Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘જયપ્રકાશ’

મોદી-ફોબિયા પીડિત સમાચાર પત્રો મરણીયા બન્યા છે… ૨

મોદી-ફોબિયા પીડિત સમાચાર પત્રો મરણીયા બન્યા છે… ૨

સમાચાર પત્રોને પણ એક ધૂન પણ હોય છે કે ભલે અમે બેફામ અને પૂર્વગ્રહ સાથે લખીએ પણ અમે છીએ તો તટસ્થ જ. હા અમે કંઈ જેવા તેવા નથી.

ખોટું બોલવું એ કોંગીઓની આદત છે. ઇન્દિરાએ કોંગીના આ સંસ્કારને સંપૂર્ણ રીતે સાક્ષાત્કાર કરેલ. આના અનેક વિશ્વસનીય ઉદાહરણો છે. જો કોઈને શંકા હોય તો પૂછે.

હાલ આપણે વર્તમાન પત્રોના વલણ વિષે ચર્ચા કરીશું.

આપણા ડીબીભાઈએ શું કર્યું?

અગાઉના પ્રકરણમાં જણાવ્યા પ્રમાણે ડી.બી.ભાઈને લાગ્યું કે આ આપણા ગુજરાતી મૂર્ધન્યો આપણા એજન્ડાને સંપૂર્ણ રીતે ગાંઠતા નથી. કેટલાકને તો આપણે ફારગતી આપી શકીએ. પણ કેટલાક તો મોટાનામવાળા છે. અને તેમને જો ફારગતી આપીશું તો આપણા વર્તમાનપત્રના ફેલાવા ઉપર અસર પડશે. જેમકે ગુણવંતભાઈ શાહ, વિનોદભટ્ટ, વિષ્ણુભાઈ પંડ્યા, કાજલબેન ઓઝા, શરદ ઠાકર, કંઇક અંશે કાન્તિભાઈ ભટ્ટ (જો કે આમાંના કેટલાક રાજકારણ ઉપર લખવું પસંદ કરતા નથી તે વાત જુદી છે. વિનોદભાઈએ ઈશ્વર ઈચ્છાએ જગા ખાલી કરી છે)  

મોટો વાચકવર્ગ એવો હોય છે કે તેને ફક્ત આદતના જોરે સવારે છાપું વાચ્યા વગર ચાલતું નથી. સવારની ચા પીને વાંચે કે નાહી ધોઈને વાંચે, પણ તેને છાપું વાંચવા જોઇએ. સમાચાર જાણવા માટે વાંચે કે કટાર લેખકો શું વિચારે છે તે જાણવા માટે અને કે વાર્તા વાંચવા અને કે ધારાવાહિક વાર્તા વાંચવા માટે છાપું વાંચતા જ હોય છે.

સમાચાર માધ્યમ એમ વિચારે છે કે;

“છાપાં વાંચવાવાળો એક વર્ગ હોય છે અને તેને અવગણવો પાલવે નહીં. માટે આપણે તે વર્ગને બીજેપી/મોદી વિરુદ્ધ કેવી કરવા માટે ૠણાત્મક વાતાવરણ કેવી રીતે કરવું તેના ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે. જો આવું કરીશું, તો જ, આપણા અન્નદાતા એવા કોંગીજનો અને તેથી કરીને તેના સહયોગીઓ આપણા ઉપર આર્થિક કૃપા વરસાવશે. અને આપણી દુકાન ચાલશે.

“માટે કટારીયા લેખકો શોધો

ડીબીભાઈને લાગ્યું, કટારીયા લેખકો શોધવા પડશે;

“કે જેઓ જાણીતા પણ હોય અને વંચાતા પણ હોય. સ્થાનિક લેખકો તો છે. પણ તે બધા જ આપણા કહ્યામાં નથી. એટલે રાષ્ટ્રીય કક્ષાના લેખકોને/કટારીયાઓને શોધવા પડશે.

“જુઓ સદભાગ્યે આપણું છાપું તો અનેક ભાષામાં પગટ થાય છે. એટલે આપણી પાસે તો ક્ષેત્ર તો વિશાળ છે જ. આવા લેખકો હાથવગા પણ છે. તે ઉપરાંત લખી શકે એવા અસંતોષી પક્ષીય નેતાઓ પણ હશે. તો તેમ ને પકડો. નવરાધૂપ થયેલા અસંતોષીઓને પણ પકડો. લખવાને આતૂર નેતાઓને પકડો. જેમકે શશીથરુર, જશવંતસિંઘ, યશવંતસિંઘ, જેવા તો હડી કાઢતા આવશે.

“તો ચાલો આપણે એક મહાનુભાવ કે મૂર્ધન્ય કે કટારીયા (કટારીયાઓમાં કોઈ પણ છાપાંના તંત્રીમંડળના સદસ્યોનો પણ સમાવેશ થાય છે) કે નેતા કે વિશ્લેષકનું વિશ્લેષણ કરીએ.

“વિદ્વાન હોવું જરુરી નથી.

“વિષયની જાણકારી હોવી જરુરી નથી,

“અર્થશાસ્ત્રી હોવું જરુરી નથી,

“તટસ્થ હોવું જરુરી નથી,

“તાર્કિક હોવું જરુરી નથી,

“ન્યાયિક હોવું જરુરી નથી,

“આર્ષદૃષ્ટા હોવું જરુરી નથી,

“વિરોધાભાષી ન હોવું જરુરી નથી,

“આપણા કટારીયાએ જે કંઈ કહ્યું તે સત્ય હોવું જરુરી નથી,

“આપણો કટારીયો જે વિકલ્પને, પ્રચ્છાન્ન રીતે સૂચવે છે અને આપણે કટારીયાને પ્લેટફોર્મ આપીએ છીએ તે જ આમ તો પુરતું છે. કટારીયો જે વિકલ્પ આડકતરી રીતે સૂચવે તે વિકલ્પ કેટલો ભયાવહ છે તે વિષે આપણે ચિંતા કરવી જરુરી નથી,

“જે વિકલ્પ ભયાવહ છે તે ભયાવહ વિકલ્પના આપણે જવાબદાર નથી, આપણે તો બેજવાબદાર છીએ આપણે તો કુલા ખંખેરીને ઉભા થઈ જવાનું છે,

“આપણું ધ્યેય કોંગીનેતાઓની જેમ અક્ષય સંપત્તિ એકઠી કરવાનું છે અને આપાણે જાણીએ છીએ કે આપણા સહયોગી કટારીયાનુ ધ્યેય ખ્યાતિનું છે.

“આપણા કટારીયાભાઈ જાણીતા છે અને આપણા ‘વળ’ના છે? એટલે કે;

“આપણે જાણીતા નામ વાળાને લેવાના છે એટલું પુરતું છે.

“આપણા પસંદ થયેલા મહાનુભાવ પણ જાણે છે કે તેઓ ખુદ કેવીરીતે આગળ આવ્યા છે. એટલે તેઓ તો અષ્ટમ્‌ પષ્ટમ્‌ લખશે જ અને આપણા એજન્ડા પ્રમાણે બધું આગળ ચાલશે.

દાઢી અને ચશ્મા

આપણા પ્રીતીશભાઈ નાન્દી;

આપણે તેમની બલ્ગાનીન કટ, કે ફ્રેન્ચકટ દાઢીની વાત નહીં કરીએ. જુના જમાનામાં જ્યારે પાષાણયુગ ચાલતો હતો ત્યારે માણસ દાઢી રાખતો હતો અથવા તો તેની પાસે હાથવગું કોઇ અસ્ત્ર ન હતું. પણ જવા દો. એ પછી તો ઘણા ધરતીકંપો થઈ ગયા.

હવે ૨૧મી સદીમાં તો મુસ્લિમ સ્ત્રીની ઓળખ બુરખો થઈ ગઈ અને મુસ્લિમ પુરુષની ઓળખ દાઢી અનિવાર્ય થઈ છે. આતંકવાદીઓ તો કટ્ટરમુસ્લિમ એટલે તેઓ તો દાઢી રાખે જ રાખે જ. અમેરિકા ઉપર અને યુરોપ ઉપર થયેલા આતંકી હુમલાઓને કારણે ત્યાંના ઇમીગ્રેશનવાળા દાઢીવાળાને ચાર આંખે જોવા લાગ્યા. તો કેટલાક હોલીવુડી ફીલ્મી હિરો, મુસ્લિમોની વહારે આવ્યા, અને તેમણે દાઢી રાખવા માંડી. તો આપણા બોલીવુડી હિરો પણ “બાવો નાચ્યો એટલે બાવી નાચી” એવા હિસાબે દાઢી રાખવા માંડ્યા. તો પછી આવી મહાન સેલીબ્રીટીઓ દાઢી રાખે તો ભારતીય યુવકને ક્યાં પોતાની ઓળખની પડી છે? ભારતના ૧૦૦% યુવાનો પણ દાઢી રાખવા માંડ્યા છે. પોતાની ઓળખની તેમને પડી નથી. તેમને કોઈ “ગાડર”(ઘૅંટું),  કહે તો વાંધો નથી. તેમણે તેમની ઓળખ ગુમાવી દીધી છે.આવું વાદીલાપણું ભારતીય યુવાનોમાં ક્યારેય ન હતું.

જો કે આપણા પ્રીતીશ નાંદીભાઈ હવે યુવાન નથી. અને તેમનો આ સ્થાનાંતરિત લેખ વાંચીને તો એમ લાગે છે કે તે બાલ્યાવસ્થા કે શિશુ અવસ્થામાં હશે.

શિર્ષ રેખા શી છે?

રાહુલના પુનરાગમન સાથે (આપણા પ્રીતીશ નાંદી ભાઈને) આશા દેખાય છે.

રાહુલ એટલે રાહુલ ગાંધી. એટલે કે રાહુલ સન ઓફ રાજિવ ઉર્ફે સન ઓફ ફિરોજ઼ ઘાંડી ઉર્ફે ગાંધી. આપણા એક વયોવૃદ્ધ અને પાકટ લેખકે લખેલ કે દરેક મહાપુરુષની ત્રીજી પેઢી મૂર્ખ પાકે છે. એ હિસાબે ફિરોજ઼ કે જે ઓગણીશો પચાસના દાયકામાં ભારતના એક ઉત્કૃષ્ટ પાર્લામેન્ટરીયન હતા અને તેઓશ્રીના પ્રયાસોથી મુંદ્રા પ્રકરણ બહાર આવેલ. તેમની ત્રીજી પેઢીએ છે રાહુલ ગાંધી. જો કે આપણી ગણવામાં ભૂલ થતી હોય તેમ લાગે છે. મૂર્ખતાની શરુઆત તો રાજિવ ગાંધી જ થઈ ગઈ હતી. આ હિસાબે ફિરોજ ગાંધીના પિતાજી તેમના જમાનાના વિશિષ્ઠ વ્યક્તિ હોવા જોઇએ. તો જ રાજિવ ગાંધી ત્રીજી પેઢીએ આવે.

“રાહુલ ગાંધીમાં આશા દેખનાર” એવા મૂર્ધન્યો જો ભારતમાં પાકતા હોય… તો ભારતનો વિનીપાત સુનિશ્ચિત છે.

જવા દો એ વાત. પણ આવી વ્યક્તિઓ ભારતમાં “મૂર્ધન્ય” તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવતી હોય કે ઑળ્ખાતી હોય, અને તે મહાનુભાવ તરીકે ઓળખાતી હોય તો ભારતે ભવિષ્ય માટે નાહી નાખવું જોઇએ. જો આમ ન હોય તો પ્રીતીશભાઈને તેમનું કદ જણાવી દેવું જોઇએ.

હા જી. કેટલીક વ્યક્તિઓ જો સતત બાહ્યગોળ દૃગકાચ (કોન્વેક્સ લેન્સ) પાછળ જ રહેતી હોય તો તેવી વ્યક્તિઓ મોટી જ દેખાય છે.

જયપ્રકાશ નારાયણે ૧૯૭૪થી ઇન્દિરા સરકાર સામે આંદોલન છેડ્યું હતું. જયપ્રકાશ નારાયણ રુપી બાહ્યગોળ દૃગકાચ હેઠળ ઘણી વામણી વ્યક્તિઓ જેવીકે લાલુ યાદવ, મુલાયમ યાદવ, મમતા બેનર્જી (એ જમાનામાં આ મમતા બેનર્જી, જયપ્રકાશનારાયણની જીપના અગ્રભાગ ઉપર અશાસ્ત્રીય નૃત્ય કરનારાં હતાં), જેવાં અનેક અને હાલના ચર્ચનશીલ મૂર્ધન્ય પોત પોતાના ક્ષેત્રમાં મોટા દેખાયા.

નાટકીય રીતે આગળ આવી જવું એ રાજકારણની તાસીર છે. નહેરુએ પણ આવાં નાટકો કરેલ. પણ નહેરુ ની વાત અલગ છે.

રાહુલ ગાંધી, ઈન્ડિયન નહેરુવીયન કોંગ્રેસ (આઈ.એન.સી.) પક્ષના શિર્ષ હોદ્દેદારના બાહ્યગોળદૃગકાચ માંથી જ જોઇ શકાય. એ સિવાય તેઓશ્રી દૃષ્ટિગોચર થઈ શકે તેમ નથી.

“લઘુતા ગુરુતા પુરુષકી આશ્રયવશ તે હોય, વૃંદમેં કરિ વિંધ્ય શો, દર્પનમેં લઘુ હોય”

કોઈ વ્યક્તિ મોટો છે કે નાનો, તે તેના આશ્રયસ્થાનને આધારિત છે. હાથી ટોળામાં વિંધ્યપર્વત સમાન લાગે પણ (નાના) દર્પણમાં તે નાનો લાગે છે.

પ્રીતીશભાઈ, આ રા.ગા. ભાઈને “પુનરાગમિત કે પુનરાગંતુક” તરીકે કેમ ઉલ્લેખે છે તે સમજાતું નથી. આની પાછળ પ્રીતીશભાઈના કે રા.ગા. ભાઈના માનસિક કારણો જવાબદાર હોય તેમ લાગે છે.

એક રાક્ષસ હતો. તે પોતાના દુશ્મન સાથે લડે અને થાકી જાય એટલે ભાગી જાય અને પછી અમુક વનસ્પતિ સુંઘી આવે અને તાજો માજો થઈ વળી પાછો દેકારા પડકારા કરતો આવે. ફરી પાછો થાકી જાય અને ફરી પાછો અમુક વનસ્પતિ સુંઘી આવે અને તાજો માજો થઈ, વળી પાછો દેકારા પડકારા કરતો લડવા આવે.

આપણા રા.ગા. ભાઈ વિષે પણ આવું જ છે. “કોંગી-પક્ષીય બાહ્યગોળ દૃગકાચ” પહેલાં મહામંત્રીનો હતો, પછી પક્ષીય ઉપપ્રમુખનો હતો એમ એમના બાહ્ય ગોળ દૃગકાચો બદલાતા રહેતા. અને દર વખતે તેમને મોટા ને મોટા “ભા” તરીકે દર્શાવાતા.

ઇન્દિરા ગાંધીએ ચાલુ કરેલ ચીલા પ્રમાણે હર હમેશ કોઈને કોઈ રાજ્યમાં વિધાન સભાની ચૂંટણીના નગારા વાગતાં જ હોય એટલે રા.ગા. ભાઈને માટે, યુદ્ધ તો, તૈયાર જ હોય. જેવું યુદ્ધ પુરું થાય કે બાહ્ય ગોળ દૃગકાચ હટી જાય અને રા.ગા.ભાઈ અદૃશ્ય થઈ જાય. અને કશુંક સુંઘવા જતા રહે. શું સુંઘવા જતા રહેતા હતા તે સંશોધનનો વિષય છે. સુબ્રહ્મનીયન સ્વામીને પૂછો.

આવા પુનરાગંતુક રા.ગા.ભાઈ માટે આપણા પ્રીતીશભાઈએ “પુનરાગમન” શબ્દ પ્રયોજ્યો હશે. બાઈબલ વર્ણિત “પ્રોડિગલ સન” ના “પુનરાગમન” સાથે આનો સંદર્ભ કેટલો છે તે આપણે જાણતા નથી.

આશ્ચર્ય આ પુનરાગમન વિષે નથી.  પણ આપણા આ સ્થાનાંતરિત લેખના લેખક પ્રીતીશભાઈને આ “પુનરાગમન” માં આશા શામાટે દેખાઈ?

શું તેઓ નિરાશ હતા?

શું તેઓ રા.ગા. ના ભવિષ્ય વિષે નિરાશ હતા? તો તેમાં તેમના કેટલા?

શું તેઓ દેશના ભવિષ્ય માટે નિરાશ હતા? જો આમ હોય તો તેઓ એવો સંદેશો આપવા માગે છે કે મોદીના હાથમાં ભારતનું ભાવી નિરાશાત્મક છે.

હા જી. આવો પ્રચ્છન્ન નહીં પણ અપ્રચ્છાન્ન ચેતવણી જ તેઓ આપવા માગે છે.

“સુંઠને ગાંગડે ગાંધી” થનારાની માનસિકતા આવી જ હોય છે.

હા જી, બાહ્યગોળ દૃગકાચ રુપી આંદોલન થકી નીપજેલ નેતાઓ આંદોલન થકી પ્રસિદ્ધિ પામે છે, અને આ નીપજ, પછી એ બ્રહ્મકુમાર ભટ્ટ હોય, અશોક પંજાબી હોય, માંકડ હોય, જાની, પ્રકાશ હોય, લાલુ હોય, મુલાયમ હોય, શરદ યાદવ હોય, શરદ પવાર હોય, કેજ્રીવાલ હોય કે હાલની ઉપજ આર્દિક પટલ … અંતે તો આવા નેતાઓ કોંગી પેણે જ શોભે છે અને કોંગીમાં જ શોભી શકે.

પ્રીતીશભાઈ એ ધારી જ લીધું છે કે “જનતા”નો નરેન્દ્ર મોદી તરફનો જનતાનો ઉત્સાહ સ્પષ્ટ રીતે ગાયબ છે. પ્રીતીશભાઈ આવી અનેક નકારાત્મક ધારણાઓને અને આધાર હીન પ્રતિભાવોને જનતાના પ્રતિભાવરુપી વાઘા પહેરાવી પ્રસ્તૂત કર્યા કરે છે.

મોદીની ખુલ્લી કિતાબ

મોદીની કિતાબ એ એક ખુલ્લી કિતાબ છે. કશું જ ખાનગી નથી. જે કામો દાયકાઓ સુધી કોંગ્રેસે લબડાવ્યાં હતાં … ભૂલાવ્યાં હતાં … તે નરેન્દ્ર મોદીએ ઝડપથી આગળ ધપાવ્યાં છે અને મોટા ભાગનાં પૂરાં કર્યાં છે. નરેન્દ્ર મોદીએ પોતે શરુ કરેલાં કામો પણ લબડાવ્યાં વગર ઝડપથી આગળ ધપાવ્યાં છે અને પૂરાં કર્યા છે. કારણ કે મોદીને “માલી પા” લેવડ દેવડના કામો કરવાના નથી.

કામોનો હિસાબ કિતાબ નરેન્દ્ર મોદી પોતે પણ આપે છે અને ઓન લાઈન ઉપર ઉપલબ્ધ છે. જેને જોવું નથી તેને કોઈ બતાવી ન શકે તે વાત જુદી છે.

રા.ગા. ભાઈની ઉપર કેવા અત્યાચારો થયા તેની આ કટારીયા ભાઈએ ઈમોશન શબ્દોમાં વાતો કરી છે. દેખીતી રીતે જ તેમાં તેઓ સહભાગી ન હતા તેવો આડકતરો ઈશારો પણ કર્યો છે.

ચૂંટણીઓમાં હાર અને જીત થતી રહે છે. ચૂંટણીની હાર અને જીત ના કારણો દરેક બેઠક માટે અલગ અલગ હોય છે. સમગ્ર ચૂંટણીના પરિણામો માટે સજ્જડ પ્રભાવશાળી કારણ જવલ્લે જ હોય છે. ક્યારેક જાતિવાદ અને “વ્યાપક સરકારી પૈસે ખેરાત” ભાગ ભજવે છે. સમાચાર પત્રોએ ઉત્પન્ન કરેલ નકારાત્મક વાતાવરણ પણ થોડોઘણો ભાગ ભજવે છે. વાસ્તવમાં જોઇએ તો રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશના ચૂંટણી પરિણામોમાં સ્થાનિક પરિબળોએ પોતાનો ભાગ ભજવ્યો છે. આ પરિણામો દ્વારા જનતાનો સ્પષ્ટ પ્રતિભાવ શો છે તે જાણવું અશક્ય છે. વર્તમાન પત્રોના ઋણાત્મક વાતાવરણે કેટલાક મતદાતાઓને “નોટા” બટન દબાવવા પ્રેર્યા છે. કોંગીની આ જીત   કોઈ અસાધારણ જીત નથી.

પણ જીત એટલે જીત. જો જીતા વહ સિકંદર. એવું ખપાવવામાં કેટલાક મચી પડ્યા છે. બીજેપી આગામી ચૂંટણીના પરિણામોને આસાનીથી બદલી શકે છે. યાદ કરો. ૧૯૫૮માં નહેરુએ કેરાલાની નામ્બુદ્રીપાદની સરકારને પદભ્રષ્ટ કરેલી. પણ તે પછીની ચૂંટણીમાં સામ્યવાદી પક્ષને વધુ મત મળેલ. પણ જીત તેની થઈ ન હતી. કોંગ્રેસે કોમવાદી મુસ્લિમ લીગસાથે સમજુતી કરી હતી અને સામ્યવાદીઓને લડત આપેલી હતી. કોંગીએ કોમવાદના નામે જીત મેળવી હતી. આવી જીત ઉપર તમે આશાના મહેલો અને મિનારાઓ ન ચણી શકો.

આપણા જે.એન.યુ.માં થયેલા ભાગલાવાદી અને દેશ દ્રોહી નારાઓને આ કટારીયાભાઈ બિરદાવે છે. “ભારત તેરે ટૂકડે હોંગે … કિતને અફજ઼લ મારોગે …? … ઘર ઘરસે અફજ઼લ નિકલેગા … છીનકે લેંગે આઝાદી … ગોલીસે લેંગે આઝાદી … પાકિસ્તાન જીંદાબાદ …” આ બધા નારાઓ વિષે કટારીયા ભાઈને કશો વાંધો નથી. પણ આ કટારીયા ભાઈને આવા દેશદ્રોહી તત્વો ઉપર ન્યાયાલય દ્વારા કામ ચલાવવામાં આવે તેનો વાંધો છે. વાહ … પ્રીતીશભાઈ તમારી પ્રીતિ.

ઓળઘોળ કરીને આ કટારીયા ભાઈ એમ ઠસાવવા માગે છે કે “હમ્ટી ડમ્ટી”ના શબ્દકોષ હેઠળ અમે કરેલા શબ્દોની અમે કરેલી પરિભાષાઓ સત્ય છે.

નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા “જરુર કરતાં વધુ ટેક્ષ”, લાખોની સંખ્યામાં બેરોજગારોને અર્બન નક્ષલવાદી ગણાવવા”, “જીએસટી ને પેનીસીલીન ની શોધ સાથે ગણાવવી”, “વિરોધીઓ સામે સેના તૈયાર કરવી”, “નોટ બંધીને સિદ્ધિ ગણાવવી” … આવી ઘણી મનગઢંત વાતો આપણા આ કટારીયા ભાઈએ “બ્રહ્મ સત્ય પેરે” ધારી લીધી છે. અને વળી પાછા કહે છે કે આવા મોદી સામે રાહુલે બીડું ઝડપ્યું છે. (ધન્ય છે ધન્ય… ધૃવની “ટેક”ને)

આપણે જાણીએ છીએ કે મહાભારતના યુદ્ધમાં દુર્યોધનને પડખે દ્રોણાચાર્ય, ભીષ્મ, કર્ણ, બલરામ અને કૃષ્ણની સેના હતી. એ યુદ્ધના પાત્રોનું ચરિત્ર ચિત્રણ અને કથા જીતેલાઓએ લખેલી. આપણને ખબર નથી કે દુર્યોધન કેટલો ખરાબ હતો. ભરી સભામાં દ્રૌપદીના ચીરહરણની એક માત્ર કથા આપણને દુર્યોધનને નિમ્નસ્તરે મુકવા પ્રેરે છે. પણ આ કથામાં સત્ય કેટલું તેની ઉપર મોટું પ્રશ્નચિન્હ મુકી શકાય તેમ છે. કારણકે આ કથામાં આવે છે કે દ્રૌપદીએ શ્રી કૃષ્ણને યાદ કર્યા ને તે તેની વહારે ચમત્કારિક રીતે આવ્યા અને ચમત્કાર કર્યો. દ્રૌપદીના શરીર પરથી દુઃશાસને એક સાડી ઉતારી તો તેની નીચે બીજી સાડી નિકળી. આમ ૧૦૧ સાડીઓ સુધી આ કાર્યક્રમ ચાલ્યો. અને ૧૦૦ સાડી ઉતારતાં ઉતારતાં યોદ્ધો દુઃશાસન પરસેવે રેબઝેબ થઈ ગયો અને થાકી ગયો. વાર્તા પુરી. આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે ચમત્કાર થતા નથી. ભગવાન પણ ચમત્કાર ન કરી શકે. ભગવાન સહિત સૌએ ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમો પાળવા જ પડે. પણ ઐતિહાસિક કથાને રસપ્રદ કરવા આવા પ્રકારના વર્ણનોના પ્રક્ષેપ આપણા સાહિત્યોમાં જાણી જોઇને કરવામાં આવ્યા છે. પ્રતિકાત્મક રીતે આપણે મહાભારતના આવા પ્રક્ષેપોને નિભાવ્યા છે.

પણ અત્યારે ભારતમાં કોંગીને અને તેના સાંસ્કૃતિક સાથીઓને જો કૌરવો સાથે સરખાવીશું તો તે આતતાયીઓના પ્રતિક સ્વરુપ કૌરવોનું પણ અપમાન થશે. કોંગી અને તેના જેવી પ્રકૃતિવાળી ગેંગો તો આવા પ્રતિકાત્મક કૌરવોથી પણ બદતર છે. આ ગેંગો તો અલીબાબાની સામે પડેલા ચાળીશ ચોર કે એથી પણ ચાર ચાસણી વધુ ચડે તેવી છે. આવા ચોરોના સહયોગીઓ અને સમર્થકો કેવા છે? તેઓ એવા નેતાઓના સંતાનો છે કે જેઓ ગાંધીજીની અંગ્રેજો સામેની સ્વરાજ્યની લડતમાં સામેલ હતા. તેઓએ પોતાના પૂર્વજોના ઉજળા નામને કલંકિત કર્યું છે.

ઈન્દિરાએ જ્યારે પોતાની સ્વકેન્દ્રી સત્તાલાલસાને કારણે બંધારણના લીરે લીરા ઉડાવેલા ત્યારે જયપ્રકાશ નારાયણ અને મોરારજી દેસાઈને આ નેતાઓએ સંપૂર્ણ સાથ આપેલો. અને અત્યારે ખુલ્લેઆમ દેશના વિઘાતક બળોની તરફદારી કરી રહ્યા છે.

જેએનયુના વિદ્યાર્થીઓ લો કે દિલ્લી યુનીવર્સીટીના વિદ્યાર્થીઓ લો. દેશવિરોધી નારાઓનો અને તે નારાઓ લગાવનારાઓનો બચાવ ન જ કરી શકાય. પણ આ જ લોકો તેનો મનગઢંત દલીલો જેવી કે “ગડબડ, આક્રોષ, ભાંજગડ, યુવાનોને દબાવવા, વાણીસ્વાતંત્ર્ય, ફર્જી વીડીયો, માસુમ,   જેવા શબ્દ પ્રયોગો દ્વારા તેમનો બચાવ કરતા રહીને આમ જનતાને ગેરમાર્ગે દોરી રહ્યા છે. સ્વાર્થ અને ખ્યાતિ મેળવવાની કોઈ સીમા તો હોવી જ જોઇએ. કોઈ પણ વ્યક્તિ પ્રત્યે એટલી નફરત તો ન હોવી જોઇએ કે તમે ભારત દેશને વિનીપાતમાં ધકેલી દો તેનું તમને ભાન પણ ન રહે.

શિરીષ મોહનલાલ દવે

ચમત્કૃતિઃ

મોદી હારી જાય તો મોદીને શું નુકશાન છે? તેને આપણે હરાવ્યો અને તેથી તે હાર્યો. અથવા તો આપણે નિસ્ક્રીય રહ્યા અને તે હાર્યો. તે એક બોક્સ લઈને આવ્યો હતો. તે એક બોક્સ લઈને પાછો જશે.

Image may contain: text and outdoor

નુકશાન તો  આપણને છે અને દેશના માણસોએ જીવવાનું છે.

મોદી જશે એટલે કોંગીઓ અને તેના સાથીઓ  ફરીથી લૂંટ ચાલુ કરી દેશે. દેશને ૧૦૦ વર્ષ સુધી બીજા મોદીની રાહ જોવી પડશે. આપણે માટે તો તે ઘણું મોડું થઈ ગયું હશે. પણ આપણા સંતાનો આપણી પેઢીને કોસશે.

એક કોગી પ્રેરિત રાષ્ટ્રપ્રમુખ જ્યારે રાષ્ટ્રપ્રમુખના પદથી મૂક્ત થયા (પ્રતિભા પાટીલ) ત્યારે તે ૧૪ ટ્ર્ક ભરીને ઘરવખરી લઈ ગયા હતા. આપણા અખિલેશ યાદવ તો ફર્નીચર, પડદા અને બાથરુમ ફીટીંગ ઉખાડીને સાથે લઈ ગયેલા.

આ બધા વંશવાદી ફરજંદો છે અને જનતાની સંપત્તિને પોતાની સંપત્તિ જ સમજ્યા હતા અને સમજે છે. તે સૌએ પોતાના સગા સંબંધીઓ  અને મિત્રોને માલામાલ કરેલા.

જ્યારે આપણા મોદીજી કેવા છે?

તમે સમજો. તમને મોદી જેવા પ્રધાનમંત્રી ભવિષ્યમાં ક્યારેય મળશે નહીં. તેમણે તેમના કોઈ સગાંને પોતાની પાસે ફરકવા પણ દીધા નથી. 

Advertisements

Read Full Post »

શિલા લિખિત નહેરુવીયન આતંકવાદ

ઈતિહાસના કેટલાક પ્રકરણો એવા હોય છે જે હજારો વર્ષસુધીમાં પણ ન ભૂંસી શકાય. અલબત્ત જો તે વંશીય શાસકોનું શાસન ચાલુ રહે તો તે શાસકો જરુર તે પ્રકરણોને ભૂંસી નાખવાની કોશિસ કરે.   પ્રજા જો મૂર્ખ હોય તો હોય તો તે વંશીય શાસકોને આ પ્રકરણો ભૂંસી નાખવામાં સરળતા પણ રહે. હાજી લોકશાહીમાં પણ આવું થઈ શકે.

જેઓ સુજ્ઞ છે અને જેઓને સત્તાની ઝંખના નથી અને જેઓને ખ્યાતિની ભૂખ નથી અને જેઓને પોતાના અસ્તિત્વની પડી નથી તેઓ જો જાતના ગુણધર્મો પ્રતિ આદર ધરાવતા હોય અને તેવી તેમની દીશા હોય, તો તેઓએ કદી આ નહેરુવીયન આતંકવાદ ભૂલવો ન જોઇએ.

હાજી. નહેરુવંશીય એક ફરજંદે પોતાની ગેરકાયદેસર સત્તા ચાલુ રાખવા દેશ ઉપર કટોકટી લાદેલી. તેની આ વાત છે.

કટોકટીમાં શું હતું?

આ કટોકટીમાં આ નહેરુવીયન ફરજંદે પોતાની વિરુદ્ધ જે કંઈ હોય, પછી તે વિરોધ પ્રત્યક્ષ હોય કે પરોક્ષ રીતે હોય કે તે વિરોધ મનમાની શંકા માત્રના આધારે  હોય તેવા વિરોધી સમાચારો માત્રને પ્રગટ થતા અટકાવી શકાતા હતા. જો કોઈ છાપાં આવા વિરોધી લાગે તેવા સમાચાર છાપે તો તેના પ્રેસને તાળા મારી શકાતા હતા અને તે વ્યક્તિઓને અનિયતકાળ માટે જેલમાં રાખવામાં આવતી હતી.

જેઓ કટોકટીમાં ટટાર ઉભા રહ્યા અને માથું ઉંચું રાખ્યું તેમની પ્રત્યે આ નહેરુવીયન ફરજંદના સેવકોએ આ નહેરુવીયન ફરજંદના પુરસ્કૃત આજ્ઞાઓને આધારે આતંકીઓને શોભે તેવા વર્તનો કરેલાં.

સર્વોદયનું મુખપત્ર “ભૂમિ પૂત્ર”ના પ્રેસને તાળાં લાગી ગયાં હતાં અને તેના સંપાદક તંત્રી શ્રી કાન્તિભાઈ શાહ જેલમાં શોભતા હતા.

“ઓપીનીયન” ના તંત્રી સંપાદક ગોરવાલાના પણ ક્રમે ક્રમે એવા જ હાલ કરેલા.

રોજીંદા છાપાંના તંત્રી, માલિકો અને કટારીયાઓએ (કટાર લેખકોએ) શું કર્યું?

 

“સેન્સર થયેલા સમાચારોની જગ્યા કોરી રાખો” એક સૂચન

જૂજ માલિકો અને કેટલાક તેમની સાથે સંકળાયેલા હતા તેમણે સૂચવ્યું કે સમાચારો જે કંઈ છપાવવા માટે આવે છે તે સૌપ્રથમ તો આ નહેરુવીયન ફરજંદે નિમેલા સેવકોની ચકાસણી અને મંજુરી પછી જ છપાય છે માટે આપણે ટકી રહેવા માટે એવું કરીએ કે જે સમાચારોને મંજુર ન કરવામાં આવ્યા, તે સમાચારો છાપાંમાં જે જગ્યા રોકવાના હતા, તે જગ્યા આપણે કોરી રાખવી. આવું કરવાથી કમસે કમ જનતાને ખબર પડશે કે કેટલા સમાચારોનો અને કેટલા લખાણોનો જત્થો રોકવામાં આવ્યો છે.

પણ આવી વર્તણુંકનો અર્થ એવો કરવામાં આવ્યો કે આ તો નહેરુવીયન ફરજંદની પરોક્ષ નિંદા થઈ કહેવાય. એટલે દેશની પણ નિંદા થઈ કહેવાય, એટલે દેશદ્રોહ પણ થયો કહેવાય. એટલે આવું કરનારા તો જેલમાં જ શોભે. અમે તો દેશની ભલાઈ માટે જ કામ કરીએ છીએ. એટલે અમારી સેન્સર શીપ સમાચાર અટકાવે છે એવો સંદેશ પણ જનતામાં જવો જ ન જોઇએ. સરકારની કોઈપણ વાત નકારાત્મક છે તે ઈન્દીરામાઈનું અપમાન છે. અને ઈન્દીરામાઈનું અપમાન એટલે દેશનું અપમાન. ઈતિ સિદ્ધમ્‌.

નમવાનું કહો છો? અમે તો તમારા પગમાં આળોટવા માંડ્યા છીએ.

મોટાભાગના સમાચાર પત્રોના માલિકો, તંત્રીઓ, સંપાદકો અને કટાર લેખકોને ખબર પડી ગઈ કે સરકાર માબાપ નમવાનું કહે છે. એટલે તેઓ સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરતા થઈ ગયા એટલું જ નહીં સરકારની ભાટાઈ અને વિપક્ષી નેતાઓની નિંદા કરતા થઈ ગયા. અરે આ બાબતમાં સ્પર્ધા કરતા પણ થઈ ગયા. 

અફવાઓ ફેલાવવાનો સરકારનો અબાધિત હક્કઃ

દેશદ્રોહીઓને અમે પકડ્યા છે. કાળાબજારીયાઓને અમે પકડ્યા છે, ચોરોને અમે પકડ્યા છે, જનતાને ગેરમાર્ગે દોરનારાઓને અમે પકડ્યા છે. ગરીબોને અમે પાકા રહેઠાણો આપી દીધા છે, રેલગાડીઓ નિયમિત દોડતી કરી દીધી છે, મોંઘવારીનું નામ નિશાન નથી, જનતા ખુશહાલ છે. બધે આનંદ મંગળ છે. જે કોઈ કર્મચારીની સામે ફરિયાદ આવે તેને અમે સસ્પેન્ડ કરી દઈએ છીએ, અને કાર્યવાહી ચાલુ કરી દઈએ છીએ. એટલે સરકારી કર્મચારીઓમાં લાંચરુશ્વત નાબુદ થઈ ગઈ છે. સૌ કોઈ નિષ્ઠાવાન અને પ્રજાપ્રેમી થઈ ગયા છે. બધે કાયદાનું શાસન છે.

એક વયોવૃદ્ધ નેતા (મોરારજી દેસાઈ)ની પાછળ તેની (આદતને પોષવા માટે) રોજ વીસ કીલોગ્રામ ફળો આપાય છે.

એક પોતાને સર્વોદયવાદી ગણાવતો નેતા (જયપ્રકાશ નારાયણ) લશ્કરને બળવો કરવા ઉશ્કેરતો હતો.

એક વયોવૃદ્ધ સર્વોદયવાદી નેતાના (રવિશંકર મહારાજના) ઘરમાં સ્ફોટક પદાર્થોનો જત્થો રખાયો હતો. જોકે અમે તેને તેની ઉંમરને લક્ષ્યમાં લઈ પકડ્યો નથી (ઘરકેદમાં રાખ્યો છે).

અમારું ધ્યેય (ઈન્દીરાઈ સરકારનું ધ્યેય) “સબસે નમ્ર વ્યવહાર” (કામ જેલમાં પુરવાનું).

વિનોબા ભાવે કામકરતી સરકાર ઉપર ગૌવધબંધીને લગતો કાયદો ઘડવાની ભલામણ કરી રહ્યા છે અને આ માટે આમરણાંત ઉપવાસની ધમકી આપી રહ્યા છે. વિનોબાભાવેએ સુધબુધ ગુમાવી દીધી છે. શું આ “અનુશાસન પર્વ” રુપી દેશની કટોકટીના સમયે આવી ક્ષુલ્લક વાતો કરવી તેમને શોભે છે? જોકે કોઈ પણ સમાચારપત્રમાં વિનોબા ભાવેએ કરેલી ઉપરોક્ત વાત આવી ન હતી. પણ નહેરુવીયન કોંગ્રેસના કોઈ એક નેતાએ વિનોબા ભાવેની ટીકા કરી એને તો સેન્સર કરી ન જ શકાય એ આધારે સરકારી સેવકે સમાચાર છપાવા દીધા.

સૌથી મોટું કૌભાણ્ડ અને ફ્રૉડ એટલે કટોકટી

૧૯૭૫ની ૨૫મી જુને, ઈન્દીરા ગાંધીએ શામાટે કટોકટી લાદી અને તે માટે કયા કારણો હતા અને કયા કારણો પ્રસારિત કરવામાં આવ્યા તે ઉપર પુસ્તકો લખાયા છે કે નહીં તે વિષે બહુ ચર્ચા થતી નથી.

કટોકટી લાદવાની આખી પ્રક્રિયા, તેની જાહેરાત, તેના કારણો, તેના આચારો અને અત્યાચારો, માન્યતાઓ એક શિલા લિખિત આતંકવાદ જ નહીં પણ જનતા ઉપર સતત લટકતી આતંકવાદી સરકારી ધમકી હતી.

ઈન્દીરા ગાંધીની સરકાર એક સુસ્થાપિત લગભગ સાર્વત્રિક રીતે વ્યાપક (એક બે અપવાદિત રાજ્યોને બાદ કરતાં) સરકાર હતી, ઈન્દીરા ગાંધીએ ખુદ એવા મંત્રી, મુખ્યમંત્રીઓ નિયુક્ત કરેલા કે જે હાજી હા કરવા વાળા હોય. કેન્દ્રમાં, રાજસભા તથા લોકસભામાં ઈન્દીરાઈ નહેરુવીયન કોંગ્રેસને માત્ર બહુમતી નહીં પણ સંપૂર્ણ બહુમતિ (બે તૃતીયાંશ બહુમતિથી પણ વિશેષ) હતી.

ઈન્દીરા ગાંધીનો કારભાર જ અરાજકતા ભર્યો હતો એટલે તેનો અસલ ચહેરો ૧૯૭૩થી જ ખુલવા માંડ્યો હતો. ગુજરાતમાં ૧૯૭૨ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં નહેરુ-ઈન્દીરાઈ કોંગ્રેસને ૧૬૨ બેઠકોમાંથી ૧૪૦ બેઠકો મળી. ચિમનભાઈ પટેલને બહુમતિ સભ્યોનો સપોર્ટ હતો. પણ ઈન્દીરા ગાંધીને તો હાજી હા કરનારા જ મુખ્ય મંત્રી જોઇએ. એટલે ચિમનભાઈને બદલે ઘનશ્યામભાઈ ઓઝાને મુખ્ય મંત્રી બનાવ્યા. ચિમન ભાઈએ તેમની રીતે લડત આપી અને ધરાર ઈન્દીરાગાંધીની ઈચ્છાની ઉપરવટ જઈ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી બન્યા.

બે રાક્ષસો એક બીજા સામે લડે તો બંને નબળા પડે. અરાજકતા હોય એટલે કારણો શોધવા ન પડે. એટલે નવનિર્માણ આંદોલન થયું અને વિધાનસભાનું વિસર્જન થયું. ૧૯૭૫માં બાબુભાઈ જશભાઈએ પાતળી બહુમતિ વાળી જનતા મોરચાની સરકાર બનાવી. બીજીબાજુ ઈન્દીરા ગાંધી જે કશા નીતિ નિયમો વ્યવહારમાં માનતી ન હોવાથી, તેની ચૂંટણી અલ્હાબાદ ઉચ્ચાદાલતે રદબાતલ કરી. અને ઈન્દીરા ગાંધીને ૬ વર્ષમાટે ચૂંટણી લડવા માટે અયોગ્ય ઠેરવી.

જોકે ઈન્દીરા ગાંધીમાં યોગ્યતા, કાબેલીયત અને નિષ્ઠા હોત તો તે દેશની ભલાઈ માટે ચમત્કાર સર્જી શક્યાં હોત. પણ તેમને સંસદમાં અને રાજ્યોમાં સંપૂર્ણ બહુમતિ, નિર્વિરોધ નેતાગીરી ઓછાં પડ્યાં. એટલે લોકશાહીનું ખુન કર્યું અને આપખુદ શાહી લાદી અને સૌ વિરોધીઓને જ નહીં પણ તેમના લાગતા વળગતાનેય વિના વાંકે જેલ ભેગા કર્યા અને સમાચાર પત્રો ઉપર સંપૂર્ણ અંકુશ મુક્યો અને રેડીયો ઉપર સરકારી વાહવાહ, વાહ ભાઈ વાહ અને વિરોધીઓ ઉપર થૂથૂ ચાલુ કર્યું.

અત્યારે ઢ’વાળીયા જેવા, તેમના મળતીયાઓ, કોંગી જનો અને જેમને નરેન્દ્ર મોદી પોતાના આગવા કારણોસર પસંદ નથી, તેઓ નરેન્દ્ર મોદીને આપખુદ, સરમુખત્યાર અને સત્તા લાલચુ કહે છે આ લોકોમાંના કોઈપણ કટોકટી વખતે ભાંખોડીયા ભરતા ન હતા અને અથવા કટોકટીના ઇતિહાસથી અજ્ઞાન નથી, છતાં પણ કટોકટીના આતંકવાદની નિંદા કરવાનું ટાળે છે.

કટોકટી એ સરકારી આતંકવાદ હતોઃ

આતંકવાદ એટલે શું?

તમે મનુષ્યને તેના બંધારણીય હક્કો ન ભોગવવા દો તેને શું આતંકવાદ ન કહેવાય? જો કાશ્મિરના હિંદુઓને તેમના ખુદના કોઈ ગુના વગર, તેમના ઘરમાંથી બળજબરીથી બહાર કાઢી નાખો તો આ કૃત્ય ને આતંક વાદી કૃત્ય કહેવાય કે ન કહેવાય?

તમે કોઈ મનુષ્યને તેના કોઈ ગુનાના અસ્તિત્વ વગર જેલમાં પુરી દો તો તે આતંકવાદી કૃત્ય  કહેવાય કે નહીં?

જો તમે કોઈ બિમાર વ્યક્તિ કે જેનો ઉપચાર ચાલતો હોય તેને જેલમાં પુરી દો તો તે આતંકવાદી કૃત્ય કહેવાય કે નહીં?

જો કોઈ બિમાર વ્યક્તિની બિમારીને અવગણીને તમે તેને મરણતોલ કક્ષાએ પહોંચાડો તો તે આતંકવાદી કૃત્ય કહેવાય કે નહીં?

જે વ્યક્તિનું આતંકવાદીઓ અપહરણ કરે છે તેને તેઓ વાણીસ્વાતંત્ર્ય આપે છે? શું આતંકવાદીઓ અપહૃત વ્યક્તિને પોતાની માન્યતા રજુ કરવાની સ્વતંત્રતા આપે છે?

જો સરકાર જ આવું બધું કરે તો તેને શા માટે આતંકવાદી ન કહી શકાય?

મનુષ્યના કુદરતી અને બંધારણીય અધિકારોનું હનન જો આતંકવાદીઓ કરતા હોય અને તેને તમે આ કારણસર આતંકવાદી ઘોષિત કરતા હો તો, જો સરકાર જ આવાં કામો કરે તો તેને શામાટે આતંકવાદી ન કહેવાય?

શું ધર્મને નામે જ અત્યાચાર કરીએ તેને જ આતંકવાદ કહેવાય?

નહેરુવીયન કોંગ્રેસનું અર્થઘટન એવું જ રહ્યું છે કે જો કોમી દંગાઓ થાય તો ભારતમાં તેને ભગવા આતંકવાદમાં ખપાવી દેવામાં પ્રસાર માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવો. તેવી જ રીતે જ્ઞાતિવાદી સંઘર્ષો પણ કરાવવા. જ્ઞાતિવાદ, ધંધા, ધર્મ, પ્રદેશ, ભાષા વિગેરે દ્વારા માનવસમાજ વિભાજીત છે અને આ વિભાજીત લોકોને એક બીજા સામે તિરસ્કાર ઉત્પન્ન કરાવવો અને નબળાને નબળો રાખવા માટે પ્રયુક્તિઓ કરવી અને અંદરખાને થી સબળાને સબળો બનાવવો. આવી જ વ્યુહરચના નહેરુવીયન કોંગ્રેસની રહી છે. ઉપરોક્ત બધા જ જુથો પછી ભલે તે જ્ઞાતિને અધારે બનેલા હોય કે, ધંધાને આધારે બનેલા હોય, ધર્મને અધારે બનેલા હોય, પ્રદેશને આધારે બનેલા હોય, ભાષાને આધારે બનેલા હોય કે રાજકીય પક્ષને આધારે બનેલા હોય. આમ તો માનવના જ બનેલા છે. અને તેઓમાંના કોઈપણ જુથમાં રહેલા માનવોના કુદરતી કે બંધારણીય હક્કોનું જો કોઈપણ બીજા જુથદ્વારા હનન કરવામાં આવે તો તે આતંકવાદ જ કહેવાય. અને આ પ્રમાણે નહેરુવીયન કોંગ્રેસે તેમના વિરોધીઓના કુદરતી અને બંધારણીય માનવ અધિકારોનું હનન કરી ૧૯૭૫થી ૧૯૭૮સુધી આતંકવાદ આચરેલો. આતંકવાદ અક્ષમ્ય જ ગણાય.

આપણા અખબારી મૂર્ધન્યો શું કરે છે?

પોતાને વિષે પોતાને “તડ અને ફડ” કહેનારા માનતા એક અખબારી મૂર્ધન્ય શું કહેછે?  કટોકટી ના સમયમાં ઈન્કમટેક્ષ ચાર રસ્તા પાસે ટ્રાફિક પોલીસો દોરડાના છેડાઓ પકડી લાલ-લીલી લાઈટ અનુસાર ટ્રાફિકનું સંચાલન કરતા જોઇ, આ મૂર્ધન્યભાઈ ગદગદ થઈ ગયેલ. અને કટોકટીને બિરદાવેલ.

એક કટારીયા મૂર્ધન્ય એવું લખતા કે તમે તેમના વાક્યોનું વિભાજન કરીને પણ કશો અર્થ ન તારવી શકો.

કેટલાક કટારીયા મૂર્ધન્યોએ રાજકારણને છોડીને કાંદા બટેકાને લગતા લેખો લખવા માંડેલ. સાલુ કટાર પણ એક જાગીર જ છે ને. તેનો કબજો હોવો જ મુખ્ય વસ્તુ છે.

મોટાભાગના કટારીયા મૂર્ધન્યોને બ્રહ્મજ્ઞાન લાધ્યું કે સાલુ આપણે અત્યાર સુધી શિર્ષાસન કરતા હતા. આપણે હવે સીધા થઈએ. ઈન્દીરા માઈ જ ખરી દેવી છે. તેના ગુણગાન જ કરો.

૧૯૭૬-૭૭ સમયે કરવટ બદલી.

સંપૂર્ણ બહુમતી, નિર્વિરોધ નેતાગીરી, અંતે આપખુદશાહી અને સરકારી આતંકવાદ પણ (જે દેશના ભલા માટે ઘોષિત રીતે પ્રયોજાયેલા), તે કશું કામમાં ન આવ્યું. સમાચાર માધ્યમોએ કરેલી માત્ર અને માત્ર એક તરફી, ઈન્દીરાઈ પ્રગતિ વિષેની ભાટાઈ પણ કામમાં ન આવી. જનતાએ જે પ્રત્યક્ષ જોયું તેને જ પ્રમાણભૂત માન્યું અને સ્વિકાર્યું. કટોકટીનો આતંકવાદ તેના ભારથી જ તૂટી ગયો.

૧૯૭૭માં ચૂંટણી આપવી પડી. નહેરુવીયન ઈન્દીરાઈ કોંગ્રેસનો ઘોર પરાજય થયો. દહીંદૂધીયા, “જિસકે તડમેં લડ્ડુ ઉસમેં હમ” જેવા, અને ડરપોક એવા યશવંતરાવ જેવા નેતાઓ ઈન્દીરાને છોડી ગયા.

“લોકશાહી હોય તો બધા દુરાચારો અમને ખપે” મૂર્ધન્યો બોલ્યા

મોરારજી દેસાઈના નેતૃત્વ વાળી જનતા પાર્ટીની સુચારુ રુપે કામકરતી સરકાર ટકી નહીં. ગુજરાત સિવાય બીજા રાજ્યોમાં રાજકીય અનીતિમત્તા, નાણાંકીય અનીતિમત્તા, વફાદારી અને જ્ઞાતિવાદી વિભાજન અધમ કક્ષા હતું અને હજી છે.

એટલે નહેરુવીયન કોંગ્રેસ આ અનીતિવાદી સમીકરણો થી હજુ પણ શાસન કરે છે. જ્યાં સુધી મૂર્ધન્યો શિક્ષિત બનશે નહીં ત્યાં સુધી આપણા દેશ ઉપર આ એક સમયે અપ્રચ્છન્ન રીતે આતંકવાદી બનેલી નહેરુવીયન કોંગ્રેસ અને અત્યારની પ્રચ્છન્ન આતંકવાદી સરકાર તરીકે શાસન કરશે.

નહેરુવંશીઓ કોઈને છોડતા નથી

આ નહેરુવીયન કોંગી નેતાઓ કોઈ એક બાજપાઈ નામના વ્યક્તિએ ૧૯૪૨ની ચળવળ વખતે સરકારની માફી માગીને જેલ માંથી છૂટકારો મેળવેલ, તેને અટલ બિહારી બાજપાઈ તરીકે ખપાવી ૧૯૯૯ની લોકસભાની ચૂંટણીસુધી અને તે પછી પણ યાદ કરીને બાજપાઈ અને બીજેપીની બદબોઈ કરતા હતા.

૨૦૦૨માં નહેરુવીયન કોંગ્રેસના ગોધરાના એક સ્થાનિક મુસ્લિમ નેતાની આગેવાની હેઠળ સાબરમતી એક્સપ્રેસના હિન્દુયાત્રીઓને ડબા સહિત જીવતા બાળી દીધેલ. આના બચાવમાં નહેરુવીયન કોંગી આગેવાનોએ કહેલ કે “એ તો નરેન્દ્ર મોદીએ એમ કહીને મુસ્લિમભાઈઓને ઉશ્કેરેલ કે “અમારા બીજેપીના રાજમાં હિન્દુ મુસ્લિમ દંગાઓ થતા બંધ થઈ ગયા છે. આવું  કહેવાતું હશે?”

તેમજ આજ નહેરુવીયન કોંગીના નેતાઓ, તેમના મળતીયાઓ અને સમાચાર માધ્યમના ખેરખાંઓ ઉપરોક્ત બનાવની પ્રતિક્રિયાના ભાગ રુપે ફાટી નિકળેલ તોફાનો પર રાજકીય રોટલો શેકવા માટે નરેન્દ્ર મોદીને આજની તારીખ સુધી વગોવ્યા કરે છે અને કોમવાદને સક્રીય રાખવાની કોશિસ કર્યા કરે છે.

બીજેપીના નેતાઓ અને અખબારી મૂર્ધન્યો શામાટે નહેરુવંશીય ઈન્દીરાઈ કટોકટીને યાદ કરતા નથી? આ કટોકટી તો ભારતના ઈતિહાસનું અને ભારતના ગૌરવને લાંછન અપાવે તેવું એક સૌથી કાળું પ્રકરણ હતું. શાસકે આચરેલો નગ્ન આતંકવાદ હતો. તો પણ તેને કેમ ભૂલી જવાય છે?

દંભીઓ શું કહે છે?

નહેરુવીયન કોંગી નેતાઓ, મહાનુભાવો, અખબારી મૂર્ધન્યો જેઓ વાસ્તવમાં પ્રચ્છન્ન રીતે નહેરુવીયન કોંગ્રેસના હિતેચ્છુઓ છે અથવા તો તટસ્થતાનો ઘમંડ ધરાવે છે તેમની દલીલો કંઈક આવી છે.

નહેરુવીયન કોંગીના નેતાઓઃ “ભૂતકાળ ભૂલી જાઓ. ભવિષ્ય તરફ જુઓ.” (ડાકુઓ આવું કહેતો તેને દેશની ધૂરા આપી દેશો શું? કાયદામાં આવી જોગવાઈ છે?)

યશવંતરાવ ચવાણ અને તેમના ચેલકાઓ જેઓ અત્યારે એનસીપીને શોભાવી રહ્યા છે તેઓ આમ કહે છે. કટોકટીને ભૂલી જાવ. અમે ભૂલ કરી હતી અને તેના ફળ પણ મેળવી લીધા છે. બસ વાત પુરી. (ડાકુ ચૂંટણી હારી ગયો એટલે તેને સજા મળી ગઈ. વાત પુરી.)

હુસેન ચિત્રકારઃ કટોકટી એક છીંક હતી. હવે બધું સામાન્ય છે. કટોકટીની વાતને એક છીંકની જેમ ભૂલી જાઓ. (જે રાક્ષસી છીંકે હજારો લોકોના કુટુંબીઓને યાતના ગ્રસ્ત કર્યા તેને ભૂલી જાઓ એમ જ ને?)

બચ્ચન (હિન્દીના ખ્યાતનામ કવિ); “ અમારે તો નહેરુ સાથે કૌટુંબિક સંબંધ છે” (ન્યાયાર્થે નિજ બંધુકો ભી દંડ દેના યોગ્ય હૈ એતો એમના માટે પોથીમાંના રીંગણા છે)

કેટલાક સર્વોદય બંધુઓઃ સારું સારું યાદ કરો અને ખરાબ વાતો ભૂલી જાવ. (શેતાન એના પાપો ચાલુ રાખે તો તમે શું કરશો? નરેન્દ્ર મોદીનું પણ સારું સારું જુઓને તો પછી…)

કેટલાક સર્વોદય નેતાઓઃ (મનમાં) આ બીજેપી વાળા તો અમારો ભાવ પણ નથી પૂછતા તો લોકોની નજરમાં ટકી રહેવા માટે અને કંઈક કરી રહ્યા છીએ એવું બતાવવા માટે અમારે નહેરુવીયન કોંગ્રેસને સાથ આપ્યા વગર છૂટકો નથી. હવે ક્યાં કટોકટી છે?

તડફડવાળા મૂર્ધન્યઃ બાઈ જોરદાર હતી.

જો બાઈ જોરદાર હતી તો તે પક્ષ માટે જોરદાર હતી. વહીવટમાં અને દેશ હિત માટે નહીં. એમ તો નરેન્દ્ર ભાઈ પણ જોરદાર છે જ ને. અને નરેન્દ્રભાઈનો તો કોઈ રેકોર્ડેડ ગુનો પણ નથી. તેમને વિષે તો બધું ધારણાઓના આધારે (હાઇપોથેટીકલ) છે. હાઈપોથેટીકલી તમે કોઈને ગુનેગાર ઠેરવી ન શકો અને તેની બુરાઈ પણ ન કરી શકો.

“આસપાસ”વાળા કટારીયાઃ ઈન્દીરા ગાંધીએ તો કટોકટી બદલ ઘરે ઘરે જઈને માફી માગેલી.

આસપાસ વાળા ભાઈ, તમે રામ ભરોસે બોલ્યા કરો છો. બકરીની ત્રણ ટાંગ જેવી વાત છે. કોણ જોવા ગયું છે? છાપામાં અને ઈન્દીયન ન્યુઝમાં તો એવી કોઈ વીડીયો જેવા મળી ન હતી, કે છાપામાં પણ એવા કોઈ ફોટા આવ્યા ન હતા. “જંગલમેં મોર નાચા કિસીને ના દેખા”.

મૂર્ધન્યોએ સમજવું જોઇએ કે જે સરકારી તપાસપંચ પ્રમાણે ફોજદારી ગુનેગાર છે તેની સજા માફી માગવાથી માફ થઈ જઈ શકતી નથી. કેસ તો ચલાવવો જ પડે.

માફી માગવાથી કયા કયા ગુનાઓ માફ થઈ શકે?

જે તમારા દૂરના પૂર્વજો કે જેને તમે જાણતા નથી તેમણે કરેલા ગુના તમે માફી માગીને કહી શકો કે અમે તેમના કૃત્યોથી શરમ અનુભવીએ છીએ . અમને માફ કરી દો.

પણ જે પૂર્વજોની તમને શરમ ન હોય, પણ ગર્વ હોય, તો તેના ગુનાઓ માફી માગવાથી પણ માફ ન થઈ શકે.

દા.ત. યુરોપીય પ્રજાએ અમેરિકાની રેડ ઈન્ડીયન પ્રજાની કત્લેઆમ કરેલી. તેમને આ કત્લેઆમની શરમ છે અને હાલની પ્રજાએ પ્રાયશ્ચિત રુપે રેડ ઈન્ડીયન પ્રજાને વિશેષ સવલતો આપી અને માફી પણ માગી.

બ્રીટીશ શાસકોએ જલીયાનવાલા બાગની ઘટના બાબતે હાલ શરમ અનુભવી અને માફી માગી. જોકે ભારતીય પ્રજાએ માફી આપી નથી.

કોને વિશ્વાસ પાત્ર માનેલા?

મમતા બેનર્જી જેણે પશ્ચિમ બંગાળમાં જયપ્રકાશનારાયણની લડતમાં પોતાનું યોગદાન આપેલું. અને જયપ્રકાશનારાયણની જીપ ના હુડ ઉપર નાચ કરેલો. લાલુ યાદવ, મુલાયમ, ચરણસીંગ,  નીતીશકુમાર, શરદ યાદવ, જનસંઘી નેતાઓ અને ગુજરાતના નવનિર્માણ સમિતિ, લોકસ્વરાજ્યા આંદોલન, લોકસમિતિ, શાંતિસેના,  વિગેરેના નેતાઓ પણ પૂરજોશથી સામેલ હતા.

ગાંધીજી અને જયપ્રકાશ નારાયણનું ધોતીયું

ગુજરાતના નવનિર્માણ સમિતિ, લોકસ્વરાજ્યા આંદોલન, લોકસમિતિ, શાંતિસેના કેટલાક પરોક્ષ રીતે તો કેટલાક પ્રત્યક્ષરીતે નહેરુવીયન કોંગ્રેસને શોભાવી રહ્યા છે.

મમતા પોતાની સત્તા ખાતર નહેરુવીયન કોંગ્રેસને મદદ કરવા આતુર છે.

માયાવતી, લાલુપ્રસાદ, મુલાયમ, ચરણસીંગના સુપુત્ર પણ જરુર પડે નહેરુવીયન કોંગ્રેસને મદદ કરવા આતુર છે. કારણ કે તેઓ નહેરુવીયન કોંગ્રેસ દ્વારા ભ્રષ્ટથવાને કાબેલ છે.

નીતીશકુમાર પણ સત્તાનો સ્વાદ ચાખ્યા વિતંડાવાદ દ્વારા પોતે પોતાનો દંભ છૂપાવી શકે છે તેવું માનતા થઈ ગયા છે. નીતીશ કુમાર એવું માને છે કે દસ્તાવેજોદ્વારા સિદ્ધ થયેલો નહેરુવીયન પક્ષનો આતંકવાદ ને અસ્પૃષ્ય ન માનવો પણ નરેન્દ્ર મોદીને અસ્પૃષ્ય માનવો.

નીતીશકુમાર માને છે કે જો અડવાણી પોતેજ નરેન્દ્ર મોદીને અસ્પૃષ્ય માને છે તેવી હવા ચલાવાતી હોય તો રાજકીય નીતિમત્તા જાય ચૂલામાં. નીતીશકુમાર માને છે કે નરેન્દ્ર મોદી જેવો લોખંડી નેતા જો વડાપ્રધાન તરીકે આવી જશે તો આપણા જાતિવાદી વોટબેંકનું જે રાજકારણ આપણે છ દાયકાથી ચલાવીને જે કંઈ સુખડી ખાઈએ છીએ તેનો અંત આવી જશે. તેથી કરીને ટકી રહેવા માટે નરેન્દ્ર મોદી વિષે ફાવે તેમ ધારણાઓ વહેતી મુકો અને મોદીની બુરાઈ કરો.

જો સમાચાર માધ્યમોના ખેરખાંઓ જ નહેરુવંશીય રાજકીય આતંકવાદને ન સમજી શકતા હોય અને નરેન્દ્રમોદી-બીજેપીની ધારણાઓ ઉપર આધારિત અને કપોળ કલ્પિત બુરાઈઓ ફેલાવતા હોય તો આપણે પણ એ જ ફેશન અપનાવવી જોઇએ. આપણા ઉચ્ચારણોને પણ ચાર ચાંદ લાગશે.

જો જેએલ નહેરુ જેવા લીડરો સત્તા માટે ગાંધીજીનું ધોતીયું પકડીને આગળ આવ્યા હતા. તેમને સત્તા મળ્યા પછી, તેમણે ગાંધીજીના (સિંદ્ધાંતો રૂપી) ધોતીયાના લીરે લીરા ઉડાડી દીધા.

મમતા, મુલાયમ, લાલુ, નીતીશ, ચરણના સપુત વિગેરે પણ જયપ્રકાશ નારાયણનું ધોતીયું પકડીને આગળ આવેલા. અને હવે તેઓ પણ જયપ્રકાશ નારાયણના (રાજકીય નીતિમત્તાના સિદ્ધાંતો રુપી) ધોતીયાના લીરેલીરા ઉડાડી રહ્યા છે.

સિદ્ધાંત વિહોણાઓને ઓળખી લો.

શિરીષ મોહનલાલ દવે

ટેગ્ઝઃ

નહેરુવંશી, ઈન્દીરા, કટોકટી, દંભ, ફ્રૉડ, વિરોધ, જેલ, સરકારી, અફવા, આતંકવાદ, અધિકાર, કટારીયા, મૂર્ધન્યો, જાગીર, સાષ્ટાંગ, દંડવત, નમન, શિર્ષાસન, ગાંધીજી, જયપ્રકાશ, ધોતીયું, લીરે લીરા

Read Full Post »

જય પરાજય અને તે પછીની કાળી રાત્રીઓ ભાગ – ૧

વાત છે કટોકટીની.

વડાપ્રધાનની ગાદી પર કોણ બેસે?

લાલબહાદુર શાસ્ત્રીને સીન્ડીકેટે રાજગાદી પર બેસાડ્યા. પણ તેમનું તાસ્કંદમાં અવસાન થયું. એટલે સીનીયોરીટી પ્રમાણે મોરારજી દેસાઈનો નંબર લાગવો જોઇએ. પણ ગાંધીવાદી કહેડાવવામાં પોતાને ગર્વ છે અને કોંગ્રેસને ગાંધીજીનો વારસો છે એવું બતાવી લોકોના મતમાગતી કોંગ્રેસના નેતાગણને અને ઘણા મૂર્ધન્યોને પણ વાસ્તવમાં અને અંદરખાને ગાંધીવાદ લગીરે પસંદ નહતો. તેવીજ રીતે ગાંધીવાદી નેતા મોરારજી દેસાઈ પણ પસંદ ન હતા. ૧૯૬૬માં મોરારજી દેસાઇ કે જેઓ રાજકીય હોદ્દાનો સન્યાસ ભોગવતા હતા તેમણે સીન્ડીકેટના સભ્યોની અનિચ્છા છતાં  નેતા પદ માટે ઈન્દીરા ગાંધી સામે ઉમેદવારી નોંધાવી અને સૌના આશ્ચર્ય વચ્ચે ૧૬૯ મત મેળવ્યા. સીન્ડીકેટના નેતાઓ માનતા હતા કે મોરારજી દેસાઇને ૬૯ મત પણ નહીં મળે. પણ સીન્ડીકેટને મોરારજી દેસાઇ હારી ગયા તેનો સંતોષ હતો.


૧૯૬૭ની સામાન્ય ચૂંટણી આવી. કોંગ્રેસે ખરાબ દેખાવ કર્યો. ૧૯૬૬ થી ૧૯૬૭ સુધીની ઈન્દીરાગાંધીની સરકારની  કર્મ કહાણી નબળી રહી હતી એટલે પ્રજા વિમુખ બની હતી. સબળ નેતાની જરુર દેખાતી હતી. એટલે જો મોરારજી દેસાઇ ફરી નેતાપદ માટે કોંગ્રેસના સંસદીય પક્ષમાં ઉમેદવારી કરે તો જીતી પણ જાય. યેનકેન પ્રકારે મોરારજી દેસાઇને ઉપવડાપ્રધાન પદ માટે મનાવી લીધા. અને ઈન્દીરા ગાંધીને વડાપ્રધાન બનાવ્યાં.

કોંગ્રેસના નૈતિક પરાજયના બીજ વવાયાં.

 

જો સાહેબ કરતાં તેમની નીચેની રેન્કનો અધિકારી વહિવટમાં વધારે કુશળ હોય તો સાહેબનો પ્રભાવ ઓછો રહે અને નીચેના સાહેબનો પ્રભાવ વધુ રહે. કદાચ સરકારી નોકરીમાં આ વાત મોટો સાહેબ નભાવી લે. ખાનગી કંપનીમાં “ઈટ ડીપેન્ડ્ઝ” કે મોટા સાહેબને કઈ કડીઓ છે. પણ રાજકારણ અને તે પણ પક્ષીય રાજકારણમાં આ પરિસ્થિતી જરાય ન ચાલે. એટલે ઈન્દીરા ગાંધીને પણ લાગ્યું કે મોરારજી દેસાઇની હાજરીમાં પોતે પક્ષમાં અને લોકોમાં ઝાંખી પડી જશે અને સીન્ડીકેટના આશ્રયે કાયમ માટે જીવાશે નહીં. એટલે પછી ઘણા બનાવો બન્યા. કોંગ્રેસના ભાગલા થયા. નવા ઈલેક્ષનો થયા અને ઈન્દીરા ગાંધીને પ્રચંડ વિજય મળ્યો કારણકે ઈન્દીરા ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે મારે ગરીબો માટે ઘણું ઘણું કરવું છે. મારા બાપાને પણ ગરીબો માટે ઘણું ઘણૂં કરવું હતું. પણ આ બુઢ્ઢાઓ (સીન્ડીકેટના સભ્યો અને મોરારજી દેસાઇ) તેમને કરવા દેતા ન હતા. સમાચાર પત્રો અને પોતાને બુદ્ધિજીવી, મહાન વિશ્લેષકો અને અભ્યાસુઓ ગણાવતા કટાર લેખકો અને ધૂરંધર પત્રકારોએ પણ ઈન્દીરા ગાંધીના કથનોને અને ઈન્દીરા ગાંધીને વધાવ્યા. આમાંના કોઇને પણ કોઈપણ માહિતી માગવાની કે એવું કોઇ સંશોધન કરવાની જરુર જ ન લાગી, એટલે ગુણ દોષની કોઇ તંદુરસ્ત ચર્ચાને અવકાશ જ ન રહ્યો. કોંગ્રેસની અંદર ભાગલા પડે અને મોટા નેતાઓ એકબીજાની વિરુદ્ધ બોલે એજ વાત તેમને માટે એવો દમદાર મુદ્દો હતો કે બૌધ્ધિક ચર્ચાઓ જ તેમણે અપ્રસ્તૂત બનાવી દીધી. અત્યારે જેમ લાલુ પ્રસાદ યાદવ મજાકનું પાત્ર છે તેમ મોરારજી દેસાઇને ગુજરાતના મૂર્ધન્યોએ પણ મજાકનું પાત્ર બનાવી દીધા હતા. “ભ્રમણ સહર્ષિ” એક નાટકનું પાત્ર હતું તે મોરારજી દેસાઇની પ્રતિકૃતિ તરીકે જોવાનું હતું.

મેડમનો ઉપાડ તો આખી બેન્ક જ હોય છે

જો તમે શ્રમવગર બાપિકી મિલ્કત મેળવો અને યોગ્યતા ન હોય તો મુશ્કેલીઓ તો આવે જ. ૧૯૬૬થી જ મોટી સંખ્યામાં નિરાશ્રીતો અને ઘુસણખોરો આવવાના ચલુ થયેલા જ હતા થયા. મોંઘવારી, ઘરવપરાશની સહિતની દરેક વસ્તુઓની કમી, લાંચરુશ્વત, દાણચોરી, ગુન્ડાગીરી અને રાજકીય પક્ષપલ્ટાઓ એવા ફુલ્યાફાલ્યા કે બાંગ્લાદેશ વિજયની વાતો ધોવાઈ ગયી. વળી ઘુસણ ખોરોને પાછા મોકલવામાં પણ ઈન્દીઈરા ગાંધીને સરેઆમ નિસ્ફળતા મળેલ. રશીયાની મુસદ્દીગીરી ઈન્દીરા ગાંધીને રાજકારણના દાવ ખેલવામાં મદદગાર થાય પણ રશીયા આપણા ઘરઆંગણાંના પ્રશ્નો કંઈ ઉકેલી ન આપે. કોમ્યુનીષ્ટોની તો કાર્યશૈલી હોય છે કે જનતાને હંમેશા તંગ જ રાખો અને જનતા હમેશા સરકાર ઉપર જ નિર્ભર રહે તેવી પરિસ્થિતી રાખો. ચૂંટણી વખતે અવનવા મુદ્દાઓ ચગાવી જનતાને ભ્રમમાં નાખો.

અમે કંઇ જેવા તેવા નથી

અમે કંઇ જેવા તેવા નથી

બેંકોના રાષ્ટ્રીય કરણે કરી બેંકોની અને દેશની નીતિમત્તાની પાયમાલી

 

રશીયામાં તો એક જ પક્ષ હોય. એટલે બુદ્ધિજીવીઓ પણ પક્ષના જ કાર્યકર્તા હોય. ભારતમાં તો એવું નહોય. ૧૯૭૩માં ગુજરાતમાં ભ્રષ્ટાચાર સામે નવનિર્માણ આંદોલન થયું અને તેણે ગુજરાતની નહેરુવીયન કોંગ્રેસનો ભોગ લીધો. જયપ્રકાશ નારાયણે તેમાંથી પ્રેરણા લઈ દેશવ્યાપી આંદોલન ચાલુ કર્યું. રશીયામાં તો નેતાગણ, સરકાર અને અધિકારી એવા સ્પ્ષ્ટ ભેદ હોતા નથી. ભારતમાં તો ભેદ હોય છે. ઈન્દીરા ગાંધીએ તો રશીયન માઈબાપની સલાહ પ્રમાણે કામ કરેલ અને તેથી તેમના સેક્રેટરીએ ૧૯૭૦ ઈન્દીરા ગાંધીના પ્રચારતંત્રમાં સામેલ હતા. જોકે તેમણે રાજીનામું આપી દીધેલ. પણ ભારતીય સેવાના કાયદા પ્રમાણે જ્યાં સુધી રાજીનામું મંજુર નથાય ત્યાં સુધી તે સરકારી નોકર જ ગણાય. ઈન્દીરાગાંધીની ચૂંટણીને તેમના ઉમેદવાર રાજનારાયણે કોર્ટમાં પડકારેલી અને તેનો ચૂકાદો તેમના વિરોધી ઈન્દીરાગાંધીની ચૂંટણીને તેમની સામેના ઉમેદવાર રાજનારાયણે કોર્ટમાં પડકારેલી અને તેનો ચૂકાદો ઈન્દીરા ગાંધીની વિરોધમાં આવેલ. ઈન્દીરા ગાંધીની ચૂંટણી રદ થઈ એટલું જ નહીં પણ તેમને ૬ વર્ષ માટે ગેરલાયક ઠરાવવામાં આવ્યા.


૧૨મી જુન ૧૯૭૫ ના દિવસે અલ્હાબાદ હાઇ કોર્ટે ચૂકાદો આપેલો. એટલે ઈન્દીરા ગાંધીએ તે અગાઉથી જ લાખોની સંખ્યામાં પોસ્ટરો છપાવીને રાખેલા કે “માનનીય ઈન્દીરા ગાંધી પ્રધાન મંત્રીના પદ પર ચાલુ જ છે” ઑલ ઈન્દીરા રેડીઓ દર ૧૫ મીનીટે આ સમાચારનું પૂનરાવર્તન કરતો. અને ઠેક્ઠેકાણેથી અલગ અલગ જાણીતા અને અજાણ્યા નેતાઓ ઈન્દીરા ગાંધીમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે તેવા સમાચારોનું પણ પૂનરાવર્તન થતું હતું.

 

જયપ્રકાશનારાયણનું આંદોલનને જનતાનો સહકાર મળી રહ્યો હતો. એટલે ઈન્દીરા ગાંધીએ કટોકટી જાહેર કરી.

 

લોકતંત્ર એટલે જે અમે કહીએ તે

લોકતંત્ર એટલે જે અમે કહીએ તે

લોકતંત્ર એટલે જે અમે કહીએ તે

કટોકટીના સમય ગાળા દરમ્યાનઃ

બંધારણીય અધિકારો રદ ગણવામાં આવ્યા.

સમાચાર પત્રો એવા સમાચાર કે મંતવ્યો છાપી ન શકે જે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે પણ સરકાર વિરોધી કે ટીકાત્મક હોય. જે કંઈ સામાન્ય પણ છાપવું હોય તે પણ અધિકૃત સરકારી અધિકારીને બતાવી અને તેની પરવાનગી મળ્યા પછી જ છપાય.

કોઇ લેખક તખલ્લુસથી કશું પણ લખી ન શકે

પોલીસ પોતાની મુનસફ્ફી પ્રમાણે પકડી શકે

માનવીય અધિકારો પણ સ્થગિત થયા છે તેમ કહેવામાં આવ્યું

જોવા શું મળ્યું?

વિરોધ પક્ષોના અને આંદોલનકારી નેતાઓને પકડવામાં આવ્યા.

એટલે મોરારજી દેસાઇ, અડવાણી, બાજપાઇ તો ખરા જ પણ સર્વોદય કાર્યકરો અને ગાંધીવાદી નેતાઓ અને કાર્યકરો જેવાકે જયપ્રકાશ નારાયણ જેવા ગાંધીજીના અંતેવાસીઓને પણ પકડીને જેલભેગા કરેલા.

શામાટે કટોકટી લાગુ કરવામાં આવી હતી?

ઈન્દીરા ગાંધીના કહેવા પ્રમાણે અને જાહ્વેર કર્યા પ્રમાણેઃ
આર્થિક ક્ષેત્રે કટોકટી હતી,

ઉત્પાદન ક્ષેત્રે કટોકટી હતી,

કાયદાકીય અંધાધુંધી હતી,

લોકો કાયદો હાથમાં લેતા હતા,

વહીવટી ક્ષેત્રે કટોકટી હતી,

વિરોધ પક્ષોના નેતાઓ, વહીવટી અધિકારીઓને સરકાર વિરુદ્ધ અને કાયદા વિરુદ્ધ ઉશ્કેરતા હતા,

એક વરિષ્ઠ આંદોલનકારી નેતા (જયપ્રકાશ નારય) લશ્કરને સરકારી હૂકમ ન માનવા માટે ઉશ્કેરતા હતા.

કાયદાનું શાસન પડી ભાંગ્યુ હતું.

૧૨ મી જુનથી ૨૫મી જુનસુધીના ગાળામાં અવનવી જાતના પોસ્ટરો પણ છપાઈ ગયેલા.

અને જેવી કટોકટી જાહેર થઈ કે બધે રાતોરાત લાગી ગયા.

“જ્યારે દેશ ઉપર આપત્તિ આવી ત્યારે તે પાષાણ બનીને ઉભી રહી અને દેશને બચાવી લીધો”

“પ્રધાન મંત્રીનો ૨૦ મુદ્દા નો કાર્યક્રમ”,

“મહામંત્રીનો ૪ મુદ્દાનો કાર્ય ક્રમ”

“અમારો મંત્ર સૌ સાથે નમ્ર વ્યવહાર”,

આવા તો સેંકડો જાતના પોસ્ટરો છપાવેલા.

દરેકની નીચે ઈન્દીરા ગાંધી અને અથવા સંજય ગાંધીની તસ્વીર તો ખરી જ.

વળી જેવી કટોકટી જાહેર થઈ કે દરેક સરકારી ટ્રેડ યુનીયનોના સેક્રેટરીઓ અને પ્રમૂખોને સૂચના હતી કે તેઓ કટોકટીને આવકારે છે તેવા નિવેદનો કરે. જે કોઇ મીટીંગ થાય તેમાં પણ સૌ પ્રથમ આ જાતનો ઠરાવ સર્વાનુમતે પસાર કરવાની સૂચના હતી. અને કટોકટી વિષે કોઇ પણ ચર્ચા કરવાની બંધી હતી અને તેનું પાલન થાય છે કે નહીં તે જોવાતું. તેથી કરીને યુનીયન લીડરોને અને સૌ કોઇને એ ડર રહેતો કે આપણને બરતરફ કરશે અને કોર્ટમાં જઈ શકાશે નહીં કારણ કે બંધારણીય નાગરિક અધિકારો રદ થયા છે. એટલે દોઢડહ્યા થવાને બદલે કજીયાનું મોં કાળું કરો.

વિનોબા ભાવેને પકડ્યા ન હતા. કારણકે તેમણે કહ્યું કે “કટોકટી એ અનુશાસન પર્વ છે”

અને તેનો અર્થ એ કરવામાં આવ્યો કે કટોકટીમાં બધાએ કશી ગરબડ કરવી નહીં અને શાંતિ રાખવી.

અનુશાસન એટલે વિદ્વાનોનું શાસન.  શાસકોનું શાસન નહીં

અનુશાસન એટલે વિદ્વાનોનું શાસન. શાસકોનું શાસન નહીં

અલબત્ત ગુજરાતમાં બાબુભાઇ જશભાઇ પટેલનુ એટલે કે જનતા મોરચાનું રાજ હતું એટલે જ્યાં સુધી જનતા મોરચાનું રાજ રહ્યું ત્યાં સુધી કશો વાંધો ન આવ્યો. જ્યાં કોંગી સરકારો હતી ત્યાં સભા સરઘસ, ધરણા, દેખાવો વિગેરેની બંધી હતી. અને તે બધું ઈન્દીરાઇ કોંગ્રેસના નેતાઓના નિવેદનો પ્રમાણે અને તેમને શરણે ગયેલા સમાચાર માધ્યમો ના કહેવા પ્રમાણે દેશવિરોધી પ્રવૃત્તિઓ હતી. પણ ગુજરાતમાં આ જ ઈન્દીરાઇ નેતાઓ બાબુભાઇ પટેલની સરકાર સામે સભા, સરઘસ, ધરણા, દેખાવો વિગેરે બધું જ કરતી. જેમ અત્યારે કોંગ્રેસના કપિ સિબ્બલ, (ક)પી. ચિદમ્બરમ, મોઇલી, હાલનું નહેરુવીયન ફરજંદ જે મહામંત્રીનો હોદ્દો પણ ધરાવે છે તે અને પ્રણવ મુખર્જિ જેવા નેતાઓ તેમના અન્નદાતા ના ઈશારે બેફામ વર્તન અને નિવેદનો કરે છે તેવું તે વખતે કોંગી નેતાઓ કરતા.

 

ફેર એટલો હતો કે અત્યારે ભાષાની સમસ્યાને કારણે જેમ એન્ટોનીયા માઇનો ખાસ કશું બોલી શકતા નથી અને બોલતા નથી અને મનમોહનજીને એવી ફાવટ નથી, પણ તે વખતે ઈન્દીરા ગાંધી અને તેમના પક્ષના પ્રમૂખ શ્રી દેવકાંત બરુઆ, બંસીલાલ, આખા દેશમાં બેફામ હતા. તેમને અને તેમના ઉપાસકોને માપદંડોની કશી નડતર ન હતી.

 

બાબુભાઇ જશભાઇ પટેલ એટલે રણમાં વીરડી

બાબુભાઇ જશભાઇ પટેલ એટલે રણમાં વીરડી

બાબુ ભાઇ પટેલની સરકાર તેમને આંખના કણાની જેમ ખૂંચતી હતી. સમાચાર માધ્યમો એક તરફી હોવા છતાં પણ બાબુભાઇ જશભાઇ પટેલે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટાણીઓ કરાવેલ. એમાં અમદાવાદ કોર્પોરેશનની ચૂંટણી પણ આવેલી. કોંગીઓએ એડી ચોટીનું જોર લાગવેલ. પણ  જનતા મોરચો અમદાવાદ કોર્પોરેશનની ચૂંટણી ચાર સીટે જીતી ગયેલ. પણ કોંગીઓ તાલુકા અને જીલ્લા પંચાયતોની મોટાભાગની ચૂંટણીઓ જીતી ગયેલ. ગામડાઓમાં એવી ધાક ફેલાવેલી કે આજકાલમાં જ બાબુભાઇ જશભાઇ પટેલની સરકાર જશે. પછી તમને કોણ બચાવશે?

પક્ષપલ્ટો

ઈન્દીરા ગાંધી અને તેના સવાયા ઉપાસકોને સાધન શુદ્ધિનો બાધ ન હોવાથી કેટલાક વિધાન સભાના સભ્યોને ડરાવી ને પક્ષપલ્ટો કરાવીને સરકારને તોડી જેમાં ચિમનભાઇ પટેલની પાર્ટીના સભ્યો મુખ્ય હતા. રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ કર્યું. તે પછી ધરપકડનો દોર ગુજરાતમાં ચાલુ થયો હતો. નાનુભાઇ, કાન્તિભાઇ, હસમુખભાઇ, હર્શદભાઇ માવાણી, પ્રકાશભાઇ જેવા નિડર સર્વોદયવાદી કાર્યકરોને પણ પકડવામાં આવ્યા. જનસંઘ અને આરએસએસના તાલુકા અને મહાલ કક્ષાના હોદ્દેદારો અને બીજા બોલકા કાર્યકરોને પણ જેલ ભેગા કરેલા. જેઓ રાજકારણમાં રસ લેતા હતા તેવા વકીલોને પણ જેલ ભેગા કરેલા.


રવિશંકર મહારાજને પકડ્યા ન હતા. કારણ કે તેઓ પથારીવશ હતા અને કોઇએ ઈન્દીરા ગાંધીને સલાહ આપેલી કે છાણે વીંછી ચડાવવા જેવો નથી. જે કર્યું છે તે પૂરતું છે.

રવિશંકર મહારાજ એટલે ગુજરાતનો આત્મા

રવિશંકર મહારાજ એટલે ગુજરાતનો આત્મા

ભૂમિપૂત્ર જે સર્વોદય સમાજનું મૂખ પત્ર છે તેના ઉપર ધોંસ પડેલી. એક પછી એક મુદ્રણાલયોને સીલ કરવામાં અવેલ અને હોદ્દેદારોને જેલ ભેગા કરેલ. જે પણ મહાત્માગાંધીવાદી તંત્રીઓ હતા તે બધા જેલમાં હતા.

ગોરવાલા જેઓ “ઑપીનીયન” ચલાવતા હતા તેના પ્રેસને સીલ લગાઇ ગયાં. એટલે શ્રી ગોરવાલાએ તેમનું પીરીયોડીકલ સાઈક્લોસ્ટાઈલ કોપીઓના સ્વરુપમાં તેમના ગ્રાહકોને પહોંચતું કરવા માંડ્યું. તો તે સાઈક્લોસ્ટાઇલ મશીન જપ્ત થયું. તો શ્રી ગોરવાલાએ કાર્બન કોપીઓ બનાવીને તેમનું “ઓપીનીયન” ચાલુ રાખ્યું. અંતે તેમને પણ જેલ ભેગા કર્યા. શ્રી ગોરવાલા જ્યારે ૧૯૭૭માં છૂટ્યા ત્યારે  તેમણે તેમના ગ્રાહકોને લવાજમ પરત કર્યું. શ્રી ગોરવાલા એક આઈ.સી.એસ. અધિકારી હતા ને તેઓશ્રી પચાસના દાયકામાં સરકારની નીતિઓ સાથે અસંમત હોવાથી રાજીનામુ આપીને છૂટા થયેલ.

 

ગુજરાતમાં કટોકટીના સમયમાં “જનતા છાપું” અને “જનતા સમાચાર” એમ બે ભૂગર્ભ છાપા મારા જોવામાં આવેલ. જે અનિયમિતરીતે બહાર પડતા હતા. પૈસા ખૂટી જવાથી અને લોકો તે વાંચવા માટે પણ ડરતા હોવાથી બંધ થયેલ. હવા એવી ફેલાવવામાં આવી હતી કે આવું કોઈ પણ સાહિત્ય હાથમાં હોવું તે પણ દેશદ્રોહ ગણાશે. હાઈકોર્ટનો કોઈ ચૂકાદો પણ જો એવો હોય કે જેમાં સરકાર કેસ હારી ગઈ હોય તો તે ચૂકાદો પણ છાપી ન શકાય.

 

સાદી કોર્ટનો એક કેસ જોઇએ.

કેટલાક લોકોને પોલીસે પકડ્યા.

 

ન્યાયાધીશ સામે રજુ કર્યા. રજુ કર્યા એટલે ન્યાયધીશ સાહેબે પૂછ્યું કેમ પકડ્યા છે?

પોલીસે કહ્યું “સાહેબ આ લોકો બોલતા હતા. “ભારતમાતાકી જય”, “મોંઘવારી દૂર કરો”, “કટોકટી દૂર કરો”. આવું સરકાર વિરુદ્ધમાં બોલાતું હશે? આતો દેશદ્રોહ થયો કહેવાય?

 

ન્યાયધીશે કહ્યું  “ભારતમાતાકી જય” બોલે તેમાં તમને શો વાંધો છે? એ સરકાર વિરુદ્ધ કેવીરીતે થયું?

પોલીસે કહ્યું પણ સાહેબ, તેઓ મોંઘવારી દૂર કરો એવું પણ બોલે છે.

ન્યાયધીશે કહ્યું . “એ તો તેમની માગણી છે. તમારે પૂરી કરવી હોય તો કરો. ન કરવી હોય તો ન કરો. આવી માગણી કરવી એ કંઈ દેશદ્રોહ ન કહેવાય.”

પોલીસે કહ્યું ” પણ સાહેબ આ લોકો તો કટોકટી દૂર કરો તેમ પણ કહે છે”

ન્યાયધીશ સાહેબે કહ્યું ” આ પણ માગણી જ છે ને! એમાં દેશદ્રોહ ક્યાં આવ્યો?”

 

કેટલાક રાજકીય કાર્યકરો ભૂગર્ભમાં ચાલ્યા ગયેલ.

 

જેઓ ભૂગર્ભમાં ગયેલ તેમની શોધખોળ પોલીસ તેમની રાહે ચલાવતી. જો ઉપરથી દબાણ હોય તો તે ભૂગર્ભવાસીના કોઇ પણ ઉમરના સગાને પકડીને પોલીસ જેલમાં પૂરી દેતી. પછી ભલે ને તે વ્યક્તિ લુલી કે લંગડી કેમ ન હોય.

આવા તો ઘણા સમાચાર “જનતા છાપાં”માં આવતા. જેમણે “જનતા છાપાં”ની નકલો જાળવી રાખી હશે તેના ઘણા ભાવ ઉપજશે.

જયપ્રકાશ નારાયણ

 એવું કહેવાય છે કે જ્યારે જયપ્રકાશ નારાયણને પકડ્યા ત્યારે તેમના દવાદારુ ચાલુ હતા. તેમને પકડ્યા પછી થોડા દિવસ પછી તેમને હતઃપ્રભ કરવા બંધ રીફ્લેક્ટીવ કાચવાળી ગાડીમાં એટલે કે કારની અંદર બેઠેલા બહારનું બધું જોઇએ શકે પણ બહારના કોઇ કારની અંદરનાને ન જોઇ શકે તેવા કાચવાળી ગાડીમાં તેમને બેસાડી દિલ્હીમાં રસ્તાઓ ઉપર ફેરવ્યા હતા. અને તેમને બતાવ્યું હતું કે જુઓ અમારી વાતને જનતાએ કેવી સ્વિકારી લીધી છે અને ક્યાંય પણ કશો ઉહાપોહ કે અશાંતિ નથી. વાસ્તવમાં તમને કોઇ સપોર્ટ કરતું નથી. તમે નાહકના જ લડત ચલાવતા હતા.

 

જયપ્રકાશ નારાયણ ને આઘાત લાગ્યો કે નહીં તેની ખબર નથી. પણ તેમની તબિયત બગડતી જતી હતી. એટલું જ નહીં પણ સરકાર ગુન્હાહિત બેદરકારી બતાવી રહી હતી.

લોકનાયક જયપ્રકાશ નારાયણ

લોકનાયક જયપ્રકાશ નારાયણ

કાયદેસરતો જે કોઇ વ્યક્તિને તમે કેદ કરો તો તેની સૌ પ્રથમ શારીરિક તંદુરસ્તીની ડોક્ટરી તપાસ થવી જોઇએ.

 

જો કોઇ વ્યક્તિને કેદ કરવામાં આવે અને જો તે વખતે અગર તે વ્યક્તિને દવાદારુ ચાલતા હોય તો તેનો રીપોર્ટ મંગાવી તે પ્રમાણે તેની આગળ ઉપર ચિકિત્સા કરવી જોઇએ.

 

તેના ખોરાકમાં કોઇ પરેજી આવતી હોય તો તે પ્રમાણે તેને ખોરાક આપવો જોઇએ.

 

અને જો જયપ્રકાશનારાયણ જેવા મોટાગજાના નેતા હોય તો તેમના સ્વાસ્થ્યની બાબતમાં વડાપ્રધાને ખુદ રોજબરોજની તેમની શારીરિક હાલત વિષે માહિતગાર રહે એવી શિષ્ટતા દાખવવી જોઇએ અને તેવી વ્યવસ્થા ગોઠવવી જોઇએ.

 

પણ ઈન્દીરા ગાંધી અને તેમના ઉપાસકોએ આવું કંઈજ કર્યું નહીં. એટલે કે તેમને જેલમાં પૂર્યા પછી તેમની કોઇ દાક્તરી તપાસ ન થઈ, ન તો તેમને જે દવાદારુ અને ભોજનમાં પરેજી રાખવાની હતી તેનો કોઇ રીપોર્ટ મંગાવવામાં આવ્યો કે ન તો તે વિષે દરકાર કરવામાં આવી.

 

જયપ્રકાશ નારાયણ ને કીડની ની દવા ચાલતી હતી. અને તેમને ખોરાકમાં મીઠું આપવાનું ન હતું.

 

પણ આવી કોઇ ચકાસણી કે ધ્યાન રાખવામાં ન આવ્યું કારણ કે ઈન્દીરા ગાંધી અને તેના સાગરિતો અને સરકારી નોકરો એમ માનતા કે બધા જ અધિકારો રદ થયા છે.

 

જયપ્રકાશ નારાયણ ની હાલત ઉત્તરોત્ત્ર બગડતી જતી હતી.

 

સર્વોદય કાર્યકર શ્રી દેશપાંડે અમદાવાદની મુલાકાતે આવેલા. તેમને શાંતિસેનાના કાર્યાલયમાં મળવાનું થયું. તેમણે જયપ્રકાશ નારયણની તબિયત વિષે વર્ણન કર્યું અને દુઃખ વર્ણવ્યું. હું તો કોઇ પત્રકાર હતો નહીં. પણ મેં અમૂક સવાલો પૂચ્છ્યા જે તેમને ગમ્યા કે નગમ્યા તે ખબર નથી.

 

સવાલઃ જયપ્રકાશ નારાયણને જ્યારે કેદ કરવામાં આવ્યા ત્યારે તેમની દાક્તરી તપાસ થઈ હતી?

જવાબઃ ના. એવું લાગતું નથી.

સવાલઃ જયપ્રકાશ નારાયણની તબિયત ખરાબ થવાનું કારણ શું છે?

જવાબઃ તેમને મીઠું ખાવાની બંધી હતી અને તો પણ તેમને મીઠાવાળો ખોરાક આપવામાં આવતો હતો.

સવાલઃ જયપ્રકાશ નારાયણની તબિયત વિષે ઈન્દીરા ગાંધી તરફથી કોઇ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે કે કોઇ વ્યક્તિ તેમને નિયમિત રીતે તેમની તબિયતના સમાચારો મોકલે?

જવાબઃ ના. એવું લાગતું નથી.

સવાલઃ ઈન્દીરા ગાંધીએ કદી જયપ્રકાશ નારયણ ની તબિયતવિષે પૃચ્છા કરી છે?

જવાબઃ ના તેમણે કદી આવું પૂછાવ્યું નથી.

સવાલઃ શું સર્વોદય મંડળ તરફથી એવી કોઇ વ્યવસ્થા થઈ છે કે  ઇન્દીરા ગાંધીને જયપ્રકાશ નારાયણની તબિયતના અહેવાલો કોઇ રીતે મોકલવામાં આવે?

જવાબઃ ના ના એવી કોઇ વાતની મને ખબર નથી. પણ મને શું કામ આવું પૂછો છો?

તમે કોણ છો. …?” પણ મારા ખાદીના કપડા જોઇને વાત વાળી દીધી અને બહારના બીજા પ્રોગ્રામમાં નિકળી ગયા.

 

રાક્ષસોમાં કોઇ એવો રાક્ષસ પણ નિકળી આવે કે જે પોતાના કમનસીબે કે કરમની કઠણાઇએ ઈન્દીરાઇ કોંગ્રેસમાં આવી ગયો હોય. અથવા તો કોઇ મતિભ્રમ થયો હોય અને ઈન્દીરાઇ કોંગ્રેસમાં આવી ગયો હોય. તેને ખબર પડી કે જયપ્રકાશ નારાયણની તબિયત બગડવા ઉપર છે, તેથી તેણે કોઇ મોટાનેતાને ગંભીરતા પૂર્વક વાત કરી. પણ એ મોટા નેતાની ઈન્દીરાગાંધીને કહેવાની હિંમત ન હતી. એટલે તેમણે વિનોબા ભાવે ને ચિઠ્ઠી લખીને જણાવ્યું કે તમે ઈન્દીરાગાંધીને વિનંતિ કરો કે જયપ્રકાનારાયણની તબીયત નાજુક હોવાથી તેમને કેદમાંથી છોડે. વિનોબા ભાવેએ ઈન્દીરા ગાંધીને કશો પત્ર તો ન લખ્યો પણ જે પત્ર તેમના ઉપર આવેલો તેના “તમે ઈન્દીરાગાંધીને વિનંતિ કરો કે જયપ્રકાનારાયણ ની તબીયત નાજુક હોવાથી તેમને કેદમાંથી છોડે” એ વાક્ય નીચે લીટી દોરી એ પત્ર ઈન્દીરા ગાંધીને મોકલી આપ્યો. ઇંદીરા ગાંધીએ આવો પત્ર વિનોબા ભાવે ને લખવા બદલ પહેલાં તો તે કોંગી હોદ્દેદારને પક્ષમાંથી કે હોદ્દા ઉપરથી ફારગતી આપી.

 

જય પ્રકાશ નારાયણની તબિયત અતિશય બગડી હતી અને તેઓ લગભગ બેભાન હતા. તેમની પાસે એક કાગળ પર સહી કરાવીને જાહેર કર્યું કે તેમને પેરોલ છોડવામાં આવ્યા છે. પછી જયપ્રકાશ નારાયણના અંગત ડૉક્ટરની નિગરાની હેઠળ તેમની સારવાર ચાલુ થઈ. આ અગાઉ એવી જાહેરાતો થતી હતી કે જો જયપ્રકાશ નારાયણ મરી જશે તો તેમને ભવ્ય વિદાય અપાશે અને તે માટે સરકારે બધી તૈયારી કરી છે. પણ ઈન્દીરા ગાંધીના અને ઈન્દીરાઈ કોંગ્રેસના કમ નશીબે જયપ્રકાશ નારાયણ બચી ગયા. પણ તેમની બંને કીડનીઓ બગડી ગઈ હતી. અને તેમને દર આઠવાડીયે એકવાર ડાયાલીસીસ પર રાખવા પડે એમ હતું. એ રીતે તેમની ચિકિત્સા ચાલુ થઈ. પછી તો તેમની તબીયતનું રોજ એક બુલેટીન આવતું. જેમાં તેઓએ સવારમાં નાસ્તામાં એક ઈન્ડુ લીધું એ વાત જરુર આવતી, જેથી મારા જેવા અનેક ગુજરાતીઓને આઘાત લાગે કે “અરે! શું જયપ્રકાશ નારાયણ ઈન્ડા પણ ખાય છે?”

 

એકાદ વર્ષ પછી જનતા કટોકટીથી કંટાળી ગઈ હતી. અને બધા સવાલો પૂછતા કે મોરારજી દેસાઈ કેમ આમરાંત ઉપવાસ ઉપર ઉતરતા નથી?

મોરારજી દેસાઇ

મોરારજી દેસાઇ વિષે અખબારોમાં તેમનું નામ લીધા વગર એવા અહેવાલો આવતા કે ” એક વયોવૃદ્ધ નેતા કે જે ફક્ત ફળાહાર જ કરે છે તેમને માટે રોજના ૨૦ કીલો ફળોનો ખર્ચ થાય છે.

 

મોરારજી દેસાઇઃ જવાનને શરમાવે તેવા વયોવૃદ્ધ

મોરારજી દેસાઇઃ જવાનને શરમાવે તેવા વયોવૃદ્ધ

મોરારજી દેસાઇઃ જવાનને શરમાવે તેવા વયોવૃદ્ધ ભડવીર

 

મોરારજી દેસાઇને ૧૨ ફુટ બાય ૧૨ ફુટ ની રુમમાં એક ખાટલો પાથરી રાખવામાં આવ્યા હતા. તેમને બારણાના દરવાજાની બહાર જવાની છૂટ ન હતી. રુમનો દરવાજો સાદી રીતે બંધ રાખવામાં આવતો. એક વખત તેમના રુમના દરવાજાને બહાર થી સ્ટોપર મારવામાં આવી અને તાળું મારવામાં આવ્યું એટલે મોરારજી દેસાઇએ ખોરાકપાણી બંધ કરી દીધા. એટલે પછી તૂર્ત જ તાળું અને સ્ટોપર ખોલી દેવામાં આવ્યા. મોરારજી દેસાઈને મોર્નીંગ અને ઈવનીંગ વૉક કરવાની ટેવ હતી. પણ તેમને રુમની બહાર નીકળવાની બંધી હતી તેથી તેઓ ખાટલાની ફરતા આંટામારતા અને એ પ્રમાણે તેઓ તેમની મોર્નીંગ વૉક અને ઈવનીંગ વૉક પૂરી કરતા. શરુઆતમાં તેમને છાપાં આપવામાં ન આવ્યા એટલે તેમણે માગણી કરી. પણ તેને માન્ય રાખવામાં ન આવી. એટલે તેમણે ઉપવાસ ઉપર ઉતરવાની ધમકી આપી હતી. એટલે તેમને છાપાં આપવાનું ચાલુ થયેલ.

 

જેલમાં ઘણા કેદીઓની હાલત બગડવા માંડેલી. અને કેટલાક “અમે રાજકીય પ્રવૃત્તિમાં હવે નહીં પડીએ એવું લેખિત આપીને છૂટી ગયેલ. પણ તેવા બહુ ઓછા હતા. અટલ બિહારી બાજપાઈને પણ કમર અને ઘૂંટણની તકલીફો ચાલુ થયેલ.  

 

વિનોબા ભાવે શતરંજ (ચેસ) રમવામાં હોંશીયાર છે.

“કટોકટી એટલે અનુશાસનપર્વ” એવું કહ્યું ખરું પણ તેનો વિચિત્ર અર્થ સરકારે તારવેલ. આ વિષે ગયા વર્ષનું મારું લખાણ વાંચવું.

 

ગૌ-રક્ષા એટલે માત્ર ગાય નહીં પણ સમગ્ર પશુ સૃષ્ટિ જેની ઉપર માનવજાત આધાર રાખે છે તેની રક્ષા પણ શરુઆત ગાયથી કરો

ગૌ-રક્ષા એટલે માત્ર ગાય નહીં પણ સમગ્ર પશુ સૃષ્ટિ જેની ઉપર માનવજાત આધાર રાખે છે તેની રક્ષા પણ શરુઆત ગાયથી કરો

વિનોબા ભાવે ગૌવધબંધી માટૅ સરકારને પત્ર લખ્યો કે તેઓ આમરણાંત ઉપવાસ ઉપર શે. જોકે છાપાંઓમાં આવું કશું આવે નહીં પણ કોઇ કોંગી નેતાએ વિનોબાની ટીકા કરી. “અપન” વાલો બોલ્યો છે એ હિસાબે તે વાત છાપાંમાં (અંગ્રેજી છાપામાં) આવી.


ઈન્દીરા ગાંધીએ વિનોબા ભાવેને સરકાર તરફથી મૂદત આપી. એટલે વિનોબાને લાગું કે હજી આ બાઇનું સાવ તો ખસી ગયું નથી. એટલે આ કટોકટી લાંબી ચાલે એ વાતમાં માલ નથી.


વળી વિનોબા ભાવે આચાર્યોનું સંમેલન યોજ્યું અને તેમાં બધાને ગભરાયા વગર સૂચનો કરવાનું કહ્યું. ઠરાવ પાસ થયો:

“જો કટોકટી એ વાસ્તવમાં કટોકટી હોય તો તે દેશનો પ્રશ્ન છે અને દેશની સમસ્યા છે. એટલે તેને કોઇ એક પક્ષ કે કોઇ એક વ્યક્તિની સમસ્યા ન જ ગણાય.


“દેશ જો કટોકટીમાં હોય” તો તેની સમસ્યાનો ઉકેલ બધાએ સાથે મળીને શોધવો જોઇએ. જે તે ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો એટલે કે આચાર્યો (આચાર્ય એટલે એવા નિષ્ણાતો કે જેની પાસે રાજકીય સત્તા નથી પણ નૈતિક સત્તા છે) ભેગા મળીને તેના ઉપાયો શોધવા પડશે અને શોધવા જોઇએ. સત્તાધારીઓ જે કરે તે શાસન અને આચાર્યો જે કરે તે અનુશાસન છે. એટલે જો કટોકટી હોય તો શાસકોએ સત્તા છોડીને આચાર્યોની સલાહ પ્રમાણે કામ કરવું જોઇએ.

જેમને પકડ્યા છે તેમને અચોક્કસ સમય સુધી કેદમાં ન રખાય. તેમને જેમ બને તેમ જલ્દી છોડી દેવા જોઇએ.”

“કટોકટી પણ અચોક્કસ સમય સુધી ન રખાય અને તેની મૂદત નક્કી કરવી જોઇએ.”

 

આ દરમ્યાન અખબારોમાં એવા અહેવાલો વહેતા થતા કે સરકાર બધા રાજકીય કેદીઓને એક સાથે છોડશે નહીં. તેમજ તેમને જ્યારે છોડવામાં આવે ત્યારે “હીરો તરીકે” તેમનું સ્વાગત ન થાય તેનું ખાસ ધ્યાન રખાશે. તે બધાને એ રીતે એક એક કરીને છેડવામાં આવશે.

 

સરમૂખત્યારી એ વાઘ ઉપરની સવારી છે. દેશની આાર્થિક પરિસ્થિતીને સુધારવામાં  કટોકટીની નિરર્થકતા અને નિસ્ફળતા દેખાવા માંડ્યા હતા. ઈન્દીરા ગાંધીના પ્રશંસકો ઇન્દીરા ગાંધીનો બચાવ કરવા એવી વાતો વહેતા મૂકતા કે કટોકટી મૂકવામાં ઈન્દીરા ગાંધીને જરાય રસ ન હતો. તેઓ તેનાથી જરા પણ ખુશ ન હતા. તેઓ હંમેશાં ચિન્તા ગ્રસ્ત રહેતા હતા. કેટલાક એવી અફવા ફેલાવતા કે ચંડાળ ચોકડી જ જવાબદાર હતી. અને તેમણે જ ઈન્દીરા ગાંધીને કટોકટી લાદવા માટે ફરજ પાડેલી.

જનતા છાપાંમાં એવા સમાચારો આવતા કે ઈન્દીરા ગાંધી ખૂબ ડરપોક છે અને ઘરની બહાર પણ રાત્રે નિકળતાં નથી. ઘરની બહાર ઝાડવું ખખડે તો પણ ઝબકીને જાગી જાય છે. અને ડરી જાય છે.

ચંડાળ ચોકડી અને ઈન્દીરા ગાંધી સહિત સૌએ આતંક ફેલાવેલો. સરકારી અધિકારીઓને બિભત્સ ગાળો આપવામાં આવતી હતી. અને પ્રધાનોને લાફા મારવામાં આવતા હતા. આ વાતોની પૂષ્ટિ કરતા અહેવાલો પણ આવેલા. કટોકટીનો ભાર વધતો જતો હતો.

 

કટોકટી દરમ્યાન ઈન્દીરા ગાંધીના અનુયાયીઓએ વર્ગ વિગ્રહ એટલે કે સવર્ણ અને અસવર્ણના ભેદ બહુ ઉત્પન્ન કરી દીધેલા. અસવર્ણોને કહેવામાં આવતું કે આ કટોકટી તો સવર્ણો ઉપર થોડા વર્ષોથી જ છે. પણ હે પછાત વર્ગના દલિત લોકો, તમને તો આ લોકોએ હજારો વર્ષથી કટોકટીથી પણ બદતર હાલતમાં રાખ્યા છે. હવે જુઓ આપણી ઈન્દીરા માઈ તેમને કેવા પાઠ ભણાવી રહી છે.

 

અને એટલે જ કટોકટી ઉઠી ગયા પછી જે લોકસભાની ચૂંટણી થઈ તેમાં ઉત્તરભારતમાં બધી જ બેઠકો ગુમાવનાર ઈન્દીરાઇ કોંગ્રેસ પક્ષ ગુજરાતમાં આઠ બેઠકો ઉપર જીતી ગયેલ.

કટોકટી દરમ્યાન મોટો ઘાટો ગુજરાતને એ પડ્યો કે ગુજરાતે હિતેન્દ્ર દેસાઇએ પક્ષ પલટો કરી ઈન્દીરા કોંગ્રેસમાં ભળી ગયા.

ઈન્દીરાગાંધી અને તેમની કહેવાતી ચંડાળ ચોકડી ખુદ પોતાની બેઠક પર ચૂંટણીમાં ગંજાવર મતોથી હારી ગયેલ.

 

એક બીજા સમાચાર પણ હતા કે ઈન્દીરાગાંધી ભારતીય લશ્કરના હેડને કહેલ કે તેઓ દેશનો કબજો લઈ લે. પણ તેમણે ના પાડી હતી અને કહ્યું કે લોકશાહીને આવવા દો. અમે રાજકારણમાં પડતા નથી.

 

ઈન્દીરા ગાંધીએ તેઓ જેવા હારી ગયાં એટલે કટોકટી પાછી ખેંચી લીધી. હવે સૈધાંતિક રીતે જો ઈન્દીરા ગાંધી માનતા હોય કે દેશ માટે કટોકટી જરુરી હતી તો તેમણે પોતે તો કટોકટીને પાછી ખેંચી લેવા જેવી હતી જ નહીં. નવી સરકાર ઉપર જ નિર્ણય છોડી દેવા જેવો હતો. કટોકટી લાદવી એ એક નીતિ વિષયક નિર્ણય હતો અને હારેલી સરકારે આવા નીતિવિષયક નિર્ણયો લેવા ન જોઇએ. નીતિ વિષયક નિર્ણયો નવી સરકાર જ લઈ શકે. પણ ઈન્દીરા ગંધી એવી કોઇ સૈધાંતિક બાબતોમાં માનતા ન હતા.

 

કટોકટી પછીની ચૂંટણીમાં ઈન્દીરાઇ કોંગ્રેસની હાર થઈ. જનતા મોરચાનો જ્વલંત વિજય થયો. મોરારજી દેસાઈ વડાપ્રધાન થયા. તેમણે કોંગ્રેસ (સંસ્થા) નો વિલય કર્યો. અને જનતા પાર્ટી બની.

 

આમ જનતાએ બનાવેલી પાર્ટીની લડતને સ્વતંત્રતા માટેની લડત નંબર – ૨. કહેવામાં આવી. ભારતને સરમુખત્યારીમાંથી ૧૮માસમાં જ મૂક્તિ મળી. જગતના બીજા દેશોને આવી સ્થિતીમાં આવ્યા પછી લોકશાહીની પુનઃસ્થાપના માટે વર્ષો વિતી ગયેલ. મોરારજી દેસાઇની સરકારે નીતિવિષયક અને લોકશાહીની રક્ષા વિષયક ઘણા સારા નિર્ણયો લીધા. અને દેશ પ્રગતિના પંથે પણ પડ્યો.

 

ઊત્તરભારત, ખાસ કરીને બિહાર અને યુપી નું રાજકારણ ગુજરાત કરતાં અલગ છે. ચરણ સિંહ જેઓ પોતાને ગાંધીવાદી ગણાવતા હતા તેમણે ઇન્દીરા ગાંધીના જે રડ્યા ખડ્યા સભ્યો હતા તેમનો, જનતા પાર્ટીના તેમના સમર્થકોનો અને યશવંત રાવ ચવાણની કોંગ્રેસનો સહારો લઈ સરકારને ૧૯૭૯ના અંતમાં તોડી. અને પછી અખબારી પ્રચાર કે જેનામાં પ્રમાણભાન ની પ્રજ્ઞાનો અભાવ અને સંદર્ભને સમજવાની પ્રજ્ઞાનો અભાવ હતો તેને કારણે ઇન્દીરા ગાંધીની સરકારનો ફરી થી ઉદય થયો.


જયપ્રકાશ નારયણે કહ્યું “પૂરા બાગ ઉજાડ દીયા”. બાજપાઇએ તેમને કહ્યું અમે તેને ફરી ખીલવી દઈશું.

કોંગ્રેસ (સંસ્થા)નો વિલય થઈ ગયો હોવાથી ચંદ્ર શેખર, વીપી સિંહ વિગેરે એ નવા પક્ષો રચ્યા. ગુજરાતના મોરારજીના સાથીદારો ઈન્દીરાઇ કોંગ્રેસમાં ભળી ગયા. જેમાં ઢેબરભાઇ, કૃષ્ણવદન જોષી મૂખ્ય હતા. સંશોધનનો વિષય છે કે તેમના જેવાને પક્ષ પલટો કરવાની શું જરુર પડી? મોરારજી દેસાઇની જેમ માનભેર નિવૃત્ત થઈ શક્યા હોત. પણ ઈન્દીરાગાંધીએ ફરીથી સત્તા ઉપર આવ્યા પછી દરેક સર્વોદય અને કોંગ્રેસ (સંસ્થા) ના જે કોઇ સેવકો લોકસેવા અર્થે જે કંઈ સંસ્થાઓ ચલાવતા હતા તે સૌ કોઇ ઉપર તપાસ રુપી દમનનો કોરડો વીંઝ્યો હતો.

 

ખરાબ રીતે હાર્યા પછી એક વંશપરંપરાગત રીતે ચાલતો પક્ષ આખા દેશ ઉપર કેવી રીતે હાવી જાય છે તેને માટે જુઓ વિશ્વબંધુ ગુપ્તાનો “ચૌથી દુનિયા” સાથેનો વાર્તાલાપ

તે માટે અહીં સીલેક્ટ, કોપી કરી બ્રાઉઝર ઉપર પેસ્ટ કરી ક્લીક કરો.

http://www.youtube.com/watch?v=LhU7MZgf2RA&feature=player_embedded

ગાંધીબાપુ જીવતા હતા ૧૯૭૭માં

ગાંધીબાપુ જીવતા હતા ૧૯૭૭માં

એક પાદરીએ કહ્યું મેં સ્વર્ગમાં જીસસ પાસે એક માણસને જોયો જે જીસસ ની સૌથી નજીક હતો… તે ક્રીશ્ચીયન ન હતો. તે હતો એમકે ગાંધી

કોંગ્રેસ ઉપર જ્યારે આફત ન હોય ત્યારે તે પૈસા બનાવે છે. પૈસા બનાવે એટલે તે મુશ્કેલીમાં આવે છે અને તેથી દેશ ની જનતા ઉપર કટોકટી લદાય છે.
જવાહરલાલ નહેરુએ કટોકટી લાદેલ.
પછી ઈન્દીરા ગાંધીએ કટોકટી લાદેલી
અને હવે કેવીરીતે હૅટ્રીક થશે તે માટે આગળ વાંચતા રહો.
જે પ્રજા ભૂતકાળ ભૂલે છે તે ભૂતકાળનું પૂનરાવર્તન જુએ છે.

શિરીષ મો. દવે

 

Read Full Post »

%d bloggers like this: