठोंको वापस कर दिया होता तो आज बंग्लादेश भारतके उपकार भूल न जाता.

इस्लामिक आतंकवादको प्रवेश करनेकी और नेटवर्क बिछानेकी व्यवस्था इन्दिरा गांधीने अपने राजकीय स्वार्थ के लिये कर दिया ऐसा कहें तो वह अवास्तविक नहीं होगा.

खालिस्तानी आतंकवादने सीमापारके आतंकवादसे शिक्षा ली. वह नेता था भींदरानवाले जो इन्दिरा गांधीका चहिता था. आप शेर पर सवारी करते है तो उसको छोड नहीं सकते. शेरने इन्दिराको खा लिया.

इस्लामिक आतंकवादने १९८० से १९८८ अंतर्गत कश्मिरमें जाल बीछा दी. कश्मिरमें बडे पैमाने पर आतंकवादी घुस आये और उन्होंने कश्मिरमें भी अपने चहिते पैदा किया.

अत्यंत आसानीसे उसने कश्मिरी हिन्दुओंका कत्लेआम किया और हिन्दुओंको लाखोंकी संख्यामें अपने ही देशमें निर्वासित किया. उस समय यह नहेरुवीयन कोंग्रेस और उसके सांस्कृतिक साथी नेशनल फ्रंट तालियां बजाते रहे थे और पूरे देशके समाचार माध्यमोंको अंधेरेमें रखा था. आप निम्न लिखित लींक को अवश्य पढें


(Replace DOT by “.”)

एकसे बढकर एक पडे है नहेरुवीयन कोंग्रेसमें

  १९९१में केन्द्रकी नरसिंहरावकी नहेरुवीयन कोंग्रेसकी सरकारने इन हिन्दुओंके मानव अधिकारोंकी सुरक्षाके लिये तनिक भी काम किया ही नहीं. और यह फारुख और उसके पुत्र जो उछल उछल कर अपने पुर्खोंके त्यागकी बात करते हैं वे विलायत भाग गये. १९९९ पर्यंत आतंकवादने अपना अड्डा कश्मिरमें ही नहीं देशभरमें जमा लिया. कारगील पर हमला किया और एर ईन्डीयाका प्लेन हाईजेक करके खूंखार आतंकवादीयोंको छूडा सके उस हद तक वे सक्षम हो गया थे.

२००४के बाद फिरसे नहेरुवीयन कोंग्रेस और उसके सांस्कृतिक साथी सत्ता पर आये. तब भी उन्होंने हिन्दुओंके मानव अधिकारोंके सुरक्षाकी  अवहेलना की. मानो ऐसी कोई समस्या ही नहीं थी. वास्तवमें हिन्दुओंको दशकों तक निर्वासित रखना एक सातत्यपूर्ण आतंकवादी हमला ही है. इस प्रकार हिन्दुओंपर सतत आतंकवाद करने वाली ये नहेरुवीयन कोंग्रेस और उसके सांस्कृतिक साथी गेंग बीजेपी सरकारको कोसती है. यह एक अनधिकार चेष्टा है. नहेरुवीयन कोंग्रेस तो एक राजकीय पक्ष होनेकी भी योग्यता रखता नहीं है. उसको तो शिघ्रातिशिघ्र अयोग्य घोषित करके उसकी गुन्हाईत मानसिकता और आचारके आधार पर कारावासमें भेज देना चाहिये.

शिरीष मोहनलाल दवे.


अफज़लप्रेमी गेंग, कश्मिर, जीन्ना नहेरु युनीवर्सीटी, नहेरुवीयन फरजंद, केज्रीवाल, आतंकीयोंकी जन्मदात्री  नहेरुवीयन कंग्रेस, इन्दिरा गांधी, आतंकवाद, समाचार माध्यम, बीजेपी, जे.एन.यु., वितंडावाद, भर्त्सना, देशप्रेमी, देश विरोधी, नहेरुवीयन कोंग्रेसके सांस्कृतिक साथी, पाकिस्तान, बांग्लादेश, विघातक, सीमापारसे आतंकवाद, होंसला बुलंद, एन.आई.डी., अफज़लप्रेमी कश्मिरी छात्र, कश्मिरकी पूलिस, हिन्दुस्तानी कुत्ते

M. M. Dave the Great


Yes. M. M. Dave is my father’s name. As per my opinion, he was a great person. It is not because he was my father. Had he been not my father, but if, I would have come across to him to analyze him, I would have kept him at the top.

How much great was he? As per my opinion, if somebody asks my opinion as to who is greater between M. K. Gandhi and my father, I would have said it was my father who was quite greater than Mahatma Gandhi.

If we want to analyze a person for its greatness, following points need to be taken into account.

  1. Sacrifice of the person,
  2. The morality and Devotion towards duty,
  3. The skill of the person,
  4. The logical approach of the person,
  5.  M. M. Dave was great under the afore said criteria.


Is it that my father was great due to some inherited property of my grandfather? Yes. I think so.

My father was the only survived son of my grandfather. He had two sisters, one elder and one younger.

My grandfather was a Sanskrit Scholar of Kashi Vidyapith. His subjects were Astrology (ज्योतिष), Religious rituals (कर्मकान्ड) and philosophy (तत्त्वज्ञान).

I had a great respect for my grandfather. My grandfather died during 1944 at the age of nearly 80+ years, when I was hardly four years.

My grandfather was better known by his name Mahashankar Shastri, though his surname was Dave (Dvivedi). Mahashankar Shastri was a big and honorable name in the kingdom of Lunavada. Lunavada was a small state of Gujarat.  Lunavada considered to be the “SMALL KASHI (छोटा काशी) of Gujarat, because it had the Brahmins knowing all the four Vedas.

MAX MULLAR had visited Lunavada and had met my grandfather. My grandfather was conservative but appeared to be a logical person. He believed in maintaining traditions, but he was of the opinion that the Astrology does not tell the future. What is told as a forecast, it is to be taken as a blessing of the astrologer who studied the mathematics of the movements of planets in the sky in relations to the star clusters.  For keeping this mathematics alive, the tradition of preparing a Horoscope was introduced.



My father was born in Lunavada on 9th November 1909 (10th day of Krishna Paksha of Ashvin of Vikram Era). He died on 2nd April 1996 peacefully.


It was the period of 1918, M. M. Dave my father passed his  4th standard of the primary school. At that time there were two options, either to go ahead with the same school upto 7th Standard and then to go to the Primary Teaching Training College for further study for 3 years, or to join 1st standard of English school for matriculation and then to a college of Bombay university.


My grandfather was of the opinion that the British would leave India sooner or later.  English would also go with them from India. English would be replaced by Sanskrit. Hence, his son (my father), should join “Sanskrit Path Shala of Lunavada”. His desire was, his son should become scholar in Sanskrit. He should go to Kashi for further study.

My father said he would prefer English, but he would not ignore Sanskrit. He would join English School. He would also join the Sanskrit Pathshala on part time basis. My grandfather agreed to it conditionally.

My grandfather put conditions;

That his son would keep Shikhaa (शिखा),

That his son would keep Mundan [(मुन्डन) and would remain clean shaved. i.e. no hair on the head accept Shikhaa शिखा),

That his son keep his head covered with either turban (दक्षिणी पगडी)] or a black cap (काली टोपी),

That his son would keep him self dressed in dhoti (धोती) and never put on payjama (पायजामा), 

The child M. M. Dave my father agreed to all these conditions. At a later stage my grandfather gave some relaxation e.g. from turban and cap.


People had a simple life. Though there was no scarcity of the food grains, but the large common mass was several miles away from a simple luxury. When my grandfather went to Rangoon for performing some Yajna (यज्ञ), his family in India, was in a hand to mouth condition.

My paternal grandmother used to go to the nearby forest to pluck leaves of “Flame Tree”, to prepare leaf plates. Next day she would prepare leaf plates. When she would prepare 1000 plates and 1000 leaf bowls, she would be paid Re. 1/-. She would pay the fees of my father for English School which was Re 1/- per month.

When my grandfather returned to India he had 1000 rupees with him. He got the house repaired by a part of 1000 rupees. My father cleared the  matriculation. He joined the English school as the teacher in English. During this period he had also passed out Philosophy and Sanskrit Grammar from Kashi Vidyapith, which was considered en-par with post graduation.


While working in the English School (S. K. High School Lunavada), M. M. Dave was most popular among teachers and students. The Maharaja of Lunavada kingdom had banned any activity related with freedom struggle. But the Swadeshi Movement cannot be banned. There by during the vacations, M. M. Dave and his friends who were completely dedicated to Nation, used to travel on foot into the villages of Lunavada state and Punch Mahals District, for canvassing for Swadeshi. Since most of them were Brahmins they under the tradition, were not permitted to take cooked food with them, they used to take baked grams.

Of course the Maharaja of Lunavada was not happy with Swadeshi movement within his kingdom. But some freedom fighters were arrogant and may challenge the action of the king, as by the law of the land, one cannot stop Swadeshi Movement, when it was not stopped in British India.


On an occasion, Mahatma Gandhi ended his fast. While addressing a meeting organized for Swadeshi, M. M. Dave informed the public, that “today M. K. Gandhi has ended his fast.” This was considered as a political statement by the Maharaja of the Kingdom, and he dismissed M. M. Dave from the job. His English typing job was also terminated.


Young M. M. Dave was arrogant to some extent. There was a practice to submit a salute to the king when he was passing on the road. All the people on the road side would submit a salute. M. M. Dave used to look at him but never used to salute him. Maharaja knew this, but he used to keep mum. My grandfather told M. M. Dave, “if you do not want to salute the king, it is ok, but in that case you should go inside some street and you can avoid the line of sight with the king. Why should you just insult the king for nothing?”

I think, this was a great advice. One should never invite trouble.


When M. M. Dave was dismissed, his father had become very old according to that period. Probably he was 75 years of age. The jobs in governments were very few. M. M. Dave my father, went to Godhra and some villages which were under British agency rule and did some teaching job.

The salary of a teacher was very poor. That too, in a private school, it was very very poor. But the respect for the teacher was great. Mostly because they were Brahmins, and they were dedicated to their work. MY father had even gone to Hoobli of Dharavad Karnataka for a job for a salary of 4 rupees more.


Once upon a time, my father suffering from a fever of 104F. There was a doctor 8 kilometers away from the village (Jantral of Punch Mahal District). The doctor used to give a good medicine. The medicine was perfect. But the Doctor used to charge 4 Anna (25 paise), for the first time. My father had no money. However he walked 8 kilometers all the way, with 104F fever, and reached to the physicians. My father told him that he was a teacher. He would give the charge, once he would receive the salary. The physician was kind enough. He gave medicine.


While working as a teacher or remaining jobless, he cleared the most difficult course of law and passed out the examination of Advocate. He became Advocate. (The result of the examination was to be 4 to 5 out of one hundred) He joined a lawyer’s firm in Ahmedabad. The firm did not pay him a single penny for the work for whole of the year. Whatsoever earned so far got consumed. My father had started searching a job.

In 1944 the king of Viththal Gadh (विठ्ठल गढ) wanted a person who knew law. M. M. Dave my father applied. He was appointed as Divan (दिवान) of the kingdom with the salary of Rs. 100/- per month. Viththal Gadh was a very small state whose annual income was 1.25 lakhs. The king was calculative. He initially gave Rs. 75/- per month. But after some time he realize the skill of M. M. Dave and started giving Rs. 100/-. King was kind and brave. M. M. Dave resolved all the problems of the kingdom related with nearby kings and the British agency.


In a conference of all the kings of Saurashtra, where a matter related with sports was being discussed. It was a general opinion about the welfare of the people with the least priority to the sports. M. M. Dave justified the importance of the sports, though M. M. Dave had never participated in any sports. The Maharaja of Dhangadhra was very much impressed by his speech and invited to join his kingdom. Since the king of Viththal Gadh had left with no problem, he relieved him.

In 1945-46 M. M. Dave was the minister of publication of government orders in Dhrangadhra kingdom, where his work was remarkable.


On 15th August 1947, India became independent. The Maharaja of Dhrangadhra was the first king to decide to hand over his kingdom to the Union of India. But Vallabhbhai Patel visited Bhavnagar first. Hence the Maharaja of Bhavnagar became the first king to handover the kingdom to the Union of India.


Manubhai Shah the minister (probably the minister of commodities and industry) wanted a person, excellent in languages and legal matters. Somebody told him, and advice to pick up M. M. Dave who was in Dhrangadhra State, though he was considered pro-kingdoms by some people, but in reality he was devoted to the national interest as he had suffered a lot from a kingdom during his early life. He was absorbed as Senior Superintendent thereafter he was made Dy. Director. He drafted the law and the ordinance accurately and skillfully, all the ministries had a very high opinion about him.  


Somewhere in 1951, Bhavnagar Darbar Bank was to be nationalized. M. M. DAVE was deputed to Bhavnagar (Bhavnagar Darbar Bank’s head quarter was Bhavnagar) to look into the legal matters and framing the rules and regulations for the nationalized State Bank of Saurashtra.

At a later stage M. M. Dave was absorbed as the law and administration Officer in StaTe Bank of Saurashtra. In due course he became Dy. General Manager which was next to the General Manager. M. M. Dave retired at the then superannuation age of 58 years, during the period of his services the bank flourished like anything, from 4 branches to 108 branches widely spread in all the big cities of India and all the villages having upto 5000 population in Saurashtra.

On the very next day of his retirement, M. M. Dave got appointment as legal advisor to UCO Bank stationed at Bombay on three years’ contract. Then he worked as Legal advisor to the National Textile Corporation. Then he worked as the Legal Advisor to Gujarat State Textile Corporation.


Wherever he went he had brought revolution. He had a special technique for innovative ideas to reduce the efforts, that too, with foolproof procedure.

He would never become angry, even if the person would had committed repetitive mistake. Of course such occasion would hardly come up, because he would point out the error with some humor,

Though he was a lawyer, his perception on mathematical fundamental principles was clear.

His logic was extraordinary and convincing to make the person agreeable on what had he suggested. Even national union leaders of nationalized banks employees were scared of him.

He was very strict on his principles. There were many persons in Lunavada State whom nobody can purchase at any price. M. M. Dave was falling under that category.

He had convincing solution for each issue,

After the retirement from several service jobs, he and his son Mr. Girish Dave, who was M. Com. LL. B. and advocate and had worked as a law officer in several banks like HDFC, SBI, RBI etc… , opened up a law firm viz. Dave & Girish & Co. Advocates in Mumbai in 1977. This is an international law firm of a special grade.


He being a scholar of Sanskrit had made several translations of law books. Most prominent was the translation of initial portion of Indian Constitution in Sanskrit Verse.

This book was dedicated to the then President of India Dr. Radhakrishnan. On reading this book, Dr. Radhakrishnan wrote him a personal letter for appreciating his work. Based on this, the Government of India later requested him to translate the whole constitution of India in Sanskrit. He did the same somewhere in 1984. He was awarded by the Ministry of Law Union of India.


In 1986 a progressive thrombosis paralyses attacked him. M. M. Dave remained inactive for a week. His power of confidence and determination made him walking independently in a week’s time. In a month’s time he started working from home on all legal matters of his firm. He died peacefully in 1996 on this day, i.e. 2nd April, probably due to the clot.

My father never dressed in payjama. He used to wear Khadi clothes. He never applied soap on his body even while shaving. He used to write articles in English magazines. He was logical but conservative. His concepts were clear. He believed in Castes system.

As a Brahmin he maintained the traditions like praatah Sandhya (प्रातः संध्या), Puajaa (पूजा), Oopavitam (उपवितम़), all ceremonial tradition and rituals. He never touched onion, Garlic, Bit, Carrot … etc. He had hatred towards smoking, drinking liquor and non-veg food. However he had never enforced his beliefs on us.

He was a complete man.


He sacrificed fame to perform his duties towards his family. He could have become a person of national fame, but in that case his family could have been put in hardship. He married at the age of 20 with an oath before Fire that he would take care of his family. He stuck to his oath, and though ready to sacrifice everything for himself, he did not ask his family to suffer to enable him to meet his ambitions. In this way he sacrificed his ambition of fame. He served the nation by his services.

M. M. Dave and Politics:

He was against Nehruvian Congress. But he was also against Raj Narain, Nitish, Laloo, Mamata at that time also. Surprisingly I find no negative on their end at that time. But my father could foresee their aptitude. My father was very much in favor of A. D. Gorwala an Ex. ICS officer who resigned on principle from the Government. A. D. Gorwala had not even cared for his pension benefit. A. D. Gorwala was publishing a magazine “Opinion”. My father used to write articles in “Opinion”.

His idea ran parallel with socialism but he had no faith in Government machinery. He wanted self sufficient units like what M. K. Gandhi wanted  small circles and big circle complement to each other.

M. M. Dave and Religion:

Once upon a time I asked “whether are we  Vaishnava-s (because my grandfather used to read Bhagvatam in some body’s weekly session)? He just showed his displeasure and denied. My eldest brother told me with a smile that we Brahmins do not worship small God. Our God is Devadhidev Maheshvara (देवाधिदेव महेश्वर). My grandfather used to worship Dattatreya (दत्तात्रेय). We have a very good Brass Statue of Dattatreya (दत्तात्रेय) where Shiva (शिव) is at the center. In reality Dattatrey (दत्तात्रेय) is the form of Shiva (शिव). My father believed in Advait (अद्वैत) where the ultimate is Shiva.

I had a lot questions on Aryan Anarya (आर्य अनार्य) Theory. Once I asked my father, “is it that Shiva was the God of Anarya?” He annoyed and told me that Aryan theory is fake theory. There is no mention of any place which is outside India in Vedas.

Shirish Mohanlal Dave

Tags: M. M. Dave, my father, my grandfather, Mahashankar Shastri, Dvivedi (Dave), Lunavada, small Kashi, Sanskrit, Pathshala, Maharaja, Kingdom, Viththal Gadh, Dhrangadhra, Saurashtra, Manubhai Shah, Minister of commodities and Industries, English, Sanskrit, English School, Primary School, Law, Philosophy, Grammar, Kashi Vidyapith, M. K. Gandhi’s movement of Swadeshi, Salute to the king, State Bank of Saurashtra, Law Officer, Legal Advisor, Bhavnagar Darbar Bank, Nationalization




અન્નદાતાને વફાદાર રહો

હાજી, આ બ્લોગ સમાચાર માધ્યમોના કટારીયા મૂર્ધન્યો અને ચર્ચા સંચાલકોને ને અર્પણ છે.

તેમનો મુદ્રાલેખ છે કે અન્નદાતાને વફાદાર રહો.

અન્નદાતા કોણ છે?

શું તમે જગતના તાત ખેડૂતની વાત કારો છો?


અન્નદાતા એટલે આપણને જે લખવાના પૈસા આપે છે તે સમાચાર માધ્યમના માલિકો.

આ લોકો માને છે કે “સમાચાર માધ્યમના માલિકો આપણને જે પૈસા આપે છે તે જો કે આમતો આપણા માટે ચા-પાણી જેટલા હોય છે. પણ તે આપણને જે ખ્યાતિ આપે છે તે અણમોલ છે. તે ખ્યાતિ આપણા પુસ્તકોનું વેચાણ વધારવામાં ભાગ ભજવે છે. આ ખ્યાતિને આપણે કીર્તિ સમજવાની છે. સામાન્ય વ્યક્તિ કીર્તિ અને ખ્યાતિમાં રહેલા ભેદને સમજતી નથી. એટલે આપણા પુસ્તકોની ખપત વધશે. આપણે જો પુસ્તકોના લેખકો ન હોઇએ અને ફક્ત કટારીયા કે તંત્રીશ્રી કે ચર્ચાઓના સંચાલક હોઇએ તો પણ આપણી ખ્યાતિના મૂલ્યને આપણે રજમાત્ર પણ નકારી ન શકીએ.”

હે વાચક તમે જાણો છો કે અમારે અમારા માલિકના એજન્ડા ને અનુરુપ લખવાનું હોય છે. અને અમે “ગુણવંતભાઈ શાહ” જેવા ઉંચેરા માનવી નથી કે ચંદ્રકાન્ત બક્ષી જેટલા નીડર નથી. અમારી માનસિકતા “મોટા નામમાં નાનો જીવ” જેવી છે. અમારી પ્રાથમિકતાની પ્રજ્ઞા અને પ્રમાણભાનની પ્રજ્ઞા કાંતો અમારે અવગણવાની હોય છે અથવા તો તેવી પ્રજ્ઞાનો અમે વામણા હોવાથી અમારામાં સદંતર અભાવ હોય છે.

તમારે અમારી કાયરતાને દાદ આપવી જોઇએ.

ઇન્દિરા ગાંધી, અમારા સમાચાર માધ્યમના માલિકો ઉપર ધોંસ લાવ્યા એટલે અમારા માલિકો ૧૯૭૫-૧૯૭૭માં સમગ્ર નહેરુવીયન કોંગ્રેસના પ્રત્યેક સભ્યને સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરતા થઈ થઈ ગયા હતા. અમે પણ માલિકોના એજન્ડાનો અમલ કરતા થઈ ગયા હતા”. અમે કંઈ ગોરવાલા જેવા વેદિયા ન હતા. અમે તો સમજતા હતા જ કે “જાન બચી તો લાખો પાયે”. જગ્ગુ દાદા ખૂદ કહેતા હતા કે જો તેઓશ્રી ઇન્દિરાનું કહ્યું ન કરત તો તેમની જાનને ખતરો હતો. અમે પણ અમારી કટારોનો ત્યાગ કરી જેલવાસી થવા માગતા ન હતા. ભલુ થજો મોરારજી ભાઈનું કે તેમણે બંધારણમાં એવી જોગવાઈ કરી કે કોઈ ગાંડો શાસક ફરીથી કટોકટી ન લાદી શકે. એટલે તો હવે અમે સુરક્ષિત છીએ અને અમારા અન્નદાતાની ઇચ્છા પ્રમાણે બીજેપી સરકારની વિરુદ્ધ અને દેશવિરોધી સુત્રોચ્ચાર કરનારાની તરફમાં બેફામ પણ લખી શકીએ છીએ. અને કહી શકીએ છીએ કે મોદીના રાજમાં કોઈ સુરક્ષિત નથી. જો કે કોંગીના રાજમાં આતંકવાદી હુમલાઓ વધુ થયા હતા. પણ અમારે ક્યાં આંકડાઓ આપવાના છે? અમે તો જે એનયુ ના સુત્રોચારોને પણ ઉદ્ધૃત કર્યા વગર જે એનયુના વિદ્યાર્થીઓની તરફમાં બોલી શકી તો આંકાડાઓ વળી કઈ ચીજ છે. હવે અમે અમારા અન્નદાતા એવા માલિક કહે કે “રાત કહો” તો અમે પણ ઉછળીને ઉછળીને દિવસને પણ “રાત” કહીએ છીએ.

હવે તમે કહેશો કે અમારા અન્નદાતા આવા કેવા કે અમને દિવસને રાત કહેવાનું કહે છે?

અરે ભાઈ સાહેબનો પણ સાહેબ હોય છે તેમ માલિકનો પણ માલિક હોય છે.

ખબરપત્રી ખબર આપે તેને તેનો સાહેબ એટલે કે તંત્રીશ્રી તે ખબરને માલિકના એજંડાને અનુરુપ શૈલીમાં લખે. કંઈક આંચકો આપે એવી આવેગાત્મક “શિર્ષ રેખા” (હેડલાઈન) બનાવે. “ગુહ્યં જ ગુહ્યતિ” એટલે કે જે સમાચાર છૂપાડવાના છે તે છૂપાવે જેથી અમારા તંત્રી શ્રીઉપર તેમના માલિક ખુશ રહે.

કોઈ દાખલો આપોને?

અરે ભાઈ ડગલે ને પગલે દાખલાઓ છે. જેમ નહેરુવીયન કોંગ્રેસમાં જ્યાં હાથ નાખો ત્યાં એક કૌભાણ્ડ મળે તેમ આપણા સમાચારોમાં પણ જ્યાં હાથ નાખો ત્યાં જુઠ મળૅ. જેમકે છેડછાડ વાળી (ડોક્ટર્ડ) વીડીયો ટેપ. ડોક્ટર્ડ વીડીયો ટેપને આધારે કન્હૈયાલાલ અને તેના સાગરિતોની ધરપકડ કરી અને નરેન્દ્ર મોદીની અસહિષ્ણુ સરકારે કેસ ઠોકી દીધો છે.

આ વીડીયો ક્લીપ ડોક્ટર્‌ડ છે એમ કહ્યું કોણે? કોઈએ તપાસ એજન્સીપાસે તપાસ કરાવી છે? કઈ તપાસ એજન્સી પાસે તપાસ કરાવી? અરે ભાઈ માલેતુજાર અંગ્રેજીના સમાચાર પત્ર અને ટીવી ચેનલવાળા આવું કહે તે તો આપણે વર્નાક્યુલર ભાષાવાળા સમાચાર માધ્યમોએ બ્રહ્મ વાક્ય સમજી લેવાનું હોય છે. અંગ્રેજી સમાચાર માધ્યમ વાળા લોકો આવું કહે તો આપણે વળી કોણ? “શું ગોલા કરતાં ગધેડા ડાહ્યા?”

પણ હેં, આપણા માલિક આવો દેશને નુકશાન કરે તેવો એજન્ડા શું કામ રાખે છે?

સમાચાર માધ્યમોના માલિકના પણ માલિક છે. ફોર્ડ ફાઉન્ડેશન જેવા એનજીઓ, આઈએસઆઈ, આતંકવાદી સંગઠનો, દાઉદ નેટવર્ક, નહેરુવીયન કોંગ અને તેના સાંસ્કૃતિક સાથીઓ, સીપીઆઈએમ, આમાંના કોઈક ને કોઈક આપણા માલિકની વાહેં ને વાંહે બેગો લઈને પડતા હોય છે. આપણા માલિકને કોઈની પદૂડી કાઢવી ગમતી નથી. લક્ષ્મી ચાંલ્લો કરવા આવતી હોય તો મોઢું થોડું જવાય છે?

Fraudulent Affidavits


ઉપરોક્ત વિષય પર ચર્ચા કરવાની મનાઈ છે.

તો આપણા અન્નદાતા કેવું કેવું કરે છે?

દાદ્રી ઘટના.

થયું શું? ખૂન થયું.

ઘટનાનો પ્રકારઃ કાયદો અને વ્યવસ્થા

સ્થળઃ દાદ્રી ગામડું

મરનારની જાતિઃ મુસલમાન.

રાજ્યના શાસક કોણઃ નહેરુવીયન કોંગ્રેસના સાથી પક્ષ “એસ.પી.”

ભારે કરી… તો તો આપણા માલિકના માલિક જ વાંકમાં આવ્યા.

ના જી. અક્કલ કોના બાપની? કોઈ આપણને કાણો કહે એ પહેલાં આપણે સામાવાળાને કાણો કહી દો.

માંસ નાખો. મરનાર મુસલમાન છે તેથી ડૂક્કરનું માંસ નાખી શકાશે નહીં. માટે તથાકથિત ગાયનું માંસ રાખો. મારનાર ટોળું છે. હિન્દુ જ હોય ને. માટે આરએસએસ અને બજરંગ દલને નાખો.

કાયદો ભલે હોય ગૌવંશ હત્યા બંધીનો, પણ આ માનવ હત્યાને ચગાવવાની છે. એટલે ચગાવો ચર્ચા “ભાવતી વાનગીઓની પસંદગીની સ્વતંત્રતાના હક્ક”ની.

બાકી બધું જ છૂપાવો.

૪૦લાખ રુપીયા પીડિત કુટૂંબને આપો અને મુલાયમની ધર્મ નિરપેક્ષતાને બહાલી આપો.

અરે ભાઈ! આ બીજેપીની સરકાર વાળા તો કશું બોલતા નથી. એમ વાત છે? તો ઘટ્નાને વધુ ચગાવો. અને એ વાતને પણ ચગાવો કે “બીજેપી વાળાની બોલતી બંધ … આરએસએસ સામે બીજેપીવાળાની બોલતી બંધ ….”

“ … નરેન્દ્ર મોદી તેમના ભક્તોને કંઈ કહેતા નથી … નરેન્દ્ર મોદીના ભક્તો બેફામ બન્યા છે …. નરેન્દ્ર મોદી જવાબ આપે …. નરેન્દ્ર મોદી જવાબ આપે … નરેન્દ્ર મોદી પોતાના મનની વાત કરવાને બદલે ગરીબના મનની વાત કરે …. નરેન્દ્ર મોદી મૌનનો ત્યાગ કરે …. નરેન્દ્ર મોદી બોલતા કેમ નથી ? ….. “

વેમુલાની આત્મહત્યાઃ

વેમુલા કોણ છે?

વેમુલા એક વિદ્યાર્થી નેતા છે. આતંકવાદીઓ પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખે છે. તો આ સહાનુભૂતિની વાતની ચર્ચા ન કરો. “વેમુલાએ આત્મહત્યા કરી” એ વાતને ચગાવો.

પણ અરે ભાઈ … આત્મહત્યા કર્યા પૂર્વે તેણે પોતાને જ જવાબદાર ગણાવ્યો. કોઈના ઉપર આક્ષેપ કર્યા નહીં એનું શુ?

એ બધું છૂપાવો. તેની ચર્ચા જ ન કરો.

ઘટના શું છે?

સ્થળઃ કોંગ્રેસી રાજ્યના શાસનવાળું સ્થળ.

“અરે આતો આપણે ફસાયા…” નહેરુવીયન કોંગ્રેસે કહ્યું.

તો હવે આપણે આમ કરો.

આ વેમુલા આતંકવાદીઓ પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખે છે. તો આ સહાનુભૂતિની વાતની ચર્ચા ન કરો. તેણે આત્મહત્યા કરી છે. પણ આત્મહત્યા કર્યા પૂર્વે તેણે પોતાને જ જવાબદાર ગણાવ્યો. કોઈના ઉપર આક્ષેપ કર્યા નથી. તો હવે તેની આત્મહત્યાને જ ચગાવો. અને તેણે અત્માહત્યા પૂર્વે જે કંઈ લખ્યું તેની ચર્ચા ન કરો. વેમુલાને એક હોનહાર ઘોષિત કરી દો. તે નેતા હતો એટલે નેતા તો હોનહાર જ હોય એટલે આ હોનહાર વાળી વાત બહુ સરળ રહેશે. વેમુલાને દલિત ઘોષિત કરી દો. નહેરુવીયન કોંગ્રેસના સ્થાનિક શાસને શું કર્યું તેને વિષે મૌન રહો. તેની વાત જ ન કરો.

અરે ભાઈ! આ બીજેપીની સરકાર વાળા તો કશું બોલતા નથી. એમ વાત છે? તો ઘટ્નાને વધુ ચગાવો. અને એ વાતને પણ ચગાવો કે બીજેપી વાળાની બોલતી બંધ. આરએસએસ સામે બીજેપીવાળાની બોલતી બંધ.

નરેન્દ્ર મોદી તેમના ભક્તોને કંઈ કહેતા નથી. નરેન્દ્ર મોદીના ભક્તો બેફામ બન્યા છે. નરેન્દ્ર મોદી જવાબ આપે …. નરેન્દ્ર મોદી જવાબ આપે … નરેન્દ્ર મોદી પોતાના મનની વાત કરવાને બદલે ગરીબના મનની વાત કરે. નરેન્દ્ર મોદી મૌનનો ત્યાગ કરે. નરેન્દ્ર મોદી બોલતા કેમ નથી? તેમના ભક્તોએ વેમુલાને આત્મહત્યા કરવા માટે પ્રેર્યો એવી વાત ચગાવો. સાબિતિઓ આપવાની જરુર નથી. સાબિતીઓ આપવી એ આપણા સંસ્કારમાં નથી. અને આપણે એવા સંસ્કારી થવાનું જરુરી નથી. જો આપણી સદાકાળની પૂજનીયા દેવી માતા ઇન્દિરા, હજારો લોકોને કારણ આપ્યા વગર અનિયતકાલ માટે જેલમાં પૂરી શકતી હોય તો આપણે વળી સાબિતિઓ આપવાની જરુર જ શી? ગોલા કરતાં શું ગધેડા ડાહ્યા?

બિહારનો ચૂંટણી પ્રચારઃ

સાલુ … જ્યાં સુધી આ મોદી વિકાસની વાતો કરશે ત્યાં સુધી આપણી જ્ઞાતિવાદી શસ્ત્ર શંકાસ્પદ રહેશે. બિહારની આપણી ચૂંટણી અસ્તિત્વ માટેની લડાઇ છે. માટે જાતિવાદ ઉપર જ જાઓ.

“અનામત ઉપર પૂનર્‍ વિચારણા થવી જોઇએ” મોહન ભાગવતથી બોલતા બોલાઈ ગયું

હવે મોહન ભાગવત આરએસએસના છે. આર એસ એસ પ્રો-બીજેપી છે. માટે આ નિવેદનને ઉછાળો. જો કે પૂનર્‍ વિચારણાનો અર્થ ફેરતપાસ જેવો થાય છે. તેનો એક અર્થ એવો પણ થાય કે જેઓ અનામત માટે લાયક છે તેમને અનામતનો લાભ મળે છે કે નહીં? અને જેઓ અનામતને લાયક નથી અને સક્ષમ છે તેમને તો આ લાભ મળી જતો હોય તેવું તો નથી થતું ને? આ માટે અનામતની લાભાર્થી જાતિઓને મળતા લાભોનું વિશ્લેષણ કરો.

પણ સમાચાર માધ્યમે આ વાતની તો ચર્ચા જ ત્યાજ્ય સમજી. મહા મૂર્ધન્યો અને મહા વિશ્લેષકોને આવી ચર્ચામાં રસ ન હોય તે તેમના એજન્ડાના અન્વયે સમજી શકાય તેમ છે. તેથી તેમણે એ વાત ચગાવી કે બીજેપીની સરકાર અનામતના કાયદાને નાબુદ કરવા માગે છે.

મોહનભાગવત બીજેપી સરકારના કોઈ પ્રધાન નથી. મોહનભાગવત બીજેપી પક્ષના કોઈ પ્રવક્તા નથી. મોહન ભાગવત બીજેપીના સંસદ સદસ્ય નથી. મોહન ભાગવત બીજેપી પક્ષના સભ્ય પણ નથી. મોહન ભાગવત ના ઉચ્ચારણનું ધરાર ખોટું અર્થ ઘટન કરવામાં આવ્યું ચગાવવામાં આવ્યું, એટલું જ નહીં પણ મોહન ભાગવત બીજેપીની સરકારની નીતિના પ્રવક્તા હોય તે રીતે તેની ઉપર ચર્ચાઓનો દોર સમાચાર માધ્યમો ઉપર શરુ થઈ ગયો. કટારીયા મૂર્ધન્યો અને વિશ્લેષક વિદ્વાનો બીજેપીની સરકાર નામતના કાયદાને નાબુદ કરવા માગે છે એવા અર્થઘટન સાથે તૂટી પડ્યા.

જેડીયુ, આરજેડી, અને નહેરુવીયન કોંગ્રેસીઓ કંઈ થોડા ઝાલ્યા રહે? તેઓને તો દોડવું હતું અને ઢાળ મળ્યો. અનિયત કાળ સુધી આ ચર્ચા ચાલ્યા કરી. નરેન્દ્ર મોદી જવાબ આપે …. નરેન્દ્ર મોદી જવાબ આપે … નરેન્દ્ર મોદી પોતાના મનની વાત કરવાને બદલે દલિતોના મનની વાત કરે. નરેન્દ્ર મોદી મૌનનો ત્યાગ કરે. નરેન્દ્ર મોદી બોલતા કેમ નથી?

આવું બધું થયા પછી ન છૂટકે નરેન્દ્ર મોદીને જવાબ આપવો પડ્યો કે ભાઇ એવું કશું છે જ નહીં. યાવત ચંદ્ર દિવાકરૌ અનામત રહેશે જાઓ બસ. બાબા સાહેબ ને છેહ નહીં દેવાય. બાવા બન્યા હૈ તો હિન્દી તો બોલના પડેગા. દલિતકી બાત કરની હૈ તો બાબા સાહેબકા નામ લેના હી પડેગા.

જો કે બાબા સાહેબે તો અસ્પૃષ્યો પૂરતી જ અનામત રાખવાની વાત કરેલી. જ્યાં સુધી જ્ઞાતિવાદની તરફમાં બોલવા વિરુદ્ધ કાયદો નહીં આવે ત્યાં સુધી અનામતની તરફેણ આપણા મીડીયા મૂર્ધન્યો કર્યા કરશે.

આજ મીડીયા મૂર્ધન્યોનું વલણ નહેરુવીયન કોંગ્રેસના પપ્પુ ના આચરણ વિષે જુઓ.

નહેરુવીયન કોંગ્રેસની સરકારે એક બીલ બનાવ્યું, ચર્ચાને અંતે નહેરુવીયન કોંગ્રેસના પ્રધાન મંડળે આ બીલ સંસદમાં પસાર કરાવ્યું. હવે તેને રાષ્ટ્રપતિ પાસે તેમની સહી લેવા માટે મોકલવાનું હતું. આપણા આ પપ્પુ મહાશયે તેને ફાડી નાખ્યું. પણા આપણા મીડીયા મૂર્ધન્યોએ આ બનાવની ચર્ચા જ ન કરી. અરે ભાઈ આની ચર્ચા થતી હશે. નહેરુવીયન કોંગ્રેસમાં તો નહેરુવીયનોની આપખુદી અને અસહિષ્ણુતાને સહજ માનવામાં આવે છે. નહેરુવીયન કોંગ્રેસ તો આપણી અન્નદાતા છે. અન્નદાતાની વિરુદ્ધ કંઈ ચર્ચા ન કરાય.

મીડીયાવાળા માને છે કે જો કંઈ ન મળે તો અ સહિષ્ણુતા સમાજમાં વધી ગઈ છે તે મુદ્દો તો હાથ વગો થઈ જ ગયો છે. તેને “ફીલર” (filler) તરીકે ચગાવ્યા કરો.

હાજી. અમે એવા. નરેન્દ્ર મોદીએ જે હેતુ પુરસ્સરની વિદેશયાત્રાઓ કરી અને જે કઈં કરારો ઉપર સહી સીક્કા થયા તેના ઉપર અભ્યાસપૂર્ણ ચર્ચાઓ કદી નહીં કરીએ. કારણ કે એ અમારો એજન્ડા નથી. અમારો એજન્ડા તો એજ છે કે એવી ચર્ચા જ ન થાય. કારણ કે એવી ચર્ચા થાય તો બીજેપી તરફથી કોઈને બોલાવવા પડે અને જનતા અભ્યાસપૂર્ણ ચર્ચાઓ સમજતી થાય તો અમે સુક્કા ભઠ્ઠ થઈ જઈએ. અમારા અન્નદાતાનો એજન્ડા આખો ખોરવાઈ જાય. આ અમને પોષાય નહીં. અમારું કામ સમાચારો થકી લક્ષ્મીજીની કૃપા પ્રાપ્ત કરવાનું છે. જાહેરાતો થકી મળતી લક્ષ્મી તો ધોળી છે. લક્ષ્મીને માન આપવામાં તેનો રંગ ન જોવાય. એવું હશે તો રીઅલ એસ્ટેટની એક સ્કીમ ઠોકી દઈશું. અમારું કામ તો આડે પાટે ગાડી ચલાવવાનું છે.

મારા ગળા ઉપર છરી રાખો તો પણ હું “ભારતમાતાની જય નહીં બોલુંઃ

હાજી આ શબ્દો અસ્સુદીન ઓવૈસીના છે.

પણ આ શબ્દોને ચગાવનારા આપણા મીડીયા મૂર્ધન્યો છે.

મોહન ભાગવતે કહ્યું કે “હવે તો બધાને ભારતમાતાની જય બોલવાનું પણ શિખવાડવું પડે છે”

ઓવૈસી ભાઈ ખ્યાતિના ભૂખ્યા છે કદાચ તેમની નહેરુવીયન કોંગ્રેસ અને તેમના સાંસ્કૃતિક સાથે સમજૂતિ છે કે તેઓ આરએસએસવાળા કે બીજેપી વાળા કંઈપણ બોલે એટલે તેને પોતાના ધર્મ સાથે સાંકળી તેનો વિરોધ કરવો કે જેથી મુસલમાનોને સંદેશ જાય કે હે હિન્દુઓ અમે તમારાથી જુદા છીએ અને જુદા જ રહેવા માગીએ છીએ.

આવા નેતાઓ વાસ્તવમાં ઇસ્લામને જ બદનામ કરે છે. આ એ જ ઓવૈસી છે કે જેણે કહેલું કે જો ભારત ઉપર પાકિસ્તાન આક્રમણ કરે તો “હે હિન્દુઓ તમે એમ ન માનશો કે ભારતના મુસલમાનો ભારતના પક્ષમાં રહેશે. ભારતના મુસલમાનો પાકિસ્તાની સૈન્યને જ મદદ કરશે.”

આ ઓવૈસીભાઈને ભારતવાસીઓએ ઇતિહાસ ભણાવવો પડશે કે ઇતિહાસ્ના પાઠ યાદ કરવાવા પડશે કે મધ્ય યુગમાં હિન્દુ રાજાઓના સૈન્યમાં મુસ્લિમ સૈનિકો જ નહીં પણ મુસ્લિમ સરદારો હતા. તેમજ મુસ્લિમ રાજાના સૈન્યમાં હિન્દુ સૈનિકો અને સરદારો હતા. હિન્દુ રાજાના સૈન્ય મુસ્લિમ રાજાના સૈન્ય સાથે લડતા. જે શિવાજી મહારાજને કટ્ટર હિન્દુવાદી રાજા ગણવામાં આવે છે તેમના સૈન્યમાં મુસ્લિમ સેનાપતિઓ હતા. આપણા આ ઓવૈસીભાઈ મુસ્લિમોને ગદ્દારીના પાઠ ભણાવવા માગે છે.

મુસ્લિમો નેતાઓની આ માનસિકતા નહેરુવીયન કોંગ્રેસની છ દશકાના શાસનની નીપજ છે. મુસ્લિમભાઈઓને હિન્દુઓથી જુદા પાડવાની શરુઆત નહેરુ અને ઇન્દિરા ગાંધીએ કરેલી.

નહેરુએ ૧૯૫૪માં ઇસ્કંદર મિર્ઝા ની યુનીયન ફેડરલ ની દરખાસ્તને તુચ્છકાર પૂર્વક ફગાવી દીધેલી. જો નહેરુની માનસિકતા જનતંત્રવાદી હોત તો તેમણે કમસે કમ પ્રધાનમંડળમાં ચર્ચા કરીને ઠરાવ પસાર કરાવી શક્યા હોત. જો કે આ એક બંધારણીય બાબત હતી તેથી તેમણે વ્યાપક ચર્ચા ચલાવી જનમત લેવો જોઇતો હતો. ફેડરલ યુનીયન માટે તે યોગ્ય સમય હતો. ભારત અને પાકિસ્તાનની મૈત્રી માટે યોગ્ય વાતવરણ હતું. કઈ શરતોએ ફેડરલ યુનીયન કરવું તે વિગતનો વિષય હતો. પણ આગળ વધી શકાત. પણ નહેરુએ કહ્યું કે એક લશ્કરી શાસક દ્વારા શાસિત દેશ અને એક લોકશાહી દેશ વચ્ચે ફેડરલ યુનીયન સંભવી ન શકે. જો કે આ એક તકલાદી દલીલ હતી. ગાંધીવાદી વિનોબા ભાવે એ યુનીયન ફેડરલની દરખાસ્તને આવકારી હતી. નહેરુએ સતત કરેલી પાકિસ્તાની શાસકોની ટીકાને કારણે ભારત અને પાકિસ્તાનના સંબંધ કાયમ માટે બગડી ગયા. તે વખતનું મીડીયા પણ નહેરુથી અભિભૂત હતું એટલે તેણે પણ વૈચારિક ચર્ચા ન ચલાવી.

ઇન્દિરા ગાંધીએ ભારતમાં હિન્દુ મુસલમાનો વચ્ચે પોતાના રાજકીય લાભ માટે હુલ્લડો કરાવ્યા. એટલે ભારતીય મુસ્લિમો પ્રત્યે હિન્દુઓ શંકાની નજરે જોવા માંડ્યા.

અમુક મુસ્લિમ નેતાઓ ઇતિહાસમાંથી કશું શિખવા માગતા નથી. અને હવે તો તેમને ટૂંકી દૃષ્ટિના સમાચાર માધ્યમોનો સહયોગ મળ્યો એટલે દેશ દ્રોહી ઉચ્ચારણોને પણ સ્વતંત્રતાની અભિવ્યક્તિઓની સ્વતંત્રતા સાથે તેઓ જોડે છે.

મીડીયાએ તાત્વિક ચર્ચા અને તે પણ માહિતિ ઉપર આધારિત ચર્ચા કરવી જોઇએ. પણ મીડીયા અણઘડની જેમ (પોતાના એજન્ડાને), અસંબંદ્ધ ચર્ચા ચલાવે છે. કેટાલક કહેવાતા ગાંધીવાદીઓ પણ દુશ્મનનો દુશ્મન મિત્ર (આરએસએસ ને આ કહેવાતા ગાંધીવાદીઓ દુશ્મન ગણે છે એટલે જે આરએસએસની વિરુદ્ધ હોય તે તેમના મિત્ર એટલે કે નહેરુવીયન કોંગ્રેસના અને તેમના સાંસ્કૃતિક સાથી પક્ષો તેમના મિત્ર) એ ગણત્રીએ ટૂંકી દૃષ્ટિ અપનાવી વિતંડાવાદી ચર્ચા કરે છે પછી ગાંધીજી ભલે સ્વર્ગમાં રડ્યા કરે.

એક કટારીયા ભાઈએ મુગલાઈ થી માંડીને વાત કરી કે  “કઈ ભારત માતાની જય હો?”

અરે ભાઈ, આપણું બંધારણ જોઇ લો એમાં કહ્યું છે કે આ ઈન્ડિયા એટલે કે ભારત. આજ સમજવાનું હોય. પણ કટારીયા ભાઈ સીધો અર્થ કરે તો કટારીયા શેના કહેવાય?

જય એટલે શું?

જય એટલે સફળતા. ભારત એટલે ભારતની ભૂમિ તેના માણસો, સજીવ સૃષ્ટિ, પર્વતો નદીઓ તળાવો ખીણો સહિત. વન્દે માતરમ્‌ ના ગીતમાં તેનું વર્ણન છે. તેમાં જે દુર્ગા છે તે પર્વતની ઉપર નિવાસ કરવા વાળી દેવી છે. ભારતીય સંસ્કૃતિના દેવદેવીઓ સર્વવ્યાપી છે. આ એક સાંસ્કૃતિક માન્યતાની પરંપરા છે. હવે આ દુર્ગા ભારતીયોનું રક્ષણ કરે એમાં કોઈને વાંધો ન હોવો જોઇએ. જન્મ ભૂમિ એટલે આખી જન્મ્ભૂમિની સૃષ્ટિ. અને તે બધા ક્ષેત્રોમાં સફળ થાય એવી અભિલાષા “ભારતમાતાની જય હો” માં સેવવામાં આવી છે. પણ કેટાલાક મૂર્ધન્ય અને કટારીયાઓ સંસ્કૃતના શબ્દોના અર્થ સમઇજવામાં અંગુઠા છપ હોય તો ઓવૈસીનો શું વાંક? મૂળ મિયાં ગાંડા અને વળી પાછી ભાંગ પીધી.

શિરીષ મોહનલાલ દવે


નરેન્દ્ર મોદી એ કહ્યુંઃ પેશાબ કર્યા પછી સાબુથી હાથ જરુર ધોવા જોઇએ.

દિગ્વિજય સિંહઃ મેં તો ક્યારેય ધોયા નથી. આ તો આરએસએસની ચાલ છે. આરએસએસ પોતાની વિચાર ધારા જનતા ઉપર લાદવા માગે છે.

અકબરુદ્દીન ઓવેસીઃ જો મોદીમાં હિમત હોય તો તે હૈદરાબાદ આવીને હાથ ધોઈને બતાવે.

સોનીયાઃ આ સરકાર ગરીબ વિરોધી છે. ગરીબો પાસે સાબુ ક્યાંથી હોય કે તે સાબુથી હાથ ધોઈ શકે. આ સરકારે જનતાને એટલી ગરીબ રાખી છે કે તેઓ સાબુ પણ ન ખરીદી શકે. સરકાર રાજીનામુ આપે. અમે સંસદ ચાલવા નહીં દઈએ.

લાલુઃ મોદી સરમુખત્યાર થઈ ગયો છે. હાથ ધોવા કે ન ધોવા અમારી મરજીની વાત છે. જાઓ અમે હાથ જ નહીં ધોઈએ. શું કરી લેશો?

માયાવતીઃ સાબુથી હાથ ધોવાથી જંતુઓ મરી જાય છે. ઝારખંડમાં આદિવાસી લોકો જંતુઓને દેવતા માને છે. નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર મનુવાદી સરકાર છે. અમને હજારો વર્ષથી જંતુઓની જેમ આ મનુવાદીઓ મારતા આવ્યા છે. હવે અમે તેમને છોડીશું નહીં.

સમાચાર માધ્યમના મૂર્ધન્યો, કટારીયાઓ વિશ્લેષકોઃ લઘુશંકા કર્યા પછી હાથ ધોવા શું જરુરી છે? શું આવી ફરજ પાડવી એ લોકતંત્રનું અપમાન નથી? શું આ અસહિષ્ણુતા નથી? સાંજે છ વાગે જુઓ “બડી બહસ” , “આમને સામને”, “પડદાની પાછળનું રહસ્ય” ,,, ચર્ચા નો વિષય પ્રશ્ન “હાથ ઉપર પેશાબ કરવો જ કેમ જોઇએ?”

Go to the site to have the information as to why media is like this. http://wwwDOTindia-forumDOTcom/forums/indexDOTphp?showtopic=2209 Replace DOT by “.”


નહેરુવીયન કોંગ્રેસ બેઠી છેલ્લે પાટલે ભાગ-૩
રાષ્ટ્રવાદીઓની દૃષ્ટિએ રાષ્ટ્ર-વિરોધની વાત સહન કરવાની એક નિશ્ચિત સીમા છે. આવું જ ધર્મ વિષે કહી શકાય અને આવું જ સરકારના વહીવટ વિષે કહી શકાય.

જો કોઈ માણસ ઉંઘતો હોય તો તેને જગાડી શકાય. પણ જો કોઈ ઉંઘવાનો ઢોંગ કરતો હોય તો તેને તમે જગાડી ન શકો. કારણ કે આ ઢોંગી માણસે નક્કી કર્યું છે કે આપણે ઉઠવાનું નથી. ન ઉઠવા પાછળનો તેનો કોઇ હેતુ કે સ્વાર્થ હોય છે.

આપણે થોડી આડવાત કરી લઈએ.

પાશ્ચાત્ય ઇતિહાસકારોના ભણાવેલ ઇતિહાસ અને મોટાભાગના ભારતીયોએ આંખો બંધ કરીને સ્વિકારેલ તે ઇતિહાસ પ્રમાણે, ભારત ૨૨૦૦ ૨૩૦૦ વર્ષથી ગુલામ છે. જો કે કેટલા વર્ષ સુધી ભારત ગુલામ રહ્યું તે માન્યતા વિષે ભીન્ન ભીન્ન સમય ગાળો સમજવામાં આવે છે.

સિકંદરની સામે (૩૨૭ બીસી), મહમ્મદ બીન કાસીમની સામે (૭૧૨), બાબરની સામે (૧૫૨૬), અંગ્રેજોની સામે ૧૭૫૭, ભારત હારી ગયું. એટલે લગભગ ૨૩૦૦ વર્ષથી ભારત ગુલામ છે. આવો ઇતિહાસ ફક્ત ભારતમાં જ નહીં પણ ભારતની બહારના દેશોમાં પણ ભણાવવામાં આવે છે. આ માન્યતા નરેન્દ્ર મોદીની પણ છે. કારણકે તેઓશ્રી પણ ભારતમાં જ ભણ્યા છે.

કેટલાક શબ્દ એવા છે જેના સમાનાર્થી શબ્દ (ખાસકરીને સંસ્કૃતમાંના શબ્દો)અને સમજણ ભારતની બહારની ભાષાઓમાં નથી. આમાં ધર્મ, ધર્મ નિરપેક્ષ, સંસ્કૃતિ, સંસ્કાર, આતંક, તત્વજ્ઞાન, ઇતિહાસ, ઇશ્વર, કર્મ, અધિકાર, વિકાસ, દેશ, સત્, અસત્, આનંદ, પરતંત્રતા, વિગેરે શબ્દો મુખ્ય છે. પણ પાશ્ચાત્ય વિદ્વાનો આ શબ્દોના અર્થ જે કંઈ સમજ્યા અને આ શબ્દોના જે અર્થો તેમને ગોઠ્યા તે તેમણે કર્યા અને ભારતીય સાક્ષરોએ તેમાં રહેલા વિરોધાભાષોને સમજ્યા વગર અને વિચાર્યા વગર ફક્ત સ્વિકાર્યા નહીં પણ આત્મસાત્ કરી લીધા.

આવું બધું હોવા છતાં પણ “પ્રણાલીગત ધર્મ (પાશ્ચાત્ય વિદ્વાનોએ કરેલ છે તે), એટલે કે હિન્દુ ધર્મ ૨૩૦૦ વર્ષની ગુલામી પછી પણ આપણા દેશમાં જીવતો રહ્યો અને હજી જીવે છે તે પણ ૬૫થી ૮૦ ટકા. આ પૃથ્વી પર ક્યાંય ન બનેલી એક અભૂતપૂર્વ ઘટના છે.

ભારત ઉપરના આક્રમકો આતતાયીઓ હતા. તેઓ લૂટ, અત્યાચાર અને નીતિહીન હતા. પણ જે આક્રમકો ભારતમાં સ્થાયી થયા તે પછી તેઓ કેટલેક અંશે બદલાયા. શક, હુણ, પહલવ તો ભારતીય જ થઈ ગયા. મુસ્લિમોએ પણ ભારતીય પરંપરાઓ મોટા ભાગે સ્વિકારી. શેરશાહ, મોહમદ બેઘડો અને મોટાભાગના મુગલો આનું ઉદાહરણ છે. તેઓએ આ દેશને પોતાનો દેશ માન્યો. જો આવું ન હોત તો બહાદુરશાહ જફર કે જે નામમાત્રનો રાજા હતો તેની નેતાગીરી, ૧૮૫૭ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં સ્વિકારાઈ ન હોત. અંગ્રેજો અલગ હતા. તેમણે ભારતીયતા ન સ્વિકારી. એટલે ખરી રાજકીય ગુલામી બહુબહુ તો ૧૮૨૫ થી ચાલુ થઈ જે ૧૯૪૭ સુધી રહી.

ભારતીય સંસ્કૃતિની કે ભારતીય તત્વજ્ઞાનની મથામણ આનંદ પ્રાપ્ત કરવા માટેની છે. જે આનંદ સૌથી વધુ લાંબા ગાળાનો હોય તે

આનંદ કેમ પ્રાપ્ત થાય?

આમાં બે મુખ્ય માન્યતાઓ છે.

શાશ્વત આનંદઃ
શાશ્વત આનંદ એટલે કે મોક્ષ. આ આનંદ આત્માનો જ હોઈ શકે. એક એવી કલ્પના થઈ કે થઈ કે આત્મા એક તત્વ છે અને તે શરીરથી ભીન્ન છે. એટલે જ્યાં સુધી શરીરની સાથે આત્માનું જોડાણ છે ત્યાં સુધી શાશ્વત આનંદ મળશે નહીં કારણ કે શરીરની સાથે દુઃખ તો રહેવાનું જ છે. એટલે એવું ધારો કે શરીરને છોડ્યા પછીના આનંદને

કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરવો?

શરીર સાથેનો આનંદઃ

શરીર છોડ્યા પછી શું છે, તે કોઈએ જાણ્યું નથી. માટે શરીરમાં આત્મા હોય ત્યારે પણ આનંદ તો મળવો જ જોઇએ. આ આનંદ ભલે શાશ્વત ન હોય પણ સાપેક્ષે તો સાપેક્ષે પણ આનંદ હોવો તો જોઇએ જ.

વાસ્તવમાં મનુષ્ય જાતિની જ નહીં પણ સજીવ માત્રનું વલણ આનંદ માટેનું હોય છે.

શાશ્વત આનંદ ભલે ગમે તેટલો ઉચ્ચ કક્ષાનો ધારી લીધો હોય પણ શરીર સાથેના આનંદ માટેનું માણસનું વલણ તો રહેવાનું જ. જો કે શાશ્વત આનંદની વાત મનુષ્ય જાતિએ પડતી મુકી નથી.

શારીરિક આનંદની વ્યાખ્યા આપણે “અદ્વૈતની માયાજાળ” અને “નવ્ય સર્વોદયવાદ” માં કરી છે. શરીરનું એકત્વ જાળવી રાખવું અને વિઘટન સામે ઝઝુમવું આ વાત સજીવોમાં સહજ છે.
આપણા હિન્દુધર્મમાં આનંદ મેળવવાની ચાર રીત છે. કર્મદ્વારા, ભક્તિદ્વારા, જ્ઞાન દ્વારા, અને યોગદ્વારા.

કર્મ પ્રત્યેનું વલણ, ભક્તિ પ્રત્યેનું વલણ, જ્ઞાન પ્રત્યેનું વલણ અને યોગ પ્રત્યેનું વલણ સૌનું એક સરખું હોતું નથી. અને આ વલણનું મિશ્રણ બધામાં હોય છે. એકાદું વલણ જે બીજા વલણો ઉપર હામી થતું હોય છે.

પ્રથમ ત્રણ વલણો સામુહિક રીતે પણ થાય અને અંગત રીતે પણ થાય. એક સાથે, કે લય બદ્ધ રીતે લોકો કર્મ કરે, ભક્તિ કરે કે જ્ઞાન મેળવે અને આનંદ મેળવે છે. યોગ એટલે કે શ્વાસની કસરત પણ લોકો સામુહિક રીતે કરે છે. યોગની કસરત શરીરના કોષોને શુદ્ધ કરે છે તેથી કોષો તેમના કાર્યમાં કુશળતા લાવે છે.

કર્મ અને જ્ઞાન એવાં વલણ છે કે જેમાં ફળ (આનંદ) ભવિષ્યમાં મળશે એવી ગોઠવણ સમાજમાં કરવામાં આવી છે.

આનંદ માત્ર શારીરિક છે.

આપણે આનંદને અનેક પ્રકારોમાં વિભાજિત કરીએ છીએ. શારીરિક આનંદ, માનસિક આનંદ અને બૌદ્ધિક આનંદ. આનંદ હમેશા શારીરિક જ હોય છે. મન અને બુદ્ધિ પણ શરીરનો જ હિસ્સો છે. મન અને બુદ્ધિ જુદા નથી. મન એ આપણી પસંદગી તરફનું વલણ હોય છે. બુદ્ધિ એક પ્રક્રિયા છે જે નિર્ણય લેવા પ્રેરે છે. પણ બુદ્ધિનો નિર્ણય હમેશા આપણું મન કબુલ રાખતું નથી. તેવી જ રીતે જે મનને પસંદ પડ્યું તેને જ અનુસરવું તેમ પણ મનુષ્ય હમેશા આચરતો નથી. મનુષ્યનો આચાર મનુષ્યમાં રહેલા રસાયણો ઉપર આધારિત છે. આ રસાયણોનો આધાર સ્મૃતિ, વિચાર, કાર્ય, સામાજિક પરિબળો અને વારસાગત મળેલા વલણોનું મિશ્રણ હોય છે.
હવે આપણે મૂળવાત ઉપર આવીએ.

આનંદ “સ્વ”ની બીજાઓ દ્વારા ઓળખ અને અથવા માન્યતા દ્વારા પણ મળે છે.

“દોડ”ની સ્પર્ધામાં બધાનું ધ્યાન આગળ કોણ છે તેની ઉપર હોય છે. આ “ધ્યાન ખેંચાવા”ની વાત તે વ્યક્તિની ઓળખ અને માન્યતા છે. તેથી દોડવીરને આનંદ આવે છે.

નાટકમાં પ્રેક્ષકોનું ધ્યાન પાત્રો ઉપર હોય છે. આ નાટકના પાત્રની ઓળખ હોય છે.

આગળનું સ્થાન ઓળખ બને છે.

વક્તૃત્વમાં વક્તાની છટા અને તેનું જ્ઞાન તેની ઓળખ અને માન્યતા બને છે.

વ્યક્તિનું ધન, વ્યક્તિનો વંશ અને વ્યક્તિનો હોદ્દો (સત્તા) પણ તેની ઓળખ બને છે.

આવી અનેક વાતો હોય છે.

આધુનિક યુગમાં ધ્યાન આકર્ષવાની રીતો વધી છે.

પશ્ચિમી દેશોમાં (અને હવે ભારત જેવા દેશમાં પણ), નગ્ન થઈ દોડવું, અસંબદ્ધ બોલવું, ચમત્કારિક બોલવું, બીજાને ક્ષોભ જનક સ્થિતિમાં મુકવો આવું બધું કરીને લોકોની નજરમાં આવવું એ એક પ્રણાલી પડી ગઈ છે.

પહેલાંના જમાનામાં જ્ઞાનના તેજ દ્વારા વ્યક્તિની ઓળખ બનતી હતી. હવે એવું છે કે કે પહેલાં પ્રચાર દ્વારા વ્યક્તિને ઓળખ આપો અને પછી વિતંડાવાદ કરી વધુ પ્રચાર કરી તેની ઓળખને માન્ય કરાવો અને તેમ કરવામાં પોતાની પણ એવી જ ઓળખ બનાવો.
સમાજમાં દૃષ્ટિગોચર થતા આવા વલણો બીજી યોગ્ય વ્યક્તિની થતી સુયોગ્ય ઓળખને દબાવી દેવામાં પણ વપરાય છે.

કન્હૈયા, ઉમર ખાલીદ વિગેરે

કન્હૈયા, ઉમર ખાલીદ વિગેરે જેવી નિમ્નસ્તરની વ્યક્તિઓની ખ્યાતિ આ પ્રકારમાં આવે છે. આ બધાને હવે આપણે “અફઝલ-પ્રેમી ગેંગ” તરીકે ઓળખીશું. આ નામાભિધાન તેને ઝી-ટીવીએ આપેલું છે.

અફઝલની વરસીને દિવસે જીન્ના નહેરુ યુનીવર્સીટીના અને તેની બહારના તેના પ્રેમીઓને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યા. અને સૂત્રોચ્ચાર કર્યો. તેના વિરોધીઓએ તેની વીડીયો ક્લીપ બનાવી. સોસીયલ મીડીયા ઉપર ને ટીવી ચેનલો ઉપર પ્રદર્શિત થઈ. દેશપ્રેમીઓમાં ખળભળાટ થયો. કારણકે તેમાં “કશ્મિર માગે આઝાદી, કેરલ માગે આઝાદી, બંગાળ માગે આઝાદી, પૂર્વોત્તર રાજ્ય માગે આઝાદી, ગોલીસે લેંગે આઝાદી, ભારત તેરે ટૂકડે હોગે, અફઝલ હમ શરમિંદા હૈ, તેરે કાતીલ જીંદા હૈ, હર ઘરસે અફઝલ નિકલેગા, એવા અનેક દેશદ્રોહી સૂત્રો પોકારાયા.

આમ તો ઉપરોક્ત સૂત્રો, માત્ર અને માત્ર સૂત્રો છે. આ સૂત્રો, બોલનારની માનસિકતાનું પ્રદર્શન કરે છે. આ સૂત્રો દેશ પ્રત્યેનો પ્રેમ તો પ્રકટ કરતા નથી જ નથી જ. અફઝલને ભારતના ન્યાય તંત્રે મૃત્યુદંડ બધીજ પ્રક્રિયાઓ પૂરી કર્યા પછી આપ્યો હતો. તે વખતે નહેરુવીયન કોંગ્રેસની સરકાર હતી. જો સૂત્રોને સરકારની સામેના ગણાવાતા હોય તો જે અફઝલને લગતા સૂત્રો હતા તેતો નહેરુવીયન કોંગ્રેસ સરકારની સામેના હતા એમ ગણાવવું જોઇએ.

સંસદ ઉપર થયેલા આતંકી હુમલામાં અફઝલ સંડોવાયેલો હતો. મોટા ભાગની ન્યાયિક પ્રણાલી નહેરુવીયન કોંગ્રેસની સરકારે પૂરી કરેલ અને સજાની જાહેરાત અને અમલ પણ નહેરુવીયન કોંગ્રેસની સરકારના સમય દરમ્યાન થયેલ. એટલે અગર આ સૂત્રોચ્ચાર અન્વયે કોઈએ જવાબ આપવાનો હોય તો નહેરુવીયન કોંગ્રેસે આપવાનો હતો. પણ સૂત્રો તો દેશ વિરોધી હતા એટલે દેશપ્રેમી જનતા તેને વખોડવા માટે આગળ આવી.

તો બીજેપી-મોદી-ફોબીયા પીડિત ગેંગે શું કર્યું?

તેમણે આ વિવાદને બીજેપી અને નહેરુવીયન કોંગી યુક્ત તેના સાંસ્કૃતિક સાથી વચ્ચેનો ગણાવીને તેને મોળો પાડવાની કોશિસ કરી.

આ નહેરુવીયન કોંગની પ્રણાલીગત જુની પરંપરા છે. તેમને ખબર છે કે તેઓના કબજામાં સમાચાર માધ્યમો છે. સમાચાર માધ્યમો માને છે કે પૈસો મૂખ્ય છે. ચીકન બીર્યાની અને દારુ, નહેરુવીયન કોંગ્રેસ અને તેના સાંસ્કૃતિક સાથીઓ જ આપી શકશે. મોદી તો ઘાસપુસ જેવી વેજ વાનગીઓ જ આપશે. કદાચ તે પણ ન આપે.
નહેરુવીયન કોંગ અને તેના સાથીઓને કોઈ વાતનો કશો છોછ હોતો નથી તે પોતાની પત્રકાર પરિષદમાં પૈસાવાળા કવરો પણ આપશે. દેશપ્રેમ અને દેશદ્રોહની વાતો તો બધી ધત્તીંગ છે, કામ ચલાઉ છે. જનતા અભણ છે. જનતાને માથાફોડીની વાતો યાદ રહેતી નથી અને તાર્કિક વાતો પણ માથાફોડીની જ હોય છે. ચૂંટણીના સમયે આપણે દેશપ્રેમના હેડીંગ વાળી અનેક વાતો કરીશું એટલે આપણી આબરુ પાછી આવી જશે. પાંચ ટકા ભણેશરીઓ આગળ આપણી આબરુ જાય તો પણ ક્યાં કશો ફેર પડે છે?

આ ઈન્દિરા ગાંધીએ હજારોને જેલમાં નાખ્યા તો પણ તેના નામે અગણિત યોજનાઓ, બાંધાકામો, સંસ્થાઓ, ઈનામો છે. અરે શું શું નથી તેની વાત કરો? નહેરુએ હિમાલય જેવડી ભૂલો કરી અને લાખો સૈનિકો બેમોત મર્યા, તો પણ નહેરુના નામને ક્યાં કશી આંચ આવી છે.

માટે પૈસા ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો.

યસ્યાસ્તિ વિત્તં, સ નરઃ કુલિનઃ સ શ્રુતવાન સ ચ ગુણજ્ઞઃ
સ એવ વક્તા, સ ચ દર્શનીયઃ, સર્વે ગુણાઃ કાંચનમાશ્રયન્તે

જેની પાસે પૈસા છે, તે કુળવાન છે, તે જ જ્ઞાની છે અને તે જ ગુણોને જાણનારો છે.
તે બોલે તે જ સંભળાય છે, તે જ દર્શન કરવાને યોગ્ય છે. બધા ગુણો સુવર્ણ(સોનું, પૈસા)ના આશ્રયે છે.

01 securedownload

નહેરુવીયન કોંગ્રેસ પાસે તેમના પૈસા અને તેમનો જનતાને બેવકુફ બનાવવાનો અનુભવ છે. સામ્યવાદીઓ પાસે છળ કપટ અને હિંસા છે. પથભ્રષ્ટ મુસલમાનો પાસે આતંકવાદી સંગઠન છે, લાલચુ પત્રકારો અને કટારીયા મૂર્ધન્યો છે. જ્ઞાતિવાદી પક્ષો છે. બધી ગદ્દારીઓ જો ભેગી થઈ જાય તો બીજેપી શી ચીજ છે?

આ લોકોથી દેશને બચાવવાનો ઉપાય શો?

ધારો કે એક સંસ્કૃતિ બુદ્ધિજીવી છે. અને એક સંસ્કૃતિ ભક્તિ માર્ગી (શ્રદ્ધા ઉપર આધાર રાખનારી) છે. કઈ સંસ્કૃતિ લાંબા કાળ સુધી જીવશે?

બુદ્ધિવાદી સંસ્કૃતિ તર્ક ઉપર આધાર રાખતી હોવાથી તે પોતાના જ્ઞાન પ્રાપ્તિના દરવાજા ખૂલ્લા રાખે છે. ભક્તિમાર્ગી સંસ્કૃતિ ફક્ત શ્રદ્ધા ઉપર આધાર રાખતી હોવાથી ચર્ચામાં માનતી નથી.

પણ હવે તમે જુઓ. બુદ્ધિ વ્યક્તિના જ્ઞાન ઉપર આધાર રાખે છે. જ્ઞાન માહિતિ ઉપર આધાર રાખે છે. માહિતિ કાંતો વ્યક્તિને આપવી પડે છે કે કાંતો વ્યક્તિએ પ્રયત્ન પૂર્વક મેળવવી પડે છે. માહિતિ આપનારો ઠગ હોય તો તે બુદ્ધિવાદીઓને યા તો માહિતિ ન આપે યા તો ખોટી માહિતિ પણ આપે. તર્ક શક્તિ એ વિચાર કરવાની વૃત્તિ ઉપર આધાર રાખે છે. આ વૃત્તિ આનુવંશિક હોઈ શકે છે અથવા એ ભૌતિક શાસ્ત્ર ભણવાથી આવે છે.

બુદ્ધિ હોય, માહિતિ હોય, પણ તર્ક શક્તિ ન હોય તો વ્યક્તિ ખોટા નિર્ણયો લે. દાખલા તરીકે પાશ્ચાત્ય ઇતિહાસકારોએ આપણને ખોટો ઇતિહાસ અને ખોટી વ્યાખ્યાઓ ભણાવી. વિરોધાભાષો છૂપાવ્યા. આપણા વિદ્વાનોએ ભારતને આર્યો અને દ્રવિડોની જાતિમાં વિભાજિત કરતી આર્યોના આક્ર્મણ વાળી થીએરી આત્મસાત્ કરી બુદ્ધિજીવીઓ પોતાનાથી ઓછી બુદ્ધિવાળાનો, જો ઓછી બુદ્ધિવાળાઓ પાસે ઓછી માહિતિ હોય તો, તેમનો પરાભવ કરી શકે છે.

જો વ્યક્તિ શ્રદ્ધાના આધારે હોય તો તે તર્કને આધિન થતો નથી. આમ પાશ્ચાત્ય ધર્મગુરુઓએ શ્રદ્ધાવાળો ધર્મ ફેલાવ્યો. પણ તેમણે વિજ્ઞાન અને ધર્મને અલગ રાખ્યા. ધર્મને શ્રદ્ધાનો વિષય બનાવ્યો. એટલે ધર્મની બાબતમાં તર્ક નહીં વાપરવાનો.

વાસ્તવિક રીતે જોઇએ તો સ્વર્ગ, નર્ક, પૂનર્જન્મ અને ઇશ્વરના અવતાર જેવું કશું છે જ નહીં. સારા કામો થી સ્વર્ગ મળે છે અને ખરાબ કામોથી નર્ક મળે છે, એ બધા જુઠ છે.

આત્મા અને શરીર જુદા છે તે પણ એક જુઠ છે. વેદ અને અદ્વૈતની દૃષ્ટિએ પણ આમ જ છે. બ્રહ્માણ્ડ બહુ વિશાળ છે.

હાલની તારીખમાં તે કેવડું છે તે જો પ્રકાશની ગતિના ૯૯.૯૯ ….. ૫૫ નવડા એટલા ટકા થી ગતિ કરીએ તો બ્રહ્માણ્ડના છેડે પહોંચતાં ૫૪ વર્ષ થાય. પણ તે ગતિ કરનારના વર્ષ ગણવાના હોય છે. પૃથ્વી ઉપર તો તે વર્ષ ૧૫ અબજ વર્ષ થી પણ વધુ થાય. આ બ્રહ્માણ્ડ પ્રકાશની ગતિએ (દર સેકંડે એક લાખ છ્યાસી હજાર માઈલ ની ગતિથી) વિકસતુ જ રહે છે.

બ્રમ્હાણ્ડનું ભવિષ્યમાં શું થશે તે કોઈ જાણતું નથી. જો ડાર્ક મેટરનું પ્રમાણ વધુ હશે તો તે અમુક હદે પહોંચ્યા પછી આ બ્રહ્માણ્ડ સંકોચાતું જશે. બ્રહ્માણ્ડની બહાર શું છે તે સમજવા માટે “અવકાશ”ની વ્યાખ્યા સમજવી પડે. સમયની વ્યાખ્યા સમજવી પડે. પદાર્થની વ્યાખ્યા સમજવી પડે. પ્રકાશ એ શું છે તે સમજવું પડે, પરિમાણો શું છે તે સમજવું પડે, (આપણા કહેવાતા સજીવો અને સુક્ષ્મ કણોને સમજવા પડે અને આ સુક્ષ્મ કણો ૨૨+૪ ના પરિમાણોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે જ્યારે આપણે ચાર પરિમાણોમાંની જ અનુભૂતિ કરી શકીએ છીએ), સજીવની વ્યાખ્યા સમજવી પડે. આ બધું સમજ્યા વગર આપણે સ્વર્ગ, નર્ક, આત્મા, અમરતા, પાપ, પૂણ્ય, ઈશ્વર, અવતાર, પેગમ્બર વિગેરેનું દે ધનાધન કરીએ છીએ તે બેવકુફી માત્ર છે.

આપણે આ બેવકુફીને બેવકુફી તરીકે સ્વિકારવી જોઇએ. આપણા અનંદ માટે આપણે આવું બધું માનીએ ત્યાં સુધી ઠીક છે પણ ઈશ્વરની પૂજા સિવાય ઉદ્ધાર નથી, ઇશ્વર દયાળુ છે અને માટે અવતારો કે પેગંબરોની શરણાગતિ સ્વિકારી લો અને તેમને ત્યાં બુદ્ધિને ગીરો મૂકીને તેમણે બતાવ્યા માર્ગે સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરવા આ દૂનિયામાં જીવો … આ બધું ખોટા ભ્રમમાં જીવવા બરાબર છે.

વિજ્ઞાન જ મનુષ્યને સત્ય તરફ લઈ જાય છે પણ સત્ય સુધી પહોંચી શકાતું નથી અને પહોંચી શકાશે નહીં. કારણ કે આ બ્રહ્માણ્ડ અનિર્વચનીય છે. બ્રહ્માણ્ડના સત્યને પામી શકાશે નહીં. પણ જ્ઞાનની દિશા તો એજ રાખવાની છે. જો તમારું વલણ આ દિશામાં ન હોય તો સમાજે તમને તમારું મનપસંદ કામ સોંપ્યું છે તે કરો. આનંદ કરો.

તમને રીંગણા ભાવે તો રીંગણા ખાવ, બટેકા ભાવે તો બટેકા ખાવ, લાડુ ભાવે તો લાડુ ખાઓ, ગુલાબ જાંબુ ભાવે તો ગુલાબ જાંબુ ખાવ. ઈશ્વરને જે રીતે પૂજવામાં આનંદ આવતો હોય તે રીતે પૂજો. ન પૂજવો હોય તો ન પૂજો. ઈશ્વરને તમારી પૂજામાં રસ નથી.

ઈશ્વર કેવો છે તેની કોઈને ખબર નથી. ઈશ્વર પણ અનીર્વચનીય છે. હિન્દુઓ બ્રહ્માણ્ડને સજીવ માને છે. બ્રહ્માણ્ડ ઈશ્વરનું શરીર છે.

“તેન ત્યક્તે ન ભૂંજિથાઃ, મા ગૃધઃ કસ્યશ્ચિત્ ધનમ્”. આ વિશ્વરુપી ઈશ્વરે જે તમારા માટે છોડ્યું છે તેને (તમારી બુદ્ધિનો ઉપયોગ કરી) ત્યાગ પૂર્વક બધું ભોગવો અને બીજાનું પડાવી લો નહીં. જે સમજી શકાય તેવું છે તે આટલું જ છે. ઈશાવાસ્ય વૃત્તિ કેળવો અને આ પૃથ્વી ઉપર આનંદથી કમ કરતાં કરતાં ૧૦૦ વર્ષ જીવો. પરલોક જેવું કશું છે જ નહીં. જે કંઈ છે તે આ બ્રહ્માણ્ડમાં જ છે. તમે જ્યાં સુધી ચંદ્ર અને સૂર્યની અનુભૂતિ કરી શકો છો ત્યાં સુધી તેમનું અસ્તિત્વ છે. આપ મૂઆ ફિર ડૂબ ગઈ દુનિયા.

સ્વર્ગ અને નર્ક જેવું કશું છે જ નહીં છતાં પણ મૃત્યુ પછીના સુખની કલ્પનાના ઘોડાઓ દોડાવ્યા કરવા એ મૂર્ખતા સિવાય કશું નથી. ઈશ્વર ના ન્યાયના દિવસની કલ્પનાઓ બધી ફરેબી વાતો છે. આજે આવા જ ધર્મો વધુ ફેલાયેલા દેખાય છે. આતંકવાદ ફેલાવવાની માનસિકતામાં આ જ ધર્મો સંડોવાયેલા છે. પ્રાચીન વિકસિત સંસ્કૃતિઓને નષ્ટ કરવામાં અને નર સંહાર કરવામાં આ જ ધર્મો આગળ પડતા છે.

તો શું તર્ક ઉપર આધારિત હિન્દુ ધર્મ નષ્ટ થશે?

ના જી. હિન્દુ ધર્મના ચાર અંગો છે. કર્મ, ભક્તિ, જ્ઞાન અને યોગ. આ બધાનું મિશ્રણ એટલે હિન્દુ ધર્મ. શંકરાચાર્યે અદ્વૈતવાદ જેવા કેવળ તર્ક પર આધારિત વાદનો પ્રચાર કર્યો અને બધા તત્કાલિન ધર્મોને પરાસ્ત કર્યા. શંકરાચાર્યનો અદ્વૈતવાદ, આઈનસ્ટાઇનના સાપેક્ષતાવાદ જેવો છે. તે સમજવાની બધામાં વૃત્તિ અને ક્ષમતા ન હોય. એટલે તેમણે “ભજ ગોવિંદમ”, શિવાષ્ટક, લલિતાસ્તોત્ર જેવા ભક્તિમાર્ગી સ્તોત્ર પણ લખ્યા. તેમણે વાદો વચ્ચે ઘૃણા ન ફેલાવી. એટલે ભારત ઉપર મુસ્લિમોનું આક્રમણ થયું ત્યારે અનેકાનેક ભક્તિમાર્ગી કવિઓ ઉગી નિકળ્યા અને તેમણે હિન્દુ ધર્મની રક્ષા કરી.

એટલે જો તમે સમાચાર માધ્યમો થકી થતા નરેન્દ્ર મોદી, બીજેપી અને દેશ દ્રોહી પ્રચારોમાં ગુંચવાઈ જતા હો તો તમે મોદીના અને દેશના ભક્ત બની જાઓ. જો બુદ્ધિ તમને નહીં બચાવે તો ભક્તિ તમને જરુર બચાવશે. અને દેશ પણ બચશે.

શિરીષ મોહનલાલ દવે

ટેગ્ઝઃ નહેરુવીયન કોંગ્રેસ, નહેરુવીયન કોંગ્રેસના સાંસ્કૃતિક સાથીઓ, સમાચાર માધ્યમો, કટારીયા, મૂર્ધન્યો, પાશ્ચાત્ય ઇતિહાસકારો, ભારત, ગુલામ, સિકંદર, મહમ્મદ બીન કાસીમ, બાબર, મુગલ, વિરોધાભાષો, આક્રમકો આતતાયીઓ,
શાશ્વત આનંદ, સ્વર્ગ, નર્ક, મોક્ષ, કર્મ, ભક્તિ, જ્ઞાન, યોગ, સ્વની ઓળખ અને માન્યતા, દેશ વિરોધી સૂત્રો, શંકરાચાર્ય, અદ્વૈત, સાપેક્ષતા


Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2,472 other followers

%d bloggers like this: