Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર’

ઘોડો ગાડીની પાછળ લાગે કે આગળ?

કોણ તોડશે મિલીભગત?

ઘોડો ગાડીની પાછળ લાગે કે આગળ?

સરકારી કાર્યાલયોમાં મોટે ભાગે ગાડી આગળ હોય અને પાછળ ઘોડો હોય છે. આનો અર્થ ફક્ત એટલો છે કે જે કામ પહેલાં કરવાનું હોય તે પહેલાં નહીં કરવાનું પણ જે કામ પહેલાં કરવાનું હોય તે કામ પહેલાં કરવાનું. અને જે કામ પહેલાં કરવાનું હોય તે થોડું ઘણું કરવાનું અને પછી હરિ હરિ. એટલે કે નહીં કરવાનું.

તમને આશ્ચર્ય લાગશે કે ૧૯૮૩ના ચોમાસામાં મુંબઈમાં ભારે વરસાદ પડેલો. હાઈ કોર્ટે દખલ કરેલી કે માસમાં ખાડાઓ પૂરી તો. કામ વીસ વર્ષ સુધી ચાલેલ. જેટલા રસ્તા સીમેંટ કાંકરેટના કર્યા તે ખાડા વગરના થયા. પણ આપણા કમીશ્નરો એવા ડાહ્યા કે ડાબી બાજુની  ફુટપાથ ના એન્ડથી જમણી બાજુની ફુટપાથના એન્ડ સુધી ને રસ્તો ગણ્યો. એટલે મુંબઈને ખાડા વગરનું કરવાની તેમની દાનત નહતી.

આમેય મુંબઈમાં વરસાદ તો ઘણો પડે છે. એટલે જો ક્યારેક દિવસમાં ઘણા કલાક જોરદાર  સતત વરસાદ પડે  તો રસ્તાઓ બંધ થઈ જાય અને રેલ્વે ટ્રેનો પણ બંધ થઈ જાય.

રસ્તાઓ શું કામ બંધ થઈ જાય?

રસ્તાઓ એટલા માટે બંધ થઈ જાય (એટલે કે ગોઠણ જેટલા પાણી ભરાઈ જાય) કારણ કે ગટરો બરાબર સાફ હોય એટલે પાણીને જવાની જગ્યા હોય.

ગટરો શા માટે બંધ થઈ જાય?

કારણ કે ગટરોમાં કચરો હોય.

ગટરોમાં કચરો શા માટે હોય?

કારણ કે રસ્તો સાફ કરવાવાળા અને કચરો ઉપાડવાવાળા ભીન્ન ભીન્ન હોય. રસ્તો સાફ કરવાવાળા/વાળી કચરાની ઢગલીઓ કરે અને કચરો ઊઠાવવા વાળા યોગ્ય સમયે (ફાવે ત્યારે) હાથ લારી લઈને આવે અને કચરો ઉઠાવે.

રસ્તો સાફ કરવાવાળી તો હિરોઈનો જેવી સ્ટાઈલીસ્ટ (અદાઓવાળી)  હોય. તેમની અદાઓથી રસ્તો સાફ કરે. ગટરની નજીકમાં નો કચરો તો જો ઢાંકણું ખુલ્લું હોય અને અથવા ગટર ખુલ્લી હોય તો ગટરમાં નાખે. જેટલી ઢગલીઓ ઓછી બને એટલું સારુંને? આપણા ભાઈઓને એટલી ઓછી ઢગલીઓ ઉપાડવી પડે. આપણા મ્યુનીસીપલ કમીશ્નરો આવી કર્મચારીઓની દગડાઈને કારણે, કચરો ભરેલી ગટરો સાફ કરવા માટે, વધારાના કરોડો રુપીયાની જોગવાઈ કરે છે. અને પોતાની પીઠ થાબડે છે. વધારાનો ખર્ચો તેમની સપ્લીમેન્ટરી ખાયકી થઈ. કોન્ટ્રાક્ટર વળી પાછો આમાંથી પણ પૈસા બનાવે. ગટરોની સફાઈ પણ્ ઢગલીસીસ્ટમ થી થાય છે. ઢગલીઓ કરવાનો સમય અને ઢગલીઓ ઉઠાવવા વચ્ચે નો સમય, કલાકો થી દિવસો સુધીનો હોઈ શકે.

પણ આમાં ઘોડો અને ગાડી ક્યાંથી આવ્યા?

ઉપરોક્ત અફલાતુન પ્રણાલી ફક્ત મુંબઈની વાત નથી. પ્રત્યેક મહાનગર, નગર, ગામ અને  ગામડાં,  બધાની આવી રીતરસમો છે.

રસ્તાઓ ઉપર પાણી ભરાઈ રહે એટલે નગરપાલિકાના લાગતા વળગતા કર્મચારી (અધિકારીઓ સહિત)ને ઘી કેળાં થઈ જાય છે. રસ્તો ગમે ત્યારે બનાવ્યો હોય પણ તેમાં નબળો બન્યો હોય તો પણ સબળામાં ખપાવી શકાય.

ટેન્ડર ના સ્પેસીફીકેશન એટલા નબળાં અને ક્ષતિપૂર્ણ હોય કે ખાડાઓને અવકાશ રહે . રીસરફેસીંગનું ટેન્ડર પણ રસ્તાની સમગ્ર પહોળાઈને અનુલક્ષીને આવરે. કારણ કે આવું કરે તો કટકી ક્યાંથી મળે? ફુટપાથોને રસ્તાનો હિસ્સો ગણવો તે પણ કટકી માટે આવશ્યક છે. રસ્તાની કિનારીઓ ફુટપાથ સુધી અડાડવાની જરુર નથી. ફુટપાથ રસ્તાનો ભાગ હોવાથી તેને સમતલ કે પાકી કરવાની જરુર નથી. આવી અણઘડતા તો તમને જ્યાં પગ મુકો ત્યાં જોવા મળશે.

એવા અગણિત સ્પોટ હશે કે જ્યાં તમને ખબર પડે કે તમારે બીજા વાહન સવારોની અરાજકતા થી તમારા વાહન ને બચાવવું કે રસ્તાના ખાડાઓથી તમારા વાહનને બચાવવું!

વાહનવ્યવહારને સરકાર નિયંત્રિત કરે તે આવકાર્ય છે. વાહન ચાલકની અનિયંત્રિતતા બદલ તેનો દંડ કરે તે પણ આવકાર્ય છે. દંડ પ્રમાણ અતિ ભારે હોય તે પણ આવકાર્ય છે.

વાહનવ્યવહારના નિયમોનો ભંગ કરે અને તમે એટલે કે સરકાર માઈબાપ તેનો દંડ વસુલ કરો પહેલાં તમે પોતે વાહનવ્યવહારના તમારે પોતાને પાળવાની જોગવાઈઓનો તો અમલ કરો. તમે કદાચ કહેશો કે અમે કરીએ છીએ પણ શું થાય સાલો વરસાદ બધું બગાડી નાખે છે. જો કે અમે હવે કૃતનિશ્ચયી છીએ અને અમે અઠવાડીયામાં બધું ઠીક કરી દઈશું.

તમારી આદતો જનતા સુપેરે જાણે છે.

જનતાને ખબર છે કે સરકાર % કામ કરશે. બાકીના ૯૫ટકા કામો તો વર્ષો સુધી અધિકારીઓને દેખાશે પણ નહીં. છાપામાં સમાચાર છપાવશે અમે આટલા હજાર ખાડા પૂર્યા. અમે જનજારુતિ માટે આટલા બોર્ડ લગાડ્યા …. આટલી માનવ સાંકળો કરી અને  કરાવડાવીઆટલી મેરેથોન દોડ કરી…. આટલા જનજાગૃતિના સંવાદો ગોઠવ્યા …. આટલી સોસાઈટીઓમાં જઈને લોકોને સમજાવ્યાહે જનતા, અમે તમારે માટે શું શું નથી કરતા …. !!!

હા ભાઈ કમીશ્નર, તમે બધું કરશો , સિવાય કે તમને જે માટે પગાર મળે તે કામ.

મ્યુનીસીપાલીટીનું બીજું નામ છેશહેર સુધરાઈ”. ગામને સાફ સુથરું રાખવામાં સફાઈ, સુધરાઈ, દબાણ હટાવ, ગેરકાયદેસર બાંધકામ થાય, લોકોની તંદુરસ્તી …. બધું આવી જાય.

ભાઈ કમીશ્નર (કમીશ્નર એટલે આખી નગરપાલિકા નો સ્ટાફ), તમારે બીજું કશું કરવાની જરુર નથી. તમે ફક્ત તમને જે માટે ના પગાર મળે છે તે કામ તેના નિયમો અનુસાર કરો તો તે પૂરતું છે.

સરકારી ટ્રાફિક કંટ્રોલની સીસ્ટમ કેવી છે?

શું તમે જે ૧૦૦ વાહન ચાલકોએ ટ્રાફિક નિયમોને ભંગ કર્યો છે તે સોએ સોને દંડિત કરી શકો છો? વાહન ચાલક ગમે ત્યાં હોય, તેણે ટ્રાફિક નિયમનો ભંગ કર્યો એટલે પકડાયો , એવી સીસ્ટમ તમે ઉત્પન્ન કરી છે? ના જી.

૧૦૦ ટકા અસરકારક સીસ્ટમ ઉભી કરવી અશક્ય છે?

ના જી, અશક્ય તો કશું નથી.

તમે દર અર્ધા કિલોમીટરે અને દરેક ચાર રસ્તે સીસીટીવી કેમેરા મુકી શકો છો? મુક્યા છે? ના જી.

જે વાહન ચલાવવાના નિયમ ભંગ કરે તે પકડાય અને પકડાય તેવી સીસ્ટમ બનાવી શકો છો? હાજી. પણ અમે જાણી જોઈને આવું કરતા નથી. કારણ કે અમારે સરકારી નોકરોને પૈસા ખાવા છે.

અમદાવાદમાં અમુક જગ્યાએ સીસીટીવી કેમેરા ગોઠવ્યા છે. વાહન ચાલકે  સીગ્નલનો ભંગ કર્યો કે તરત સીસ્ટમ દ્બારા આપોઆપ ઉત્પન્ન થયેલો મેમો, વાહન ચાલક્ને મેલ દ્વારા મોકલાઈ જાય. દંડ ભરવાની જવાબદારી વાહન ચાલકની છે. જો તેણે ૧૫ દિવસમાં વિરોધ પણ કર્યો અને પૈસા પણ ભર્યા તો બીજો પેનલ્ટીનો મેમો ઉત્પન્ન થશે.. અને થવો જોઇએ. જો આટલેથી પણ વાહન ચાલક સમજે તો એવી સીસ્ટમ ગોઠવી શકાય કે વાહન ચાલક જ્યારે તે વાહન લઈને રોડ ઉપર નિકળે તો ટ્રાફિક પોલીસના કન્ટ્રોલ રુમમાં એલાર્મ વાગે અને કન્ટ્રોલ રુમના ઓપરેટરને વાહનનું લોકેશન અને નંબરની જાણ કરે.

અમને પૈસા ખાવા દો” 

પણ આવું થયું. કારણ કે જે કંઈ પણ અધકચરી અને મર્આયાદિત ઑટોમેટિક સીસ્ટમ હતી તેને પણ સરકારી અધિકારીઓ નિસ્ફળ બનાવવા માગતા હતા. કારણ કે તેમની ડાબા હાથની કમાઈને ઘાટો પડતો હતો. અમુક વાહન ચાલકોએ પૈસા ભર્યા અને બાકીના વાહન ચાલકોએ પૈસા ભર્યા. ભર્યાનો આંકડો લાખો રુપીયામાં પહોંચી ગયો.

સરકારી અધિકારીઓએ કહ્યું કેવાહન ચાલકો પૈસા નથી ભરતા તો અમે શું કરીએ?” અધિકારીઓના અધિકારીઓને અને મંત્રીઓને વાત શીરાની જેમ ગળે ઉતરી ગઈ.

જૈસા થા વૈસા હી રખ્ખો (જૈસે થે વાદી હોના હમારી પ્રકૃતિ હૈ)”

પહેલાંની જેમ ,  ટ્રાફિક પોલીસ સ્થળ ઉપર દંડ વસુલ કરે એવું ઠેરવ્યું. સાલા વાહન ચાલકો મેલ દ્વારા મોકલેલ મેમો ની કદર નથી કરતા. અમે શું કરીએ? અમે તે કંઈ મરીએ?

ધારો કે,

ધારો કે કોઈ એક ટ્રાફિક પોલીસે એક વાહન ચાલક કે જેણે ટ્રાફિક નિયમનો ભંગ કર્યો હતો તેનો મેમો ફાડ્યો. અને તે વાહન ચાલકે તે પૈસા આપવાની ના પાડી. તો તે ટ્રાફિક પોલીસ શું કરશે? તે ટ્રાફિક પોલીસ તે વાહન ચાલકનું વાહન જપ્ત કરશે. અને કહેશે કે તમે પહેલા પૈસા ભરો પછી તમને તમારું જપ્ત કરેલું  વાહન પરત મળશે.

મેમોના કેસમાં પણ આવું થઈ શકે.

સરકારી માણસ (ટ્રાફિક પોલીસકહેશે કે આવા તો લાખો મેમો ફાટ્યા છે. અમે ક્યાં લાખો ઘરો માં જઈએ. અમારી પાસે એટલો સ્ટાફ ક્યાં છે!!!

અરે ભાઈ, મેમોની લાખોની સંખ્યા તો તમારી લાંબા સમયની નિસ્ક્રીયતાને કારણે થઈ. તમે જો બે પાંચના વાહન ચાલકોને ઘરે જઈને વાહનો જપ્ત કર્યા હોત તો બાકીના અચૂક દંડની રકમ ભરી જાત. પણ ટ્રાફિક પોલીસ ખાતાના અધિકારીઓને આવું કશું કરવું નથી. એટલે તો અરાજકતા વધતીને વધતી જાય છે.

અમારો વટ પડવો જોઇએ ને !!” સરકાર ઉવાચ.

ટ્રાફિક પોલીસ ગુન્હાસ્થળે પૈસા વસુલ કરે તો તેનો વટ પડે. ટ્રાફિક પોલીસને દંડ કરવાની તો ઠીક, પણ દંડ કરવાની પણ સત્તા મળી જાય છે.

ઘમંડી કે માલેતુજાર વાહન ચાલકોનો પણ વટ પડે. “મને તું ઓળખતો નથી? હું કોણ છું ખબર છે? મને કાયદો અડતો નથી. તને ખબર નથી?” 

ટ્રાફિક પોલિસના સાહેબોને પણ નિરાંત. તેઓ ટ્રાફિક પોલીસ ને કહેશે કે તારે આટલા કેસો લાવવાના, આટલા લખવાના અને આટલા અમને રોકડા આપવાના. તારો ટાર્જેટ. જલસા કર બેટા. તારું પણ ભલું અને મારું પણ ભલું અને આપણા સાહેબોનું પણ ભલું.

સ્થાનિક સરકારની ટ્રાફિકના નિયંત્રણ માટે શું ફરજ છે.

સૌ પ્રથમ તો માર્ગને લગતી વ્યાખ્યાઓ બદલોઃ

() રસ્તો એટલે ફુટપાથ સહિતનો રસ્તો. નાનામાં નાની ફુટપાથ પણ પહોળાઈમાં દોઢ મીટરથી નાની હોવી જોઇએ. આટલી  જગ્યા વ્હીલચેર માટે જરુરી છે. ભલે કમીશ્નરના ભેજાની બહારની વસ્તુ હોય.

() મકાન એટલે રહેણાક કે દુકાન, કે સંકુલ કે જેની રોડ સાઈડ તરફ નિયમ અનુસાર પાંચ મીટર ખુલ્લી, પાકી અને ક્લીયર જગા હોય.

() મકાનના નામ, દુકાનના નામ, સંકુલના નામના સાઈન બોર્ડ ની સાઈઝ અને સ્થાન સુનિશ્ચિત કરો. સંકુલ ના નિયમો બનાવો. દરેક સંકુલમાં અને ડીપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોરમાં વોશરુમના નિયમો અને  સાઈન બોર્ડ બનાવોમકાનની બહાર પાર્કીંગના બોર્ડ બનાવો જેથી પાર્કીંગ શોધવું પડે.

() દુકાનો કરવાના નિયમો કડક કરો. દુકાન જેટલા ચોરસ ફુટ ની હોય તેના પ્રતિ સો ચોરસફુટના હિસાબે પાંચ વાહન પાર્કીંગની જગ્યા હોય તો તેને દુકાન કરવાની પરમીશન આપોપાર્કીંગની જગ્યા હોવી તે દુકાનદાર માટે આવશ્યક ગણાવવું જોઇએ. વાસ્તવમાં તો કોમર્સીઅલ કોંપ્લેક્સને મંજુરી આપવી જોઇએ. છૂટક દુકાનોને મંજુરી આપવી જોઇએ. મકાનના અમુક માળ પાર્કીંગ માટે હોવા જોઇએ. પાર્કીંગની દીશા બતાવતા સાઈન બોર્ડ હોવા જોઇએ અને સરળતાથી ધ્યાનમાં આવે  એમ રાખવા જોઇએ. રસ્તા ઉપર એક પણ વાહન  કે લારી ગલ્લો કે પાથરણાવાળો હોવો જોઇએ. રસ્તાની વ્યાખ્યામાં ફુટપાથ પણ આવી જાય.

પાર્કીંગની જગ્યા પાકી, અને પાકી  માર્કીંગ લાઈનો વાળી હોવી જોઇએ. રસ્તા ઉપર પાર્કીંગના દિશાસૂચક બોર્ડ હોવા જોઇએ.

() સ્પીડ લીમીટના સાઈન બોર્ડ ઓછામાં ઓછા એક કિલોમીટરે અને દરેક વળાંકે હોવા જોઇએ, પછી રોડ, હાઈવે હોય કે શહેરી રોડ હોય કે ગલીનો રોડ હોય.

() રોડ ઉપર ઝીબ્રા ક્રોસીંગ, સ્ટોપ લાઈન અને લેન માર્કીંગ પાકા હોવા જોઇએ.            

() રોડ ડીવાઈડર એક લેન જેટલાં પહોળાં હોય અને તેના ઉપર ઓછામાં ઓછાં ચાર ફુટ ઉંચા ફુલના છોડ  હોવા જોઇએ. જ્યાં રોડ ડીવાઈડરની જગ્યા એક લેન જેટલી પહોળાઈ રાખવી શક્ય હોય ત્યાં ચાર ફૂટ ઉંચી દિવાલ હોવી જોઇએ.

() આવનારા રોડ અને જગ્યાના નામોના ડીસ્પ્લે બોર્ડ સમાન રીતે અને સુનિશ્ચિત સમાન કદના હોવા જોઇએ. તેના સ્ટાન્ડર્ડ નક્કી કરવા જોઇએ.

(૧૦) રસ્તા ઉપર વળાંક, રોડ બાઈફર્કેશન, રોડ સીમા, યલો લાઈન, ઓવરટેક બંધીછૂટ્ટીજેવા સાઈન બોર્ડ અને માર્કીંગ અચૂક રાખવા જોઇએ

ટ્રાફિક નિયમોના ભંગ

() બે પૈડા વાળા વાહન ચાલકે અને સાથે બેઠેલાએ  હેલમેટ પહેરવી, અને ચાર પૈડા કે તેથી વધુ પૈડા વાળા વાહન ચાલકે અને પાસે બેઠેલાએ સીટબેલ્ટ બાંધવો.

() મોબાઈલ કાને લગાડવો.

() માન્ય કરતાં વધુ સવારી બેસાડવી,

() અવારનવાર લેન બદલવી,

() સ્પીડ લીમીટનો ભંગ કરવો, અને અથવા વાહન ઉપર સ્ટંટ કરવા

() ખાસ પ્રયોજન વગર, લેનની મધ્યમાં વાહન ચલાવવુ.

() લેનમાં બીજા વાહનને તેની ડાબી બાજુથી ઓવરટેક કરવું

() આગળના વાહન સાથે કે જમણી બાજુના વાહન સાથે ભટકાઈ જવું,

() ખોટી લેનમાં આવી જવું. અને ટ્રાફિકને અડચણ રુપ થવું. દા.. ડાબી બાજુની છેલ્લી લેન ડાબી બાજુના રસ્તે જવા માટે હોય છે. બાઈક અને ગાડીવાળાને સીધા જવું હોય તો પણ જગ્યા રોકી લે છે અને રસ્તો બ્લોક કરી દે છે.

(૧૦) સીગ્નલનો ભંગ કરવો,

(૧૧) ટ્રાફિક સીગ્નલ પાસે, સ્ટોપ માર્કીંગ લાઈનથી આગળ નિકળી જવું

(૧૨ખોટા અવાજવાળા હોર્ન રાખવાં. કેટલાક લોકો બાઈકમાં કારના અવાજવાળા હોર્ન રાખે છે.

(૧૩) આગળના વાહન ચાલકની મજબુરી જાણ્યા વગર હોર્ન વગાડ્યા કરવું.

(૧૪) જ્યાં ટ્રાફિક સીગ્નલ હોય ત્યાં ઝીબ્રાક્રોસીંગ આગળ વાહન રોક્યા વગર અને આજુબાજુ જોયા વગર વાહનને આગળ લઈ જવું,

(૧૫)આગળની બેઠકવાળાઓએ સીટ બેલ્ટ બાંધવો.

(૧૬) એમ્બ્યુલન્સને કે એવા વાહનોને જગા આપવી

(૧૭) ગાડીને પાર્કીંગ પ્લેસની સેન્ટર લાઈન પર પાર્ક કરવી

(૧૮) સીગ્નલ આપવું

 (૧૯) રાત્રે શહેરની અંદર વાહન ચાલકે ફુલલાઈટ અને લોંગ લાઈટ રાખવી,

(૨૦) ફેન્સી નંબર પ્લેટ રાખવી,

(૨૧) સ્ટાન્ડર્ડ નંબર પ્લેટને, ઢાંકવી અને અથવા  ડેમેજ્ડ  કંડીશનમાં રાખવી,

(૨૨) પોતાનું વાહન ગંદુ રાખવું અને પીયુસી ચેક કરાવવું.

(૨૩) વાહનમાં ફર્સ્ટ એઈડના સાધનો રાખવા,

(૨૪) સ્પેર વ્હીલ રાખવું.

(૨૫) ગાડીને ગોબાવાળી અથવા ભાંગી તૂટી રાખવી

હમણાં હમણાં આરટીઓમાં ભીડ શું કામ થાય છે?

અરે ભાઈ કહેવાની જરુર નથી. લાઈસન્સ વગર, વીમા વગર અને પીયુસી વગર ઘણું બધું ચાલતું હતું. જાહેર માર્ગની જમીન ઉપર ઠાઠથી રેસ્ટોરાંઓનો ખાણી પીણીનો ચાલતા ધંધાઓ પણ કમીશ્નરને દેખાતો હોય તો બીજું તો એમને શું દેખાય?

જો સરકારી નોકરો જવાબદાર બનશે તો તેઓ જનતાને સુસંસ્કૃત કરી શકશે. જનતાનો મોટો વર્ગ માને છે કે કાયદાનો ભંગ કરનારાઓને તમે જેલ ની સજા કરો તો પણ ચાલશે.

શિરીષ મોહનલાલ દવે

 

Read Full Post »

ટ્રાફિક સમસ્યા એ પાન સોપારી કે લાડુનું જમણ – ૨

ટ્રાફિક સમસ્યા પાન સોપારી કે લાડુનું જમણ

આપણે ત્યાં એક આદત છે કે જ્યારે કોઈ એક સમસ્યા પ્રત્યેની જવાબદારી ફીક્સ કરવી હોય અને કમાણી ચાલુ રાખવી હોય તો સમસ્યાને ફીલોસોફીકલ બનાવી દો, સમાસ્યાનું સામાન્યીકરણ કરી જનતાના સપોર્ટની વાત કરી દો અને જેઓ જવાબદાર છે તેને બચાવી લો. જેઓ જવાબદાર છે તેઓ પોતે ઘણું બધું કરી રહ્યા છે તેના આંકડા તૈયાર કરી પ્રદર્શિત કરો.

સ્વચ્છતા અભિયાન

નગર નિગમ, નગરપાલિકા અને ગ્રામ પંચાયત ની પ્રાથમિક જવાબદારી મહાનગરને, નગરને કે ગામને સ્વચ્છ રાખવાની છે.

તો ચાલો આપણે જાહેરાતો કરી દઈએ કે જે ગંદકી કરશે તેનો આટલો આટલો દંડ થશે. તેને માટે ટીવીમાં લગાતાર જાહેરાતો આપો. જાહેરાતના બોર્ડ ઠેર ઠેર લગાવી દો. કેટલીક વ્યક્તિઓને બ્રાંડ એમ્બેસેડર બનાવી દો. વ્યક્તિઓની જાહેરાત માટેની વીડીયો ક્લીપો બનાવી દો. થોડીક રમૂજી થોડીક પ્રત્યાઘાત બતાવતી, થોડીક દંડાત્મક વીડીયો ક્લીપો બનાવો. થોડાક સંમેલનો કરો. ઠેર ઠેર માનવ સાંકળો બનાવો. સફાઈ ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા સિવાયના બધાં કાર્યો કરો. બધા કાર્યોમાં પૈસા ખર્ચ થશે. જ્યારે પણ પૈસા ખરચ થાય ત્યારે લાગતા વળગતાઓને કટકી મળતી હોય છે.

સરકારી નોકરોના આવા સંસ્ક્રાર નવા નથી.

એક વાત કરવી પડશે.

એક મુરતીયાભાઈ તેમના મિત્રને લઈને એક કન્યા જોવા ગયા. કન્યાના બાપે પૂછ્યુંતમને કંઈ વ્યસન બ્યસન ખરુંએટલે પેલા મિત્રે કહ્યું; “નાજીઆમ તો ખાસ કંઈ વ્યસન નથી. જરા ….  એલચી ખાવાની ટેવ ખરી.”

કન્યાના બાપે કહ્યુંહોય તોપણ કંઈ નહીંને એલચી ખાવાની ટેવ કેમ કરતાં પડી?

મુરતીયાના મિત્રે કહ્યુ; “વાત જાણે એમ છે ને કે આને સિગરેટ પીધા પછી મોઢામાંથી બીજાને વાસ આવે નો ગમે. એટલે ઈને એલચી ખાવા જોવે. એલચી ખાવાથી સિગરેટની વાસ દબાઈ જાય. આવડો સામે વાળાનો બવ ખ્યાલ કરે … !

કન્યાના બાપઃ એટલે શું ભાઈ સિગરેટ પણ પીવે છે?

મુરતીયાનો મિત્રઃના રેના તો મિત્રો જોડે પાનાં (પત્તાં = પ્લેયીંગ કાર્ડ) રમે ને મિત્રોનું માન રાખવા એક બે ફૂંક મારી લ્યે. ભાઈબંદો આગ્રહ કર્યા કરે કે ભલા ભાઈ, બે ફૂંક મારી લે નેજરા કૉંટો (તાજગી) ર્યેશે. અરે તમે નહીં માનો શરુઆતમાં તો આને ફૂંક લે અને ઉધરસ આવે એવું થતુતું. પણ પછી ફાવી ગ્યું તીન પત્તીમાં તો કૉંટો ચડે ત્યાં સુધી મજો આવે, હું કીધું ?

કન્યાનો બાપઃએટલે કે તમે બધા જુગાર પણ રમો છો …?

મુરતીયાનો મિત્રઃના ભાઈ ના …. અમને તો પાના ટીપતાં (ચીપતાં) પણ નોતું આવડતું તો જેલમાં ગયા તો બીજા કેદીઓએ શિખવાડી દીધું….”

કન્યાનો બાપઃએટલે કે તમે તો જેલમાં પણ જઈ આવ્યા છો? “

મુરતીયાનો મિત્રઃનારેનાઆમ તો પકડાય એવો નથ. ભારે દોડબાજ છે. સીપાઈ સપારાંના તો હાથમાંય નો આવેએક સીપાઈને તો આણ્યે ક્યાંય પાડી દીધોતો. પણ મારો વાલીડો ફોજદાર ભારે લોંઠકોએણે જે હડી કાઢી કે અમને બધાને પકડીને ભોં ભેગા કર્યા ને માળાએ ચોરીને બધો માલ પણ પડાવી લીધો …?

કન્યાનો બાપઃએટલે કે તમે ચોરી પણ કરો છો…?

હવે આગળની વાત લખાય એમ નથી.

પણ બધું એલચીની વાંહે વાંહે હાલ્યું આવે .

ઉપરની વાતમાં તો આપણે એક પ્રકારના ચોરની વાત કરી. પણ ચોર તો જાત જાતના હોય છે એટલે કે જાત જાતની ચોરી કરતા હોય છે. કેટલાકને પકડવા્માં આવે છે અને કેટલાકને પકડવામાં આવતા નથી. ફોજદાર તો શું પોલીસ ફોજદારના બાપના બાપના બાપના બાપનો બાપ પણ તેને પકડતો નથી.

પ્રાથમિક ફરજ

સૌ કોઈ જાણે છે કે નગર નિગમ, નગરપાલિકા અને ગ્રામ પંચાયત ની પ્રાથમિક જવાબદારી મહાનગરને, નગરને કે ગામને સ્વચ્છ રાખવાની છે.

સ્વચ્છતા એટલે શું?

સ્વચ્છતા એટલે ફક્ત કચરો હોય, એમ નહીં. (જો કે કચરો પણ ઘણો હોય છે).

સ્વચ્છએટલે રસ્તા ખાડા ટેકરા વગરના હોય અને પાકા હોય. રસ્તાની વ્યાખ્યામાં ફુટપાથો પણ આવી જાય. ફૂટપાથો પણ ચડ ઉતર વગરની હોય, ફુટપાથો રસ્તાથી નિશ્ચિત માપે ઉંચી હોય, ફુટપાથો ભાંગ્યા તૂટ્યા વગરની હોય, ફુટપાથો અડચણ વગરની અને દબાણ વગરનીહોય, ફુટપાથ ઉપર સહેલાઈથી વ્હીલચેર અને સ્ટ્રોલર ચલાવી શકાય તેવી હોય તો રસ્તા સ્વચ્છ કહેવાય.

કર્મચારી લોકોને તેમની દૂંટી ઉપર પગાર ચૂકવવામાં આવે છે

આપણે બધાને એટલે કે સરપંચ, સેક્રેટરી, ચીફ ઓફીસર, મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર સુધીના બધાને કમીશ્નર કહીશું કારણ કે તેઓ તેમના કામના અને ઑફીસના ઉપરી છે.. કમીશ્નરોથી ઝાડુવાળી સુધી બધાંને ગ્રામ/ શહેર સુધરાઈની (સફાઈની) ફરજ બજાવવા માટે તેમની દૂંટી ઉપર પગાર ચૂકવામાં આવે છે. દૂંટી ઉપર શા માટૅ? એટલે કે તેમને ખબર પડે કે તેમને જે પગાર મળે છે તેનો સીધો સંબંધ તેમના પેટ સાથે છે.

જો મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર એક અઠવાડીયે દશ કિલોમીટરનો એક મેન રોડ ઇન્સ્પેક્શનમાં લે તો એક વર્ષમાં;

૫૪ એક્ઝીક્યુટીવ એન્જીનીયર સસ્પેન્ડ થાય જો પહેલા સિવાયના બાકીના ત્રેપન સુધરે તો.

૨૧૬ આસીસ્ટન્ટ એન્જીનીયર સસ્પેન્ડ થાય જો પહેલા ચાર સિવાયના બાકીના ૨૧૪ સુધરે તો.

અને બધા જુનીયર એન્જીનીયર સસ્પેન્ડ થાય જો પહેલા ચાર સિવાયના બાકીના ૪૨૮ સુધરે તો.

બધા અધિકારીઓ તો પોતાનું દળદર ફીટાવવા માટે નોકરી કરે છે. જો તેમ હોય તો કમીશ્નર જો એક રસ્તાનું ચેકીંગ કરે અને તેમાં રહેલી ખામીઓમાં જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાયદેસરના પગલાં ભરે તો બધા સીધા થઈ જાય.

આજ પ્રણાલી કમિશ્નર, ગેરકાયદેસર થતા બાંધકામમાં લાગુ પાડી શકે છે.

કમીશ્નર પણ જાણે છે અને વર્તે પણ છે, કે આપણે અહીં (ગુજરાતમાં) દળદર ફીટાવવા આવ્યા છીએ. ગુજરાતને અને તેના લોકોને સુધારવા આવ્યા નથી.

ટ્રાફિકમાં અરાજકતાનું કારણ શું?

ટ્રાફિકની અરાજકતા પેદા કરવામાં ટ્રાફિક પોલીસ, તેના ઉપરી અધિકારીઓ, કમીશ્નર અને તેની સેના, જનતાના ચૂંટાયેલા જનપ્રતિનિધિઓ, બીલ્ડરો, કમીશ્નરના કોંટ્રાક્ટરો, સચિવાયલના સેક્રેટરીઓ, રોડબીલ્ડીંગના મંત્રી અને ન્યાયધીશો સુદ્ધાંની મિલીભગત છે.

દાખલો જુઓઃ

કોઈ એક બીલ્ડીંગ લો.

આપણે એક બહુમાળી મકાન લીધું.

ધારો કે ટીપી સ્કીમ બરાબર છે.

બિલ્ડરભાઈએ પ્લાનમાં કાર પાર્કીંગની વ્યવસ્થા મંજુર થયેલા પ્લાન પ્રમાણે કરી.

બેઝમેંટ પાર્કીંગ, ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પાર્કીંગ. અને તે પછી રહેણાંક ના એપાર્ટમેન્ટ એમ કંસ્ટ્રક્ષન કર્યું.

પછી બિલ્ડરભાઈએ બેઝમેંટ પાર્કીંગના બધા અથવા અમુક પાર્કીંગ અને ગ્રાઉન્ડફ્લોરના અમુક કે બધા પાર્કીંગ, રહેણાંક વાળાને નહીં પણ બીજાને વેચી દીધા.

જેણે જગ્યા લીધી તેમણેચેન્જ ઓફ યુસેજના આધારે દુકાનો કરી દીધી. કમીશ્નર સાહેબે વિચાર્યું કે ચાલો આપણે તો મ્યુનીસીપાલીટીને વધુ કમાણી કરાવીએ. “કોમર્સીયલયુસેજમાં ટેક્સનો દર વધુ છેતેમણે વધુ દર ઠોકી દીધો અને પોતાની પીઠ થાબડી.

જ્યારે બિલ્ડીંગનો પ્લાન પાસ કરવા મુક્યો હોય ત્યારે પ્લાનમાં પાર્કીંગ હોય તો તે એફ.એસ.આઈ. માં ગણાય. પણ જ્યારે તેનો કોમર્સીયલ ઉપયોગ થાય ત્યારે તેની એફ.એસ.આઈમાં ગણત્રીથાય. એટલે, બાંધકામ ગેરકાયદેસર ગણાઈ જાય. પણ વાતની સામે આંખ આડા કાન કરવામાં આવે છે.

કોઈ દોઢ ડાહ્યા લોકાત્માએ કોર્ટમાં જનહિતની અરજી (પબ્લીક ઈન્ટરેસ્ટ લીટીગેશન) કરી.

લોકાત્માએ કહ્યું કે એપાર્ટમેન્ટના રહેવાસીઓનો પાર્કીંગ ઉપર હક્ક છે.

જનહિતની વિરુદ્ધનો કોઈપણ કાયદો કે જનહિતની વિરુદ્ધનું કોઈ પણ કદમ રદ થાય છે.

હવે થયું શું?

કડદો થયો.

બિલ્ડર ભાઈને જેલની સજા થાય, કમીશ્નરને જેલની સજા થાય. રોડ એન્ડ બીલ્ડીંગના સેક્રેટરીને જેલની સજા થાય. ટ્રાફિક પોલીસ અને તેના સાહેબોને જેલની સજા થાય. જનપ્રતિનિધિઓને જેલની સજા થાય. પણ બધું નક્કી કોણ કરી શકે?

ન્યાયધીશ સાહેબ નક્કી કરી શકે.

judiciary

ન્યાયધીશ સાહેબને કહેવાશેસાહેબ તો બહુ વ્યાપક છે.”

ન્યાયધીશ સાહેબ કહેશેતો શું કરીશું?”

બિલ્ડરભાઈ, કમીશ્નર સેના અને જનપ્રતિનિધિ સેના સૂચન કરશેકુલડીમાં ગૉળ ભાંગીએ.”

ન્યાયધીશ સાહેબ કહેશેકેવી રીતે?”

બિલ્ડરભાઈ, કમીશ્નર સેના અને જનપ્રતિનિધિ સેના સૂચન કરશેસાહેબ, સવાલ તો પાર્કીંગ નો છે ને…!! …. બિલ્ડરભાઈ અને પાર્કીંગમાં કરેલી દુકાનવાળાઓ ભેગા થયા. એવું પણ બને કે બિલ્ડર ભાઈ તો કુલા ખંખેરીને કહે કે હું તો પીક્ચરમાં છું નહીં. મેં તો જગ્યા આપી, વાત ખતમ. મ્યુનીસીપાલીટીએ તમારી પાસેથી લાગુ પડતો ટેક્સ લીધો. મને કોઈ નોટીસ આપી નથી. મારી કોઈ જવાબદારી બનતી નથી.

જો કે છેતરપીંડીનો કેસ બને છે.

પણ દેડકાની પાંચશેરી જેવા દુકાનદારો અને રહેવાસીઓના સંજોગો અલગ અલગ હોય છે.

સરકારી અધિકારીઓ મનમોહન સિંગની જેમ રેઈનકોટ પહેરીને બાથરુમમાં સ્નાન કરવા વાળા છે.

સરકાર જો તપાસ એજન્સી નીમે તો સૌ બિલ્ડર પાસેથી પૈસા ચરકાવી શકાય. પણ સરકારી અધિકારીઓ અને ચૂંટાયેલા જનપ્રતિનિધિઓ તો મનમોહન સિંગની જેમ રેઈનકોટ પહેરીને બાથરુમમાં સ્નાન કરવા વાળા હોય છે. તેથી તેઓ તો આવી કોઈ તપાસ સમિતિ નીમે નહીં. “આવ પથરા પગ ઉપરજેવું તો તેઓ કરે નહીં.

તો મૂળ વાત ઉપર આવીએ

બિલ્ડરભાઈ, કમીશ્નર સેના અને જનપ્રતિનિધિ સેના સૂચન કરશેસાહેબ, સવાલ તો પાર્કીંગ નો છે ને…!! ….

ન્યાયધીશ સાહેબ કહેશેઃહાસવાલ તો પાર્કીંગ નો છે,”

તો અમે નજીકમાં ક્યાંક ખાલી (ઓપન) પ્લોટ આપી દઈશું.

ખાલી પ્લૉટ ક્યાં …. , કેવીરીતે …. , કેવડો …. , કેવી કંડીશનમાં …. , કોનો પ્લોટ ….. , કેટલા સમય માટે …. , ક્યારે …..  કોને …. વિગેરે બધું બભમ બભમ રાખીશું ….

એટલે કે આજની ઘડીને કાલ દિ ….

યાદ કરો પ્રતિજ્ઞા નહેરુનીજ્યાં સુધી અમે ચીને કબજે કરેલો ભારતીય મુલક, પુનર્પ્રાપ્ત નહીં કરીએ ત્યાં સુધી જંપીને બેસીશું નહીં … “ તે આજની ઘડીને કાલ નો દિ …“, નહેરુના પૌત્ર ઇન્ડોનેશિયામાં રજા ગાળવા ગયા અને મોટા માછલાને સમૂદ્રમાં સૈર કરતાં કરતાં બચાવ્યું …”

ન્યાયધીશ સાહેબને પોતાના ટેબલ ઉપર પડેલા તેમના ચશ્મા દેખાતા નથી.

કોઈની મિલ્કતનો કબજો કરવો તે ફોજદારી ગુનો બને છે. ફોજદારી ગુનો ગુનો રહે છે. ફોજદારી ગુનાઓમાં ગુનેગાર પોતે માંડવાળ કરી શકે. કદાચ કોઈ પણ કરી શકે. પણ અહીં ન્યાયધીશ સાહેબ, ફરેબી માંડવાળ કરે છે. માંડવાળને માંડવાળ નામ અપાતું નથી.

ટૂંકમાં રહેવાસીઓના વાહનો રસ્તા ઉપર પાર્ક થવા માંડ્યાં. દુકાનોના ગ્રાહકોના વાહનો પણ રોડ ઉપર જગ્યા રોકવા લાગ્યા. મ્યુનીસીપલ બાયલૉઝ પ્રમાણે મકાનની આગળની સાઈડમાં જે ૧૫ ફૂટની જગ્યા અવરજવર માટે ખૂલ્લી રાખવાની હોય છે ત્યાં દુકાનોનો સામાન ખડકવામાં આવ્યો કે રેસ્ટોરાંના ખુરસી ટેબલ બીછાઈ ગયાં, ગલ્લા કે ખૂમચા વાળા આવી ગયા. અને બાઈક, સ્કુટર પાર્ક થાય તે લટકામાં. રોડ ઉપર પાર્કીંગની ડબલ ડબલ લાઈનો થઈ ગઈ. ફૂટપાથ તો ગોતી જડે. “શોભા બેનમાટેનો પાર્કીંગના બોર્ડ પણ લગાવી દીધાં.

ટૂંકમાં ફરીયાદી હાજર છે, ચોર હાજર છે, ચોરીનો માલ હાજર છે, ચોકીદાર હાજર છે, ગુનાની વિગત ઉપલબ્ધ છે, સાક્ષી હાજર છે, પણ ન્યાયધીશ સાહેબને કાયદા રુપી ચશ્મા ટેબલ ઉપર પડ્યા હોવા છતાં પણ પહેરવા ગમતા નથી.

ઈન્દીરાઈ સરકારી સિદ્ધાંતઃ

કોઈ પણ સમસ્યાને એવી રીતે લંબાવ્યા કરો જેથી તે સમસ્યાથી લોકો ટેવાઈ જાય. આથી કરીને સમસ્યા સમસ્યા નહીં રહે. આપણે બાંગ્લાદેશી ઘુસપેઠીઓની વાત નહીં કરીએ. આપણે ઝોંપડ પટ્ટીઓની વાતો કરીશું.

ઉદ્યોગો શહેરોમાં સ્થાપ્યા એટલે શહેરીકરણ થયું ગામડેથી મજુરો આવવા લાગ્યા એટલે ઝોંપડપટ્ટી વધવા લાગી. જો કે કોંટ્રાક્ટરની ફરજ છે કે તે પોતાના મજુરોને રહેવા માટે યોગ્ય રહેણાંકની વ્યવસ્થા કરી આપે. લેબર કમીશ્નરની ફરજ છે કે તે મજુરોના માનવ હક્કના પાલન ઉપર ચોકસાઈ રાખે. પણ લેબર કમીશ્નર સાહેબને તો ટેબલ ઉપર બેસીને કામ કરવું છે. તેઓશ્રી તો કોઈ લખેલી ફરીયાદ આવે તો ચશ્માવડે વાંચી શકે છે. જો વાંચે તો તેમના અધિકારીને મોકલી આપે જેનીલ” (શૂન્ય) રીપોર્ટ લાવે. જો કે ઉઘરાણું કરતો આવે એટલે કમીશ્નર સાહેબને વાંધો શેનો હોય? આમ ઝોંપડ પટ્ટીની સમસ્યાથી રહેવાસીઓ અને જોનારા પણ ટેવાઈ જાય.

પણ કંઈક તો કરવું જોઇએ

હાજી ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ કહે છે કે અમારે અવારનવાર જનતા પાસે ચૂંટાઈ આવવા જવું પડે. એટલે છાપામાં અમારે અમુક આંકડાઓ પ્રસિદ્ધ કરવા પડે.

તો હવે શું કરીશું?

નહેરુવીયન કોંગ્રેસે ખેરાત (દાન ધરમ) અને અનામતનો રસ્તો શોધ્યો. વ્યાજ માફી, કર્જ માફી, મફત ખાતર, મફત અનાજ, જેવી ખેરાતોની જોગવાઈ કરી તેમ શિક્ષણ અને નોકરીઓમાં અનામત રાખી. હવે અનામતનું વિસ્તરણ કરો. અનામતમાં જમીનને પણ સામેલ કરો.

કામ કેવી રીતે કરીશું?

ટાઉનપ્લાનીંગ સ્કીમમાં અમુક પ્લૉટ અનામત રાખો.

ટાઉન પ્લાનીંગ કેવી રીતે કરીશું?

એમ કરો. એક ફૂટ પટ્ટી લો. સળંગ ઉભી અને આડી લાઈનો દોરો. લાઈનોને રસ્તા તરીકેની ઓળખ આપો. બાકી જે જગ્યા બચી તેમાં બીજા ખેતરોની કિનારોનીઓને અકબંધ રાખી નાના નાના વિભાગો પાડો. તેમાં થોડા ચણના દાણા વેરો. જે ચોરસો માં દાણા પડ્યા તેને “(પછાત જાતિઓ) માટે અનામતએમ નિશ્ચિત કરો. થોડા વાલના દાણા લો. તેને પણ વેરો. આનેકોમર્સીયલએમ નામાભિધાન કરો. રુપીયાનો સિક્કો લો. નાનું ગામ હોય તો આઠ આનાનો સિક્કો પણ ચાલશે. જ્યાં રુપીયાનો સિક્કો પડે તેનું સકરડું (ચકરડું) કરોએને નામ આપોગાર્ડન”. પ્લાનીંગ પૂરું.

હવે આપણા સ્ટાફને કામે લગાડી દો કે જે પછાત જાતિઓને ખપ પૂરતી શોધી લાવે. ખમતીધર તો ઑટૉમેટિક આવશે. દશવર્ષ પછી ખમતીધર જમીન પોતાના નામે કરી દેશે. વાત પૂરી. આંકડામાં કહી શકાશે કે અમે ગરીબોને આટલી જમીન વહેંચી.

ઈન્દીરાઈ યોજના પ્રમાણે ૧૦૦ વારના પ્લોટ મફત આપો. કોના બાપની દિવાળી? મકાન બાંધવા માટે સસ્તી લોન ખેરાત કરો. તૂટ્યાફૂટ્યા મકાનો થશે. જે ઝોંપડપટ્ટી સાથે સ્પર્ધા કરશેશહેર ત્યાં પહોંચી જશે. હવે નવી સ્કીમ કરો. એવાં મકાન કરો કે દશ પંદર વર્ષમાં પડીને પાધર થાય. અનુસંધાનઃ સીડકો ટાઈપસી, બ્લોક થી , સીબીડી, બેલાપુર, નવી મુંબઈ. સમય ૧૯૮૬૨૦૦૧. જો કે સ્લમક્લીયરન્સની સ્કીમ હતી. પણ ૧૪૦ એપાર્ટમેન્ટ પડીને પાધર થયા વાત સાચી. એટલે ગરીબોની સ્કીમમાં સમય ગાળો ઓછો હોઈ શકે મુદ્દાની વાત છે.

ભાડવાત કાયદો નહેરુવીયન શાસનની એક માનવ હત્યા કરનારો કાયદો છે. કાયદાએ અત્યારે સુધીમાં લાખો માનવ હત્યાઓ કરી છે.

બધી લાડુના જમણની અને દળદર ફીટાવવા માટેની સ્કીમો છે.

જમીનના ઉપયોગના, ગ્રામ્ય રચનાના, નગર રચનાના અને પશુપાલનના ખ્યાલો અને માનસિકતા બદલવી પડશે.

ઉપાયો અને વિગતો માટે વાંચો “સમસ્યાઓનું નિરાકરણ એટલે નવ્ય ગાંધીવાદ” ભાગ ૧ થી ૭ છે.

જે https://treenetramDOTwordpressDOTcom ઉપર ઉપલબ્ધ છે.

ભાગ-૧ નીચેની લીંક ઉપર છે.

https://treenetramDOTwordpressDOTcom/2014/03/16/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%93%E0%AA%A8%E0%AB%81%E0%AA%82-%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%95%E0%AA%B0%E0%AA%A3-%E0%AA%8F%E0%AA%9F%E0%AA%B2%E0%AB%87/

અહીં તમારે જ્યાં “DOT“ લખ્યું છે ત્યાં તમારે “.” એટલે કે ટપકું કરી દેવાનું છે.

શિરીષ મોહનલાલ દવે

ટેગ્ઝઃ જવાબદારી ફીક્સ, ફિલોસોફીકલ, સામાન્યીકરણ, સ્વચ્છતા અભિયાન, નગર નિગમ, નગરપાલિકા, ગ્રામ પંચાયત, પ્રાથમિક જવાબદારી, સ્વચ્છતા, જાહેરાતના બોર્ડ, માનવ સાંકળ, વ્યસન  બ્યસન, ફોજદાર ભારે લોંઠકો, એલચી, ખાડા ટેકરા વગરના, ફૂટપાથો પણ ચડ ઉતર વગરની, ફુટપાથો રસ્તાથી નિશ્ચિત માપે ઉંચી, દબાણ વગર, મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર, એક્ઝીક્યુટીવ એન્જીનીયર, લાડુનું જમણ, દળદર ફીટાવવા , ગેરકાયદેસર થતા બાંધકામ, ટ્રાફિકમાં અરાજકતા, ટીપી સ્કીમ, એફ.એસ.આઈ., કોમર્સીયલ, બાંધકામ ગેરકાયદેસર, લોકાત્મા, પબ્લીક ઈન્ટરેસ્ટ લીટીગેશન, કડદો, ન્યાયધીશ સાહેબ, બિલ્ડરભાઈ, કમીશ્નર સેના, જનપ્રતિનિધિ સેના, કુલા ખંખેરી, છેતરપીંડી, રેઈનકોટ પહેરીને બાથરુમમાં સ્નાન કરવા વાળા, તપાસ એજન્સી, આજની ઘડીને કાલ નો દિ, માંડવાળ, કાયદા રુપી ચશ્મા, ઈન્દીરાઈ સરકારી સિદ્ધાંત, લેબર કમીશ્નર, ઝોંપડ પટ્ટી, ખેરાત, અનામતનું વિસ્તરણ, ટાઉનપ્લાનીંગ, સ્કીમ, સમસ્યાઓનું નિરાકરણ, નવ્ય ગાંધીવાદ

ચમત્કૃતિઃ ધારો કે બોરીવલી થી ચર્ચગેટનું (તળ મુંબઈ)નું અંતર ૩૦ કિ.મી. છેબોરીવલીથી ચર્ચગેટ જતાં અઢી કલાક થાય છે તો તેનો અર્થ એમ થયો કે સરેરાશ ઝડપ ૧૨ કિ.મી.ની થઈ.  જો કોઈ પણ એક સમયે દર ૧૦૦ મીટરમાં ત્રણ લેનમાં કુલ ૧૨ ગાડીઓ છે. તો એક કિ.મી. માં ૧૨૦ ગાડીઓ થઈ. જો સરેરાશ ઝડપ કોઈપણ હિસાબે ૨૪ કિ.મી. ની કરી શકાય તો રસ્તા ઉપર ગાડીની સંખ્યા એટલે કે અડધી થઈ જાયજો ૪૮ કિ.મી. ની ઝડપ કરવામાં આવે તો દર સો મીટરે તમને એક લેન ઉપર એક ગાડી જોવા મળે. આમ સ્પીડ વધવાથી રોડ ઉપર વાહનોની ભીડ ઓછી થાય. પણ ઝડપ ઓછી કેમ થાય છે? કારણો છે દબાણ, ગેરકાયદેસર પાર્કીંગ, ટ્રાફીક સેન્સનો અભાવ, અણઘડ રોડ પ્લાનીંગ અને અણઘડ નગર આયોજન.

ધારો કે તમારે પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ માટે એક કિ. મી. ચાલતાં જવું પડે છે. અને ધારો કે કોઈ એક સમયે આવી રીતે ચાલતા જતા લોકોની સંખ્યા ૫૦ છે. જો તમને ૨૫૦ મીટરમાં પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ મળી જાય તો રોડ ઉપર ચાલતા માણસોની સંખ્યા ૧૨ થઈ જાય. પેરીસમાં તમને ૨૫૦ મીટરની અંદર કોઈને કોઈ, લોકલ ટ્રેનનું સ્ટેશન મળી જાય છે. મુંબઈમાં તમારે એક કિ.મી. ચાલવું પડે. જો કે દબાણો ને અવગણવા પડે.

Read Full Post »

જલવાયુ પ્રદુષણનું દે ધનાધન ભાગ – ૩

જલવાયુ પ્રદુષણનું દે ધનાધન ભાગ

નૈતિક પ્રદુષણ, છેલ્લા શતકમાં જલવાયુ પ્રદુષણ ઉપર હામી થયું છે.

“અમે ગરીબોના બેલી છીએ. ગરીબોની સેવા માટે અમે પ્રતિબદ્ધ છીએ”

દેશ ઉપર છ દશકા સુધી શાસન કરનાર અને હજી શાસન કરવા માટે ની ઇચ્છા અને પ્રયત્નો કરનાર નહેરુવીયન કોંગ્રેસના નેતાઓ આ પ્રમાણે ઉચ્ચારણો કરતા આવ્યા છે.

છ દશકા એટલે ચાર પેઢીઓ એવું માની શકાય.  અગાઉ કહ્યા પ્રમાણે એક વૃક્ષને મોટું થતાં વધુમાં વધુ ૧૫ વર્ષ લાગે છે.

કોઈ પણ એક પરિકલ્પના (પ્રોજેક્ટ) પૂરી કરવા માટે પાંચ વર્ષ જોઇએ.  એક બંધને બાંધવામાં  માટેની પરિકલ્પના પણ પાંચ વર્ષમાં પૂરી કરવી જોઇએ.

પણ ખીસ્સા ભરવા માટે અને રાજકીય લાભ લેતા રહેવા માટે કોઈ પણ એક પરિકલ્પના (દાખલા તરીકે બંધ બાંધવા માટેનો પ્રોજેક્ટ)  પૂરી કરવા માટે નહેરુવીયન કોંગ્રેસ પ્રણાલી અને સાંસ્કૃતિક ધરોહર, દશથી અનંત વર્ષો લે છે.

આપણે ગુજરાતની જ વાત કરીએ.

નર્મદા ની પરિકલ્પના ભાઈલાલભાઈ પટેલની હતી. આ પરિકલ્પના ૧૯૩૦ના દશકાની છે. અંગ્રેજો આ પરિકલ્પના પૂરી ન કરે તે આપણે સમજી શકીએ છીએ, પણ નહેરુવીયન કોંગ્રેસને આમાં રાજકીય લાભ દેખાયો. આ યોજના ક્યારે પૂરી થશે તે વિષે આગાહી કરવામાં જ્યોતિષ શાસ્ત્રીઓ પણ ડરતા હતા.

ભાવનગર તારાપુર ની રેલ્વે લાઈનની પરિકલ્પના ૧૯૫૦ના પૂર્વાર્ધની છે તે ક્યારે પૂરી થશે તે ભૃગુ ઋષિ જીવતા હોત તો પણ ન કહી શકત.

કલ્પસર ની પરિકલ્પના પણ ભાવનગર તારાપુર રેલ્વે ની પરિકલ્પના જેટલી જ જુની છે.

ભાવનગરમાં મશીન ટુલ્સના મુખ્ય કારખાનાની પરિકલ્પના પણ  એટલી જ જુની છે.

આવી તો અનેક વાતો છે કે તમે સમસ્યા અને પરિકલ્પનાને એટલી હદ સુધી અવગણો કે તે આપોઆપ મૃત્યુ પામે.

આના અનેક દાખલાઓ છે.

જેમકે;

કાશ્મિરના લાખો હિન્દુઓની યાતનાઓ

૧૯૮૯-૯૦માં ઉઘાડે છોગ હજારો હિન્દુઓની કતલ કરી. લાખો હિન્દુઓને અનેક પ્રકારે ધમકીઓ આપીને તેમને નિર્વાસિત કર્યા.

નહેરુવીયન કોંગ્રેસે અને તેના સાંસ્કૃતિક સાથીઓએ વ્યાપક રીતે મુસ્લિમોની માનસિકતાને વકરાવી તેમને બેફામ આચારણ કરતા કરી દીધા. આજે તે વાતને ત્રણ દશકા થવા આવ્યા. અનુપમ ખેર જેવા કશ્મિરી હિન્દુઓના પુનર્‍ વસન માટે બળાપો કરે છે તો, નસરુદ્દીન જેવા એમ કહે કે અનુપમ ખેર કશ્મિરમાં તો રહેતા નથી અને શેના બળાપો કરે છે?

નસરુદ્દીન અને તેમના પ્રત્યે અહોભાવ રાખનારાઓ કેવો વિતંડાવાદ કરે છે? તે પણ જાણી લો. તેઓ કહે છે કે કાશ્મિરમાંથી હિન્દુઓનું બહાર જવું નહેરુના પરદાદાઓથી ચાલુ થયેલું છે. આપણા એક ડીબીના સંક્ષિપ્તનામે ઓળખાતા ગુજરાતી સમાચાર પત્રના એક કટારીયા ભાઈ  અનુપમ ખેર અને નસરુદ્દીન શાહની જન્મોત્રી અને ખ્યાતિની માંડીને વાત કરે છે. આવા વ્યક્તિગત અભિપ્રાય ના આધારે તેઓશ્રી તારવે છે કે અનુપમભાઈ કેટલા કનિષ્ઠ છે અને નસરુદ્દીનભાઈ કેટલા મહાન છે. તેઓશ્રી  તારવણીની આ વાતને સ્વયં સિદ્ધ માને છે.  આવી માનસિકતા પાછળ તેમનો આપવા લાયક સંદેશો એ જ કે કાશ્મિરના હિન્દુઓની સમસ્યાને પ્રમાણહીન રીતે મોળી પાડી દેવી કારણ કે નસરુદ્દીનભાઈ તો કેવા મહાન છે. તેમનો તો બચાવ કરવો જ જોઇએને.

આપણે આ વાતની ચર્ચા નહીં કરીએ. પણ તમે સમસ્યાને એટલી હદ સુધી અવગણો કે તેનું આપોઆપ મોત થઈ જાય. તમે વિસ્થાપિતોને તંબુમાં રાખો કે એક રુમમાં બે ત્રણ કુટૂંબને રાખો તો શું તેઓ અનેક દશકાઓ સુધી તેવી જ સ્થિતિમાં રહ્યા કરશે? તેઓ તેમનો રસ્તો જાતે શોધી લેશે. અને તે પછી સમસ્યા મરી જશે. કોમવાદીઓ અને તેમના સાંસ્કૃતિક સાથીઓ કહેશે “સમસ્યા છે જ ક્યાં?”

પરિકલ્પનાઓના અમલમાં પણ આવું જ થાય છે. આ એક નૈતિક પ્રદુષણ છે.

નદીઓ ઉપર બંધ બાંધવા જરુરી છે?

ઉત્તર છે ના, અને હા.

નદી ઉપર બંધ બાંધવાનો અને તેની કેનાલો બાંધવાનો ખર્ચ કેટલો થશે, વિસ્થાપિતોના પુનર્‍ વસનનો કેટલો ખર્ચ થશે, અને કેટલા સમયમાં આ કામ પુરું થશે તેની ગણત્રી કરો. કેટલી જમીન ગુમાવશો, કેટલી જમીનની સિંચાઈ કરશો અને અન્ય લાભ શું થશે તેની ગણત્રી કરો. જો સરવાળે ફાયદો થાય તેમ હોય તો જ આવા પ્રોજેક્ટો કરવા જોઇએ.

વૃક્ષો પણ એક નાના બંધનું કામ આપે છે. એક વૃક્ષ ઉગાડવા વધુમાં વધુ ૧૫ વર્ષ જોઇએ.

વૃક્ષો કેવી રીતે અને ક્યાં ઉગાડાય?

Plantation of tree

જ્યાં સુધી આપણે અન્ન ઉત્પાદન માટે કૃષિ સંકુલ નો ઉપયોગ ન કરીએ (કારણ કે આ કામ હાલની વ્યવસ્થાને ખોરવ્યા વગર અને તબક્કાવાર જ કરી શકાય છે.) ત્યાં સુધી જમીન નો ઉપયોગ અન્ન ઉત્પાદન માટે થતો રહેશે.

કૃષિ ક્ષેત્ર અને વૃક્ષો

ખેતરોને બની શકે તેટલા મોટા રાખો, કે જેથી ટ્રેક્ટર તેને બરાબર ખેડી શકે. જો કે કેટલાક ગાંધી વાદીઓ કહેશે કે ગાંધીજી તો બળદથી ખેડવામાં જ માનતા હતા. ખેતરને ટ્રેક્ટરથી ખેડી જ કેવીરીતે શકાય? આનો ઉત્તર એ છે કે આપણે બળદ (સાંઢ) કે પાડાનો બીજા ઉપયોગો પણ કરીએ છીએ. જેમકે તેલ ઘાણી, ઉર્જા ઉત્પાદન, માલગાડી, સિંચાઈ વિગેરે. ટ્રેક્ટર એક વિકલ્પ છે. જો  બળદો કે પાડાઓ ફાજલ હોય તો ટેક્ટર નો ઉપયોગ ન કરવો. કારણ કે ટ્રેક્ટર પોદળો મુકતું નથી અને કુદરતે આપેલા રીપ્રોડક્ટીવ ટ્રેક્ટરો (બળદો કે પાડાઓ) ફાજલ છે.

ખેતરનું પાણી વહી ન જાય તે માટે તેની ચારે બાજુ વૃક્ષોની ત્રણ કે વધુ હરોળો બનાવો. મોટા વૃક્ષોની હરોળો  પૂર્વથી પશ્ચિમ રાખો અને નાના વૃક્ષોની હરોળો ઉત્તરથી દક્ષિણ રાખો.

નદીઓ અને સરોવરોના કિનારાઓ

બંધ બાંધવાને બદલે નદીઓ અને સરોવરોને વિકસિત કરવા વધુ જરુરી છે. ફાયદા કારક પણ આ જ છે.

બંધ બાંધવા હોય તો પહાડો ઉપર નદીના પ્રવાહને રોકનારા બંધોને બદલે સમુદ્ર પાસે નદીના પાણીને રોકો. સમુદ્ર પાસે નદીના કિનારા ઉપર રીવરફ્રંટ બનાવો. નદીઓમાંથી જેટલી રેતી અને પત્થરો ઉઠાવવા હોય તેટલા ઉઠાવો અને નદીઓને ઉંડી કરો. નદીઓને સમગ્ર રીતે પૂરી લંબાઈમાં રીવર ફ્રંટ બનાવવા હોય તો બનાવો.

નદીઓને જોડવાના કામોને પ્રાથમિકતા આપો. યુદ્ધના ધોરણે આ કામ કરો.

સરોવરોને પૂરવાના કામ બંધ કરો. સરોવરો વિકસાવી શકાય તેમ છે. ભારતની પ્રાચીન સભ્યતાએ આપણને દરેક ગામડે એક એક તળાવ આપ્યા છે. આ બધા તળાવોને ડમ્પીંગ ગ્રાઉન્ડ બનાવવાને બદલે તેના કિનારાઓને વિકસાવી શકાય છે. દરેક તળાવની ચારે તરફ ૨૫૦ મીટર દૂર રહેણાંકના સંકુલ બનાવી શકાય છે.  આ સંકુલનું ડ્રેનેજનું પાણી શુદ્ધ કરી આ તળાવમાં ઠાલવી શકાય છે.

નદી અને તળાવના કિનારાના ૨૫૦ મીટરના પટામાં વૃક્ષોદ્વારા અચ્છાદિત માર્ગ અને બગીચાઓ બનાવી શકાય છે.  તળાવોના કિનારાઓ અને નદીઓના કિનારાઓ વિકાસના બહુમોટા સ્રોત છે.  તેને પ્રદુષિત કરવાને બદલે તેના વિકાસ દ્વારા સમસ્યાઓના હલ નીપજાવી શકાય છે.

ફાજલ જમીનઃ

કેટલીક જમીનો એવી હોય છે કે તે વપરાયા વગરની પડી હોય છે કારણ કે તે બીલ્ડરોએ ખરીદી રાખી હોય છે, અથવા સંસ્થાઓની હોય છે, અથવા સરકારી હોય છે. ક્યારેક આવી જમીનનો ઉપયોગ, વેચાણના પ્રદર્શનો કે આનંદ મેળાઓ યોજવામાં થાય છે.

કેટલીક જમીનો એવી હોય છે કે તે શહેરી કે ગામના રસ્તાની બંને બાજુ ખૂલ્લી પડી હોય છે.  સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ કે રાજ્યની સરકારો આવી જમીનની દરકાર કરતી નથી. જો આ જમીન સરકારી હોય તો ત્યાં લારી, ગલ્લા, કબાડી, ગેરેજવાળા અને ધાબા ટાઈપ હોટલવાળા કબજો કરી લે છે. આ રીતે આ દબાણો, સરકારી નોકરો માટે આડે હાથની કમાણીનું સાધન બને છે.

આવી જમીનોનો સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓએ કામ ચલાઉ કબજો લઈ લેવો જોઇએ. આવી જમીનને સમતલ કરી આ જમીનનો ઉપયોગ શાકભાજી અને ઘાસના ઉત્પાદન માટે થવો જોઇએ. જો આવી જમીન ખાનગી સંસ્થાઓ કે ખાનગી માલિકીની હોય તો પણ તેનો કબજો લઈ લેવો જોઇએ. આવી જમીનને પણ સમતલ કરી તેનો ઉપયોગ શાકભાજી અને ઘાસ ઉગાડવા માટે થવો જોઇએ. સ્થાનિક સ્વરાજની સંસ્થાએ આવી  જમીનોનો કામ ચલાઉ કબજો લીધા પછી ત્રણ મહિના માટે શાકભાજી ઉગાડવા વાળાઓને ભાડે આપવો જોઇએ. દર ત્રણ માહિને આ કરાર રીન્યુ કરવો જોઇએ. ૮૦ ટકા ભાડું માલિકને આપવું અને ૨૦ ટકા ભાડું સરકારમાં જમા કરાવવું. આ કામની વ્યવસ્થા ગોઠવી શકાય.

એવું પણ જોવા મળ્યું છે કે શાકભાજી વેચવા વાળા રસ્તાઓ ઉપર લારી રાખી રસ્તાઓ ઉપર દબાણ કરે છે. દા.ત. અમદાવદમાં માનસી ચાર રસ્તા, શાસ્ત્રી નગર ત્રણ રસ્તા, ગુરુકુલ રોડ જેવા અનેક રસ્તાઓ છે કે જ્યાં ખાલી જમીનો પડી છે છતાં પણ રોડ ઉપર શાકભાજીવાળાઓનો કબજો હોય છે.

સુઘડ રીતે કામ કરવું તે સરકારી નોકરોના લોહીમાં નથી

વસ્ત્રાપુર તળાવ પાસે એક સરકારી ખાલી પ્લોટમાં ગુજરાત સરકારે ઓર્ગેનિક શાક માર્કેટ કામચલાઉ ધોરણે બે હરોળમાં શનિ-રવિ પૂરતી, ઓર્ગેનિક  શાક માર્કેટ બનાવી છે. આમાં સરકારી કે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાની અણઘડતા દેખાઈ આવે છે. એવું લાગે છે કે જે કંઈ કરવું તે ગંદી રીતે કરવું. જમીનને સમતલ કરી નથી. મંડપના લીરેલીરા ઉખડી ગયા છે. ચાલવા માટે ઈંટર લોક ટાઈલ્સ નથી. સુઘડ રીતે કામ કરવું તે સરકારી નોકરોના લોહીમાં નથી. કામ ચલાઉ વેચાણ પ્રદર્શનોમાં અને આનંદ મેળાઓમાં પણ આ જ હાલ હોય છે. જવાબદારી જો નિશ્ચિત કરવામાં આવે તો આ બધું નિવારી શકાય.

કામ ચલાઉ રસ્તાઓ ઈન્ટર-લોકીંગ સીમેન્ટ ટાઈલ્સથી બનાવી શકાય. ઈન્ટર લોકીંગ ટાઈલ્સની ગુણવત્તા નક્કી કરી શકાય. પણ સરકારી નોકરો મહાત્મા મંદિરમાં પણ આવું નથી કરી શકતા તો અમદાવાદમાં તો કરે જ ક્યાંથી?

સરકારી નોકરો બારદાન છે.

બારદાન એટલે પેકેજીંગ.  તમે એક ઉત્કૃષ્ટ ઉત્પાદન કર્યું. પણ તેનું પેકેજીંગ નબળું હોય તો ગ્રાહકને તૂટ્યો ફુટ્યો માલ મળે. નરેન્દ્ર મોદી કે જે તે સરકારો આયોજન પૂર્વક ગમે તેવી સારી યોજના બનાવે પણ સરકારી નોકરો તેને બગાડી નાખવામાં નિષ્ણાત હોય છે.

દા.ત.

ગાંધીનગરમાં  સરકારે ચીપ શોપીંગ સેન્ટર બનાવેલ. કોણ જાણે કેમ, પણ આ શોપીંગ સેન્ટરોમાં અમુક કે બધી દુકાનો  ખાલી રહેતી. અને બાજુના રસ્તા ઉપર લારીવાળાઓનો કબજો રહેતો હતો. હજી પણ આવું જ હશે.

ગુજરાત હાઈકૉર્ટમાં કેન્ટીન છે. પણ તેની અંદરના ખુલ્લા પ્લૉટની  જગ્યામાં ખાણીપીણી વાળા રીસેસમાં કબજો કરી લે છે. કેન્ટીનના કોન્ટ્રાક્ટનો નિવેડો લાવવામાં આવ્યો ન હતો.

નવી મુંબઈમાં પણ સરકારે શાકમાર્કેટના મકાનો બનાવેલ. પણ આ મકાનોમાં દુકાનોનો કબજો ઢોર ઢાંખર પાસે રહેતો. એટલે કે ઢોર ઢાંખર ના આશ્રય સ્થાન બનતા અને શાકભાજીની લારીઓ રસ્તા ઉપર વેચાણ કરતી. આનું કારણ એ કે જો રસ્તા ઉપર વેચાણ કરો તો સરકારી ગુંડાઓ પૈસા ઉઘરાવી શકે છે.

વિકસિત દેશોમાં કોઈપણ ખુલ્લી જગ્યા ઉપર યાતો ઘાસ ઉગાડવામાં આવતું હોય છે અથવા તો વૃક્ષો ઉગાડેલા હોય છે.

SAM_0836

રસ્તાઓ બંને બાજુના અંતસુધી પાકા હોય છે અને ફુટપાથો વ્યવસ્થિત રીતે બંધાયેલી હોય છે.

SAM_0832

જો આ પ્રમાણે હોય તો તમે વાતાવરણનું ઉષ્ણતામાન ૧૦ ડીગ્રી જેટલું નીચું લાવી શકો. કારણ કે ઘાસ ઉગાડેલી જમીન ગરમ થતી નથી. હવામાં ધૂળના રજકણો પ્રમાણમાં સાવ જ ઓછાં હોય છે. એટલે હવા ઓછી ગરમ થાય છે.

આ બધું શું આપણા દેશમાં શક્ય નથી?

કશું અશક્ય નથી. મ્યુનીસીપલ કમીશ્નરમાં (આઈ એ એસ અધિકારીઓમાં) પોતાના શહેરની પ્રત્યે પ્રેમ અને કામ કરવાની નિષ્ઠા બતાવવાની તાલાવેલી હોવી જોઇએ. ચૂંટાયેલા જન પ્રતિનિધિઓમાં પણ સરકારી અધિકારોને દંડવાની તાકાત જોઇએ નહીં કે “હું પૈસા નહીં બનાવું તો કોઈ બીજો બનાવશે, તો પછી હું જ શા માટે પૈસા ન બનાવું?” વાળું વલણ.

શિરીષ મોહનલાલ દવે

ટેગ્જ઼ઃ નૈતિક પ્રદુષણ, જલવાયુ પ્રદુષણ, ગરીબોની સેવા, નહેરુવીયન કોંગ્રેસ, રાજકીય લાભ, પરિકલ્પના, પ્રોજેક્ટ, ભાવનગર તારાપુર રેલ્વે લાઈન, નર્મદા યોજના, ભાઈલાલભાઈ પટેલ, કલ્પસર, કાશ્મિરના હિન્દુઓની યાતનાઓ, નસરુદ્દીન, અનુપમ ખેર, નદીઓ ઉપર બંધ, બળદ (સાંઢ), પાડો, ટ્રેક્ટર, ઉર્જા, વૃક્ષોની હરોળ, નદીઓ અને સરોવરના કિનારાઓ, રીવર ફ્રંટ, ફાજલ જમીન, લારી ગલ્લા ગેરેજ ધાબા હોટેલ, સ્થાનિકસ્વરાજ્યની સંસ્થા, મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર, શાકભાજી, માનસી ચાર રસ્તા, શાસ્ત્રી નગર ત્રણ રસ્તા, ગુરુકુલ રો, સુઘડ, સરકારી નોકરો, બારદાન, ચીપ શોપીંગ સેન્ટર

Read Full Post »

Footpath kiske Baapki he

Footpath kiske Baapki he

 
હે બીજેપીના કોર્પોરેટરો!! તમને શા માટે ચૂંટ્યા છે?
 
આપ સૌ આટલું યાદ રાખોઃ
 
આપ સૌ કેવી રીતે ચૂંટાયા?
 
 
બીજેપી પક્ષે તમને ટીકીટ આપી અને તમારી પાસે નરેન્દ્રભાઈ મોદીના વ્યક્તિત્વનું પીઠ બળ હતું તેથી તમે ચૂંટાયા છો.
 
 
તમારા મોટાભાગનાને મોટાભાગના મતદારો ઓળખતા નથી.
 
 
તમારામાંના કેટલાકે જો તેઓ અગાઉ ચૂંટાએલા હશે અને સારું કામ કર્યું હશે અને તેથી કરીને જો બીજેપીએ ટીકીટ આપી હશે તો તમે કદાચ તમે થોડી સરળતાથી ચૂંટાયા હશો.
 
 
જ્યારે તમારી ઉમેદવારી નક્કી થવાની અણી ઉપર હતી ત્યારે એક જોરદાર અફવા હતી.
તે અફવા સાચી પણ હોય અને ખોટી પણ હોય.
 
 
તે અફવા એ હતી કે તમે ૫ થી ૧૦ લાખ રુપીયા પક્ષને આપીને ટીકીટ ખરીદી છે.
જો તમે એમ માનતા હો કે તમને હવે પૈસા કમાવાનું લાઇસન્સ મળી ગયું છે તો તમે અચૂક અંધારામાં છો.
 
 
જો તમે ૫ થી ૧૦ લાખ રુપીયા પક્ષને આપ્યા ન હોય અને પક્ષે તમારામાં વિશ્વાસ મૂકીને ટીકીટ આપી હોય તો તમારે પક્ષ અને જનતાનો વિશ્વાસ સંપાદન કરવાનો છે.
 
 
જો તમે નીતિમાન રહી શકશો તો તમે રુપીયા આપ્યાના અક્ષેપનું કલંક આપોઆપ ભૂંસાઇ જશે.પણ જો તમે કોંગી કલ્ચર પ્રમાણે વર્તશો તો તમે પૈસા નહીં આપ્યા હોય તો પણ જનતા માનશે કે તમે પૈસા કમાવા આવ્યા છો.
 
 
તમારી ફરજ શું છે?
 
તમારી ફરજ નિરીક્ષકની છે. તમે રુપીયા દશની અરજી ફી આપ્યા વગર અને સ્ટેશનરી ફી આપ્યા વગર મ્યુનીસીપાલીટીની કામગીરી વિષે માહિતી મેળવી શકો છો. અને મ્યુનીસીપલ કર્મચારીઓને સન્માર્ગે દોરી શકોછો.
 
તમે સમજી લો કે જો તમે નીતિમાન હશો તો જ તમે કર્મચારીઓને (જેમાં મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર પોતે પણ આવી જાય છે) ફરજનું ભાન કરાવવામાં સફળ થઈ શકશો.
 
તમે બીજી વાત સમજી લો કે સરકારી નોકરો હમેશા લાગમળે ત્યારે બે નંબરી પૈસા બનાવવા તત્પર હોય છે. આમાં મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર પોતે પણ સામેલ છે. જેમ હોદ્દો મોટો એમ બે નંબરી પૈસા કમાવવાની વૃત્તિ વધુ અને શક્તિ પણ વધુ.
 
દરેક સરકારી ખાતામાં અને તેથી કરીને મ્યુનીસીપાલીટીમાં પણ બે નંબરી પૈસા કમાવવાનું એક સડયંત્ર હોય છે. અને સૌ સૌએ યુક્તિપૂર્વક પોતપોતાના વિભાગો નક્કી કર્યા હોય છે.
 
 
નાના કામોઃ
 
ફુટપાથ બનાવવી, ટેલીફોન કેબલ માટે રસ્તો ખોદવાની અને તે પછી તેને ભાગને પૂનર્સ્થાપિત કરવાની કામગીરી. આ બધા કામોનો સરવાળો કરવામાં આવે તો અબજો રુપીયા થાય. અને જો તેનું આખા શહેર માટેનું એક જ ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવે તો ખૂબ મોટી કંપની જ ટેન્ડર ભરી શકે. અને તેની મંજુરી પણ સૌથી મોટો સાહેબ જ આપી શકે અને તે માટે તેની જવાબદારી બને.
 
મજુર કાયદા પ્રમાણે તેણે મજુરોને બધી સગવડ આપવી પડે. જેમાં રહેઠાણ, સંડાસ, બાથરુમ, ઘોડીયાઘર, કાયદેસરની રજાઓ, વિમો, સીપીએફ, અને ટ્રાન્સપોર્ટ આવે છે. અને મોટી કંપનીને આમાં વાંધો પણ ન હોય. તેના કામની ગુણવત્તાની ચકાસણી માટે એક વ્યવસ્થા અને પ્રણાલી નક્કી કરવી પડે. મોટી રકમ, એટલે મોટા ઓફીસરો અને મોટી ચાર આંખો અને મોટાઓની જવાબદારી.
 
 
તેથી ટેન્ડરના નાના નાના ભાગ કરી નાખવામાં આવે જેના નાની નાની કિમતના ટેન્ડરો બને અને નાના નાના અધિકારિઓ નાના નાના અનેક કોન્ટ્રાક્ટરોની તરફમાં પાસ કરે. એટલે નાના નાના અધિકારિઓ નિયંત્રણ કરે અને નાના નાના બીલો બને સૌ કોઇને અધૂરા કામના અને નબળા કામના પણ પૂરા પૈસા મળે. મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર સાહેબની તેમના હિસાબે જવાબદારી બનતી નથી જનતાને ભણાવી શકાય.
 
 
એક પણ ફૂટપાથ ચાલી શકાય તેવી નથી.
અમદાવાદ શહેરમાં એક પણ એવી ફૂટપાથ નથી કે જેની ઓછામાં ઓછી ૨૫૦ મીટરની એવી એક લંબાઈ હોય જેમાં તમે ઉપર નીચે ચડ ઉતર કર્યા વગર ચાલી શકો કે સીધી લીટીમાં ચાલી શકો અથવા તેની ઉપર દુકાનનું કે લારી વાળાનું કે પાથરણા વાળાનું કે મારુતિવાનમાં ખાણીપીણી વેચનારનું કે, ગેરેજવાળાનું કે કબાડીનું કે રબારીનું દબાણ ન હોય.
 
 
પોલીસવાળા પોતાના ગુન્ડા એજન્ટો મારફત બધા પાસેથી વસુલાત કરે છે. કશું મફતમાં મળતું નથી.
 
 
તમને કોર્પોરેટરપણું વગર પૈસે મળ્યું હશે. હવે તમે તમારા કોર્પોરેટરપણાને શોભાવો. તો તમે પણ શોભશો. કોર્પોરેટરપણાને ભોગવો નહીં.
 
 
જવાબદારી લેવી ગમતી નથી
 
સરકારી મોટા ઓફીસરોને જવાબદારી લેવી ગમતી નથી. એટલે કાંતો તેઓ ક્ષતિવાળી પ્રણાલીઓ અપનાવે છે જેથી જવાબદારી નક્કી જ ન કરી શકાય. અથવા તો નક્કી કરવામાં એટલો સમય વીતી જાય કે જવાબદાર ઓફીસરોની બદલી થઈ ગઈ હોય કે તેઓ નિવૃત્ત થઇ ગયા હોય.
 
 
સી.જી રોડ અમદાવદની મહાગાથા
 
ખાયકીનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ અમદાવાદનો સી.જી.રોડ છે. કોણ કોણ પૈસા કમાયા અને હજુ પણ કોણ કોણ પૈસા કમાય છે તે ઘણા લોકો જાણે અને જે નહીં જાણતા હોય તેવા અજ્ઞાની લોકો પણ હવે જાણી શકશે.
 
૧૯૮૦ સુધી સી.જી. રોડ નામકરણ થયાનું ખ્યાલમાં નથી. ૧૯૭૯માં જનતાપાર્ટીનું પતન થયું. અને કોંગી સત્તા ઉપર આવી. અને સી.જી. રોડ ૧૯૮૫ માં કોમર્સીયલ બની ગયો. કેવી રીતે થયું તે ખબર નથી. પણ અમદાવાદના મ્યુનીસીપલ કમીશ્નરે છૂટછાટો આપી હશે તેવું માનવું પડશે.
 
 
પંચવટી થી સરદાર પટેલ સ્ટેડીયમ ક્રોસરોડ સુધીનો વિસ્તાર એક જંગી ધંધાદારી વિસ્તાર બની ગયો. જ્યાં સ્વતંત્ર બંગલાઓ હતા ત્યાં બેઝમેન્ટ, ગ્રાઉન્ડફ્લોર, મેઝનીન એક, મેઝનીન બે, પહેલો માળ, બીજો માળ, …. અને નવમો માળ કે દશમાળસુધી કોમર્સીયલ કોંપ્લેક્સો બાંધવાની પરમીશન આપવામાં આવી.
 
 
બેઝમેન્ટ, ગ્રાઉન્ડફ્લોર વાહનોના પાર્કીંગમાટે છે. મેઝનીન-એક, મેઝનીન-બે નાનીમોટી દુકાનો માટે અને ઉપરના મજલાઓ રહેણાક કે ઓફીસો માટે છે.
 
 
દુકાનદાર, ઓફીસના માણસો અને રહેવાસીઓને વાહન હોય જ અને તેને માટે પાર્કીંગની જગ્યા જોઇએ જ. એટલું તો અબુધમાણસ પણ સમજી શકે. એટલે મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર કે જેની પાસે મદદનીશોની ફોજ છે તે ન સમજી શકે એવું માની તો ન જ શકાય.
 
 
ભૂખ્યો બીપીએલ(ગરીબી રેખાની નીચે જીવતો) માણસ અત્યારનું વિચારે, ગરીબ માણસ આજનું વિચારે, સામાન્ય માણસ આવતી કાલનું વિચારે, સામાન્ય અધિકારી પરમ દિવસનું વિચારે, અને ઉચ્ચ અધિકારી કાયમનું કમસેકમ સો વર્ષનું વિચારે. એફ એસ આઇ તેના પ્રમાણે નક્કી થાય. નગરનું પ્લાનીંગ પણ એ રીતે નક્કી થાય કે જેથી કરીને જનતાને ભીડભાડ અને અસુવિધાથી બચાવી શકાય.
 
 
 
બેઝમેન્ટ (ભોંયતળીયું) કોના માટે છે?
 
 
કોંપ્લેક્સમાં જે ખરીદદારો કે વપરાશકારો કે જેઓએ મેઝનીન એક, મેઝનીન બે માં કે તેની ઉપરના રહેઠાણ કે ઓફીસના મજલાઓ ખરીદ્યા છે તેમના વાહનોના પાર્કીંગ માટે છે. પણ બીલ્ડરોએ તેમાં દિવાલો ચણીને પાર્ટીશન બનાવીને બીજા જ માણસોને વેચી દીધા. એટલે કે બેઝમેન્ટ કે જે વાહનોના પાર્કીંગ માટે નિશ્ચિત કરવામાં આવ્યા હતા તેમાં  જેઓએ મેઝનીન એક, મેઝનીન બે માં કે તેની ઉપરના રહેઠાણ કે ઓફીસના મજલાઓ ખરીદ્યા છે તેમનો કોઈ લાગો રહ્યો નહીં.
 
 
ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર શા માટે છે?
 
ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર  દુકાનોના ગ્રાહકોના વાહનો માટે અને ઓફીસ કે રહેઠાણના મુલાકાતીઓ ના વાહનોના પાર્કીં માટે છે.
 
 
પણ બીલ્ડર ભાઇઓએ અહીં પણ દિવાલો અને શટરો કરીને બીજા જ માણસોને વેચી દીધા.

 


એટલે કે અહીં પણ જેઓએ મેઝનીન એક, મેઝનીન બે માં કે તેની ઉપરના રહેઠાણ કે ઓફીસના મજલાઓ ખરીદ્યા છે તેમનો કોઈ લાગો રહ્યો નથી.

 
 
ચારે બાજુની ખૂલ્લી જગ્યાઃ
 
બાય લોઝ પ્રમાણે મકાનની ચારે બાજુ ૧૫ ફૂટની ખૂલ્લી જગ્યા રાખવી પડે છે. આ જગ્યા શા માટે છે? આ જગ્યા કબજેદારોના અને મુલાકાતીઓની અવરજવર માટે અને તેમના વાહનોની અવરજવર માટે છે.
 
 
બાંધકામના બાય-લૉઝ પ્રમાણે તો બધા હેતુઓ સ્પષ્ટ છે. પણ હેતુ અને પૈસાની લેવડ દેવડ એ બંનેના સંબંધને વિષે આપણા કમીશ્નર સાહેબો અજ્ઞાનગ્રસ્ત છે એવું લાગે છે. જાગતા માણસનો ઉંઘવાનો ઢોંગ છે.
 
 
બીલ્ડરભાઇએ શું કર્યું તે આપણે જાણ્યું. તેમણે બધીજ પાર્કીંગની જગ્યા બીજા માણસોને વેચી દીધી. એ ખરીદનાર ભાઇઓએ ત્યાં દુકાનો કરી દીધી. હવે કમીશ્નર ભાઇ અને તેમની સેનાએ શું કર્યું? યુદ્ધ કર્યું?
 
ના ભાઈ ના.
 
 
જ્યારે કોઈપણ બાંધકામ થતું હોય તો તેના પ્લાન મંજુર કરાવવા પડતા હોય છે. અને મ્યુનીસીપલ કમીશ્નરભાઇના સેનાનીઓએ તેનું સતત નીરીક્ષણ અને તબક્કાવાર ચકાસણી કરીને તબકાવાર આગળ બાંધકામ કરવા દેવાની છૂટ આપવાની હોય છે. એટલે કે જો કોઈ પણ કારણસર કશી અનીયમીતતા દેખાય તો કામ અટકાવી દઇને કામને કાયદેસર રીતે જ આગળ ધપવા દેવાનું હોય છે.
 
 
 
ગાંધીજીના ફોટાઓ
બીલ્ડરભાઈઓ યોગ્ય કિમતના ગાંધીજીના ફોટાઓ (ગાંધીજીના ફોટાવાળી ચલણી નોટો) બંધકવરમાં પહોંચતી કરતા રહે એટલે કમીશ્નરભાઈ અને તેના સેનાનીઓ ટેબલ ઉપર બેઠે બેઠે જ પેનવડે લીટોડા કરતા રહે છે. અને જરુર પડે લીટોડા વાળા કગળીયા ગૂમ કરતા રહે છે.
 
 
હવે જુઓ કેટલી સીધી વાત છે. એક કોમર્સીયલ કોંપ્લેક્સ. તેના બેઝમેન્ટ, ગ્રાઉન્ડફ્લોર જે ફક્ત પાર્કીંગ માટે છે. ત્યાં દુકાનો બંધાઈ જાય છે અને તે કોઇકને જ વેચાઇ પણ જાય છે. અને આપણા કમીશ્નરભાઈ અને તેમની સેના ઘોર નિદ્રામાં હોય. આ શું માની શકાય તેવી વાત છે?
 
પણ ભાઇ, અહીં તો ટેબલની નીચે ડીલ થઇ છે. અને તે પણ કરોડોમાં.
 
 
અને હવે જુઓ કુંભકર્ણ રુપી આ કમીશ્નરભાઈ અને તેની સેનાનીઓ પોતાનું લપોડશંખી ભેજું ચલાવે છે.
 
 
આ કમીશ્નરભાઈ, તેઓ શું કહે છે?
 
ઓકે. તમે લોકોએ પાર્કીંગના હેતુ માટેની જમીન ઉપર ધંધો કરો છો એમ વાત છેને?
તો અમે તમારી ઉપર ધંધાદારીને લાગુ પડે એવો કર નાખીને તેને વસુલ પણ કરીશું.
કમીશ્નરભાઈ પોતાની પીઠ થાબડે છે કે અમે કેવી મ્યુનીસીપાલીટીની આવકમાં વૃદ્ધિ કરી!! હી … હી …  હી … હી …
અરે સાહેબ તમે જો ત્યાં દુકાન ન થવા દીધી હોત તો તે માણસ બીજી કોઇ કાયદેસરની જગ્યાએ દુકાન કરીને ધંધો કરત. તો ત્યાંથી પણ તમને આવક થાત જ.
 
 
હે કોર્પોરેટર ભાઇઓ તમારા પૂર્વજ કોર્પોરેટરભાઇઓ તો આ કમીશ્નરભાઇ થકી બેવકુફ બનવા તૈયાર જ હતા. કારણ કે કમીશ્નર સાહેબે તેમની સાથે ધંધાપાણી કરેલા.
 
 
 
પણ વાત અહીં અટકતી નથી.
 
બીલ્ડર ભાઇઓ અને કમીશ્નરભાઇ અને તેમના સેનાનીઓએ પાર્કીંગની જગ્યાના “ઉપયોગની હેરાફેરીમાં” તો મીલી ભગત કરી અબજોમાં રુપીયા બનાવ્યા. અને જેઓએ મેઝનીન એક, મેઝનીન બે માં કે તેની ઉપરના રહેઠાણ કે ઓફીસના મજલાઓ ખરીદ્યા છે તેમને કાયદેસરના પાર્કીંગમાંથી વંચીત કર્યા.
 
 
હવે પાર્કીંગનું શું થયું?
 
 
કમીશ્નરભાઇ અને તેમના સેનાનીઓએ કહ્યું તમ તમારે જે ૧૫ ફૂટની જગ્યા ચારે બાજુ ખૂલ્લી રાખવામાં આવી છે ત્યાં તમે તમારા વાહનો પાર્ક કરો. ખોડીયાર માના સમ અમે આંખો મીંચેલી જ રાખીશું.
 
 
એટલે હવે જે મુલાકાતીઓ અને વાહનોના અવરજવર માટેની જગ્યા હતી તે “હાઉસફુલ” થઇ ગઈ. તમારે જવું હોય તો તમારે આડા પગે, ડાબા જમણી થઈ તમારી જાતને સંભાળતા સંભાળતા અને તમારા કપડાની ચાળ ક્યાંય ફસાય નહીં તેનું ધ્યાન રાખતા રાખતા આગળ ધપવાનું છે. ધોતીયું પહેરતા હો તો સીવેલું નાડી બટનવાળું ધોતીયું પહેરવું હિતાવહ છે જેથી સુરુચિનો ભંગ થાય તેવી દશામાં તમે ન આવી શકો.
 
 
 
હવે મ્યુનીસીપલ કમીશ્નરભાઈની ધંધાપાણીની વાતને આગળ ધપાવીએ.
 
 
કમીશ્નરભાઈ ઉવાચઃ “વહેંચીને ખાઓ… જીવો અને જીવવા દો. લુંટો અને લુંટવા દો. સૈનિક લોગ તુમ આગે બઢો હમ તુમ્હારે સાથ હૈ”
 
 
પાર્કીંગની જગ્યામાં દુકાનો થઈ ગઈ. અને કમીશ્નરભાઇ તો સેનાનીઓ સહિત ઘોર નિદ્રામાં હતા. એટલે દુકાનો તો એફ. એસ. આઈ. માં આવે. એટલે એફ. એસ. આઈ. ના નિયમનો ભંગ થયો. કમીશ્નરભાઈના મગજમાં બત્તી થઈ. તેમણે કહ્યું  હે સેક્રેટરી સાહેબ, હે ચીફ સેક્રેટરી સાહેબ આપણે તો સૌ ભાઇ ભાઇ છીએ. આપણે એમ કરીએ ઈમ્પેક્ટફી ઠોકી દઈએ. કોઈ ફાલતુ જણ કોર્ટમાં જઈને સ્ટે લૈ આવશે. આપણે કંઈ કેવીએટ દાખલ કરીશું નહીં. એટલે વાત લાંબે પડશે.
 
 
કમીશ્નર સાહેબો અને સેક્રેટરી સાહેબોએ તો ભેગા મળીને નિયમો કર્યા હોય છે એટલે કાણાં કે બાકોરા નહીં પણ મોટા મોટા દરવાજાઓ રાખ્યા હોય છે જેથી બીલ્ડરભાઇઓ જ નહીં પણ બધા જ સાહેબો છટકી જઈ શકે.
 
 
 
ઈમ્પેક્ટ ફી શું કામ નાખી?
 
કમીશ્નરભાઈ અને સેક્રેટરીશ્રી ઉચતુઃ (બે જણ્યા બોલ્યાને એટલે ઉવાચ ને બદલે ઉચતુઃ કહ્યું છે. ત્રણ જણ હોત તો ઉચુઃ કહેવાત)
 
 
હે જગ્યાના માલિકો, આ મોંઘવારીનો અને અછતનો જમાનો છે તે તો અમે પણ જાણીએ છીએ. તમે તમારી પરસેવાની કમાણીમાંથી આ જગ્યાઓ વેચાતી લીધી છે. હવે અમે બધા મહાપુરુષો છીએ. તમે લોકો સામાન્ય જંતુઓ છો.
 
 
બિલ્ડરોને તો અમે કંઈ કરી શકીએ તેમ નથી. સાલા બ્રીટીશ જમાનાના કાયદાઓ જ એવા છે કે અમે બિલ્ડરોને પકડી શકીએ તેમ નથી. વળી તેઓ ની વગ બહુ મોટી હોય છે તેથી કોર્ટના લફરામાં પણ અમે પડવા માગતા નથી. તમને તો ખબર જ છે કે કોર્ટના કામા કેવા હોય છે.
 
 
એટલે અમે ખૂબ વિચારીને એવા નિર્ણય પર આવ્યા છીએ કે ભૂલ તો તમે પણ કરી છે. તમે તમારા દસ્તાવેજો તપાસ્યા નથી. ભલે બેંકે તમને લોનુ આપી, પણ તેથી તમે કંઈ એમ ન માની શકો કે બીલ્ડરના કાગળીયા બધા બરાબર હતા. એટલે હવે આપણે કુલડીમાં ગોળ ભાંગીએ. એટલે અમને પણ નિરાંત અને તમને પણ નિરાંત.
 
 
તમે સૌ કોઇ આટલી આટલી ઈમ્પેક્ટ ફી ભરી દો. પછી અમે તમને કનડીશું નહીં. પછી એય તમે મોજથી રહો.
 
 
કોઇક બોલ્યું; પણ અમે તો રહેણાકવાળા છીએ અને વધારાની એફ એસ આઈ અમે વાપરતા નથી. તો અમારે શેની ઇમ્પેક્ટ ફિ ભરવાની?
 
 
કમીશ્નરભાઈ અને સેક્રેટરીશ્રી ઉચતુઃ (બે જણ્યા બોલ્યાને એટલે)
 
 
હે જગ્યાના માલિકો, આ બધું તો સંકેલવાની વાત છે. અમે ગેરકાયદેસર કુલબાંધકામને કુલ રહીશોમાં વહેચી દીધું છે. અને આ બધું અમે ફલાણી કોર્ટના ફલાણા ફલાણા ચૂકાદાના આધારે લેવાયેલા ફલાણા નિર્ણયને અનુરુપ બધું નક્કી કર્યું છે માટે શાણા થઈને ચૂપચાપ ઈમ્પેક્ટ ફી ભરી દો. અમારા હાથ તો કેટલા લાંબા છે તે તો તમે જાણો જ છો.
 
ઈતિ સિદ્ધમ્‌
 
 
“સમરથકો નહીં દોષ ગુંસાઈ.”
 
 
 
કમીશ્નરશ્રીએ વળી એક વધુ કમાણીની તક ઝડપીઃ
 
 
 
શ્રી કમીશ્નર ઉવાચઃ
મારા વહાલા સેનાનીઓ, આ સીજી રોડ ૪ પ્લસ ૪ એટલે કે આઠ લેનનો છે. જોકે ક્યાંક ૩ પ્લસ ૩ એટલે કે છ લેનનો પણ છે.
 
 
ભવિષ્યની વાત છોડો. આજ ની વાત કરો. અને બને તો રવિવારની જ વાત કરો. ટ્રાફીકની અવરજવર પ્રમાણે ૨ પ્લસ ૨ એટલે કે ૪ લેનની જ જરુર છે. ૬ લેનની જરુરત જ નથી.
 
 
પણ કોઈ આપણને આંગળી ન ચિંધે એટલે આપણે તેને ૩ પ્લસ ૩ એટલે કે ૬ લેનનો કરી નાખીએ. જો કે કેટલીક જગ્યાએ તે ૨ પલ્સ ૨ એટલે કે ચાર લેનનો થઈ જઈ જશે. પણ એ તો ઠીક છે. બધું ચાલશે.
 
 
આપણે બંને બાજુની એક એક લેનને પાર્કીંગમાં ફેરવી દઈએ. જો કે થોડો ખર્ચો થશે. પણ આપણે પાર્કીંગનું ભાડું લઈશું એટલે કમાણી પણ થશે.
 
 
કમાણી મૂખ્ય વસ્તુ છે. શું કહ્યું મેં? કમાણી મૂખ્ય વસ્તુ છે, સમજ્યા કે નહીં? ફરીથી કહું છું…  કમાણી મૂખ્ય વસ્તુ છે. મ્યુનીસીપાલીટી માટે કમાણી મૂખ્ય વસ્તુ છે. અને આપણે મ્યુનીસીપાલીટીમાં આવી જઈએ છીએ.
 
 
એક મ્યુનીસીપલ સેનાની વદ્યો; સાહેબ કમાણી કેવી રીતે થશે?
 
 
શ્રી કમીશ્નર ઉવાચઃ હે સેનાની વત્સ, તું નવો આવ્યો લાગે છે. તને આપણી પ્રણાલીઓથી મહિતગાર કરવો મારો ધર્મ છે. આપણે આ પાર્કીંગની જગ્યાનું ટેન્ડર બહાર પાડીશું. એટલે ટેન્ડર પાસ કરવાવાળાને કમાણી થશે. વળી જેનું ટેન્ડર પાસ થશે તેઓ નોકરો રાખશે જેઓ પાર્કીંગની ટીકીટો ચીપકાવશે. અને ગાડી સ્કુટરવાળા પાસેથી પાર્કીંગ ફી વસુલ કરશે. પછી, તેના ઉપર નિરક્ષકો મૂકીશું એટલે તે આપણા ભાઈઓને કમાણી થશે.
 
 
વળી તમે જાણો છો કે ટ્રાફિકના આંકડાઓ તો આપણા ભાઈઓએ રામાધુળાની હોટલમાં બેસીને જ તૈયાર કરેલા છે અને તે પણ રવિવારે. એટલે વાસ્તવમાં તો આજની તારીખમાં પણ પાર્કીંગ માટે જે જગ્યા આપણે રસ્તો કાપીને ફાળવવાના છીએ તે ઓછી જ છે. તેથી ઘણા બધા વાહન ધારકો પોતાના વાહન આફુડા રસ્તા ઉપર પાર્ક કરશે.
 
 
આપણે પોલીસડીપાર્ટમેન્ટને કહીશું કે તેઓ ટોઈંગનું ટેન્ડર બહાર પાડે કારણ કે આમાં કમાણીની ઠીક ઠીક ગુંજાઇશ છે. તેઓ પણ પૂરતું શાણપણ ધરાવે છે. જેઓનું ખોટું પાર્કીંગ હશે તેમના વાહનોનું ટોઈંગ કરવામાં આવશે. ટોઈંગવાળા તેમની સાથે ધંધાપાણીનો હિસાબ સમજી લેશે.
 
બોલો છે ને આઈડીયા ફાઈન.
 
 
(તડ તડ તડ … તાળીઓનો ગડગડાટ)
 
 
 
બોલો સાહેબ ૧૯૮૦ થી શરુ કરી ૧૯૯૨ સુધીમાં કોંગીજનો અને બીલ્ડરો સાથેની મીલી ભગતમાં કમીશ્નરસાહેબે અને તેમની સેનાએ સી.જી રોડમાંથી કેટલી કમાણી કરી હશે? ને તેમના અનુગામીઓને પણ લીલા લહેર છે.
 
 
કમીશ્નર સાહેબો આઈ એ એસ કેડરના ઓફીસરો છે. તેમના કોન્ફીડેન્સીયલ રેકોર્ડ ભરવાના થાય ત્યારે તેમની વહીવટી નિપૂણતા, દીર્ઘ દ્રષ્ટિ, આર્ષ દ્રષ્ટિ, નિર્ણય લેવાની ઝડપ,  વિવેકશિલતા વિષે અને વિશ્વસનીયતાની શંકાસ્પદતા વિષે પણ લખવાનું હોય છે. આ દરેકમાં તેમને એક મહાશૂન્ય જ મળે જ. શું કામ?
 
તેઓ કેવીરીતે નોકરીમાં આવ્યા છે?
અરે ભાઈ, પબ્લિક સર્વીસ કમીશનના એક ચેરમેનના ઘરની દિવાલોને તોડવામાં આવી તો દશ કરોડની રોકડ રકમ મળેલી.
 
 
તો કોર્પોરેટર ભાઇઓ, તમારે આ ખાઇ બદેલી નોકરશાહી થી ચેતવાનું છે. અને તમારી ઉપરાંત આ કમીશ્નરસાહેબોની અને તેમના સેનાનીઓની લાલસઓનું દમન કરવાનું છે.
 
નરેન્દ્રભાઇ મોદીએ તમારી ઉપર નિરીક્ષણની જવાબદારી નાખી છે. તમારે તેને લાયક બનવાનું છે.તમારે કોર્પોરેટરપદ શોભાવવાનું છે. તમારે કોર્પોરેટરપદ ભોગવવાનું નથી.
 
 
 
ચમત્કૃતિઃ
 
 
ચક્રેશ ઈન્દ્રપદમ્, સુરપતિ બ્રાહ્મમ્‌ પદમ્‌ વાંચ્છતિ,
બ્રહ્મા વિષ્ણુપદમ્‌, હરિઃ હરપદમ્‌, આશાવધિં કઃ ગતઃ?
 
 
(ધનલાલસા વધતાં વધતાં) જ્યારે તમે ધનપતિ થાઓ ત્યારે તમને નગરશેઠ થવાની લાલસા થાય છે. તે પ્રાપ્ત કર્યા પછી તમને રાજા થવાની આશા(લાલસા) રાખો છો. રાજા થાઓ તો તમે ચક્રવર્તિ રાજા થવાની આશા(લાલસા)  રાખો છો. ચક્રવર્તિ રાજા થયા પછી તમે ઈન્દ્ર રાજા થવાની આશા(લાલસા)  રાખો છો. ઈન્દ્ર થયા પછી તમે બ્રહ્મા અને તે પછી વિષ્ણુ અને તે પછી રુદ્ર થવાની આશા(લાલસા)  સેવો છો. આશાના (લાલસાના) અંતને કોણ પામ્યું છે?
 
 
 
શિરીષ મોહનલાલ દવે
 
ટેગઃ મ્યુનીસીપલ કમીશ્નર, કોંગીજનો, કોર્પોરેટર, મીલીભગત, બે નંબરી પૈસા, ઈમ્પેક્ટ ફી, ફુટપાથના કોન્ટ્રાક્ટ, પૈસા ઉઘરાવો,
I am Municiple Commissioner Son in Law of X Pradesh Congress President

I am Municiple Commissioner Son in Law of X Pradesh Congress President

Read Full Post »

%d bloggers like this: